2 bads ontwikkelaar

Discussion in 'Zwartwit: Film, Papier, Chemie' started by argus, Jun 22, 2008.

  1. argus

    argus Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 14, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Een onderwerp waar ik mee wil gaan experimenteren is 2 bads filmontwikkelaar (Divided D76H?). Misschien iets voor de kruisbetuiving van verdieping/handreikingen om goed op gang te komen. Tenslotte werk ik met rolfilm en zie dus wel een aantal voordelen in 2-bads ontwikkelaar. Wat zijn de nadelen?
     
    Last edited by a moderator: Jun 30, 2008
  2. FotoGys

    FotoGys Member

    Messages:
    164
    Joined:
    Jan 25, 2007
    Location:
    Netherlands-
    Shooter:
    Medium Format
    Ik verwacht er het volgende van:
    hoge lichten die niet te ver ontwikkeld kunnen worden omdat er een juiste hoeveelheid ontwikkelstof in de emulsie is opgezogen;
    overbelichting is minder van belang net als extreme onderwerpscontrasten, zeg maar een soort zonesysteem voor een rolfilm die onder verschillende lichtomstandigheden is volgeschoten;
    filmgevoeligheid wordt gehaald;
    mogelijkheid die ontstaat om verschillende types film in 1 batch te ontwikkelen;
    lagere gevoeligheid voor temperatuurschommelingen tijdens het ontwikkelen met een vaste tijd;

    Bijkomende voordelen :
    zelf te mengen uit ruwe chemicalien dus onhafhankelijk van producent van fotochemie;
    weinig grondstoffen benodigd;
    alleen wat klein gereedschap als weegschaal, magneetroerder en maatbeker, alles voor weinig via internet aangeschaft;
    door houdbaarheid en capaciteitsbenutting de kosten onder controle;

    Mij ter ore gekomen nadelen:
    eigenlijk maar 1, het (hogere) risico van bromidestrepen. Hierbij is in de verschillende draadjes op Apug en andere sites geen eenduidig beleid ter voorkoming hiervan te vinden. Alle combinaties van meer/minder bewegen voor bad A en/of B worden aangeraden :confused:.

    En hier is dan de behoefte om jullie ervaringen te vernemen, tips en trucs, om dan de meest gemene deler als basis voor de start van deze uitdaging te gaan gebruiken.
    Vanuit zo'n opstart die op een bijeenkomst zijn oorsprong kan hebben zou dan een draad voor het uitwisselen van de opgedane ervaringen een goede begeleider kunnen zijn, vooropgesteld dat we met meerderen interesse in dit onderwerp krijgen. Ik ben in elk geval al zeer enthousiast geworden door de gelezen artikelen en heb hoge verwachtingen van dit experiment :rolleyes:.

    Guus
     
  3. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    Guus,

    Helaas voor jou heb ik geen ervaring met 2 bad ontwikkelaar. Ben wel benieuwd naar het beeld wat je er uit krijgt. Vooral in vergelijking naast een pyro ontwikkelaar, die naar wat ik gezien heb, ook in staat is de hoge lichten open te houden.

    Omdat ik zelf voornamelijk op vlakfilm werk is het niet zo voor de hand liggend om naar een dergelijke ontwikkelaar over te gaan. Ben toch meer iemand die na gelang 't onderwerp wat langer / korter wil ontwikkelen.
     
  4. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Als je met een twee badsontwikkelaar gaat werken verwacht jij voordelen, die met de een badsontwikkelaar niet te bereiken zijn. Mijn vraag is wat je als extras verwacht van de tweebadsontwikkelaar, die jou interesseren.

    Jed
     
  5. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    Volgens mij heeft Guus dit al opgeschreven

     
  6. FotoGys

    FotoGys Member

    Messages:
    164
    Joined:
    Jan 25, 2007
    Location:
    Netherlands-
    Shooter:
    Medium Format
    Begrijpelijke keuze voor eenbads en zonesysteem belichting

    Gary,

    ik begrijp ondertussen dat jou werkmethode de enige is die de mogelijkheid biedt om voor elke opname een optimale belichting en ontwikkeling te kiezen.

    Voorlopig zal ik met rollen film blijven werken. Bij rollen film heb ik in het verleden een geheel foutieve standaard belichting en ontwikkelingstijd voor ID11 bepaald. Deze ben ik gemakshalve als standaard gaan gebruiken waardoor ik nooit tevreden was over de resultaten van een film. Ik bereikte wel gedeeltelijk een geod belicht negatief maar altijd dus ook opnames met weinig contrast of met veel te veel contrast. Hiermee blijf je dus alleen succesvol, of zeg een constante afwijking van optimaal bereiken, als de film in zijn geheel, onder gelijke omstandigheden is volgeschoten. Dit is vaak, zeker bij kleinbeeld niet het geval geweest.

