Berichten in de laatste Focus

Discussion in 'Zwartwit: Film, Papier, Chemie' started by bariet58, Oct 6, 2005.

  1. bariet58

    bariet58 Member

    Messages:
    171
    Joined:
    Oct 31, 2004
    Shooter:
    4x5 Format
    Laatst kreeg ik de nieuwe Focus in de bus, en verbaasde me direkt over
    de hautaine uitspraken van D v/d Spek, het kwam er op neer dat alle zwart wit adepten die nog analoog fotografeerde en de doka gebruiken direkt kunnen stoppen. Hij zei letterlijk dat de huidige ontwikkelingen op digitaal gebied en printers ons als dokawerkers direkt de mond zouden snoeren.
    Met de komst van de Epson R2400 hoef je de doka niet meer in, een bariet
    is niet meer nodig omdat de kwaliteit dusdanig hoog is dat het de toets der
    kritiek moeiteloos kan weerstaan, sterker nog het zou beter zijn. Ik begrijp die opmerkingen wel, want het is zijn vreten, en hij ziet niets liever dan dat
    de wereld begraven wordt onder het digitale geweld ( slaap lekker verder).
    Aan mij verdiend hij in ieder geval niets meer, want ik heb nu definitief mijn abonnement na 30 jaar opgezegd, ik kan niets met die digitale rotzooi.
    Veder vergeet hij even dat de prijs van een printje via de printer een veelvoud kost in vergelijking met een barietdruk, al die potten inkt en dure papieren van Hanemuller. Wat vinden jullie er nu van, graag jullie reaktie's.

    René de Caluwé
     
  2. clogz

    clogz Subscriber

    Messages:
    2,842
    Joined:
    Dec 28, 2002
    Location:
    Rotterdam, T
    Shooter:
    Multi Format
    Ach, René...haal je schouders er maar over op. De meeste fotografiebladen lees ik al een tijd niet meer; dat voorkomt ergernis. Het is toch vechten tegen de "inktkaai".

    Hans
     
  3. argus

    argus Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 14, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Ik doe het nat voor de sport.

    punt.

    G
     
  4. Huub S

    Huub S Member

    Messages:
    194
    Joined:
    Dec 10, 2004
    Shooter:
    ULarge Format
    Eerst zien, dan geloven. Ik heb nog geen enkele digitale afdruk gezien die zich qua toonschaal kan meten met een goede bariet. En verder heb ik ontzettend veel lol om enkele avonden per week te knoeien met bakken, chemie, film en papier. Ik zit voor mijn werk al genoeg achter een beeldscherm.

    Huub
     
  5. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format
    = Gearhead

    De man begrijpt het gewoon niet. Not my problem.
    M.

    PS. De Epson 17412,5 