    Mogelijk is hiermee dan toch een onderwerp op tafel gekomen betreffende:
    de pro's en contra's van verschillende ontwikkelmethoden, eenbads, 2-bads, pyro enz. Lijkt mij dat een ieder een methode heeft en kan uitleggen waarom hiervoor is gekozen en via welke weg dit punt bereikt is in het verleden. Dit kunnen dan handgrepen zijn voor mij en anderen om een optimalisatie voor filmbelichting en ontwikkeling te gaan vinden.

    vr.gr.
    Guus
     
  7. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    In het verleden ook eens geexperimenteert met 2-bads ontwikkelaars.
    Waarom?
    Destijds was ik net overgeschakeld op rotatie-ontwikkeling en zoals jullie weten kun je hiermee al snel ontdekken dat de hoge lichten volledig blokkeren.
    Dat betekent dat niet elke ontwikkelaar zomaar geschikt is voor deze methode.
    Met het advies om dat op te lossen door een twee-bads ontwikkelaar te gaan gebruiken ben ik aan de slag gegaan maar na herhaalde pogingen met verschillende samenstellingen van A en B en dito verschillende tijden kwam ik daarmee niet veel verder dan dat er een lichte verbetering te constateren viel.
    Uiteindelijk terug naar af en een "allemans vriend" ontwikkelaar gepakt nl. ID11 en daarmee kwam ik het dichts bij de waarden die ik zocht. Met deze ontwikkelaar mis ik wel een wat nauwkeuriger registratie in het midden grijs gebied. Het lijkt net of ik daar een paar schakels mis. Welnu na geruime tijd hiermee en met de film typen die ik gebruik ervaring te hebben opgedaan ben ik nu met Mytol aan de slag gegaan en heb de eerste test gemaakt. Deze zien er overigens veelbelovend uit. Met name in het midden grijs gebied is er nu meer separatie en liggen de densiteiten meer in lijn met de tabellen. Hoewel dit niet een honderd procent garantie dat het ook in de afdruk tot uiting komt.
    Praktijk opnamen moeten dat in de komende tijd bewijzen.
    Natuurlijk heeft een ieder zo zijn voorkeur voor film-, ontwikkel- en papier keuze en niet onbelangrijk de methode waarop gewerkt wordt. Dat maakt het ook uitermate interessant om daarover met elkaar van gedachten te wisselen.
     
  8. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    Er schijnen ook recepten te zijn van 2 bads ontwikkelaars op basis van pyrocatechine ??? Wat ik me zelf voorstel is een sterke s form in de gradatie curve een heel specifiek beeld geeft. Maar of 't een allermans vriend is vraag ik me af. Ik denk dat de belichting juist nog kritischer komt. Dat wil zeggen in sterkere mate het beeldkarakter bepaald.
     
  9. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Je kunt natuurlijk van allerlei tweebadssystemen bedenken, maar het blijft wat experimenteren en of het resultaat wat is moet je maar afwachten.

    Jed
     
  10. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Om nog weer terug te komen op de twee bads ontwikkelaar. Belangrijk is om het ontwikkelproces in de greep te houden. Daar bedoel ik mee: dat je niet totaal onvoorspelbare resultaten krijgt. Dit houdt in dat je een ontwikkelstof in oplossing hebt en een alkali in oplossing hebt. De film wordt voorzien van de ontwikkelstof en daarna wordt de de geabsorbeerde ontwikkelstof geactiveerd door de alkali. Vergelijkbaar met de standontwikkeling wordt de ontwikkelstof verbruikt. De hoge lichten wordt het eerst gedempt.
    Meestal wordt metol als de ontwikkelstof gebruikt. In het geval D 76 achtige gevallen is mij niet duidelijk wat de functie van de hydrochinon is, tenzij de concentratie hydrochinon erg hoog is. Ik kan mij voorstellen dat catechol een goede kandidaat als ontwikkelstof is voor tweebadsontwikkelaars. Maar of catechol beter is dan metol valt te bezien, want metol is toch minder goed te oxyderen dan catechol. Als je catechol gaat gebruiken, dan wat minder agiteren in bad A en wat meer kiepen in bad B.
    Verder is de hoeveelheid ontwikkelstof in bad A bepalend voor de vorm van S in de HD curve. De samenstelling van de alkali komt mij minder kritisch voor. Wel moet je de metol genoeg activeren. Bepaal in alle experimenten de pH om het inzicht niet te verliezen.

    Jed
     
  11. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    Een recept wat ik tegen kwam is
    Bad A pyrocatechine 10 g ; natriumsulfiet watervrij 2 g op 1 liter water
    Bad B natriumhydroxide 20 g ; natriumsulfiet watervrij 2 g op 1 liter water
    1 minuut in A en 2 minuten in B
    Bad A is niet houdbaar en moet telkens opnieuw worden aangemaakt.

    Gezien de gebruikte stoffen niet echt een gezond ontwikkelaartje.

    Daar ik chemisch helemaal niet zo onderlegd ben, ben ik benieuwd naar de commentaren.
    In al mijn naïviteit zou ik zeggen dat het proces bestuurd wordt door de concentratie van de ontwikkelstof in bad A en de pH waarde van bad B. En agiteren alleen maar nodig is om een gelijkmatige ontwikkeling te krijgen maar niet zo zeer om het contrast te beïnvloeden.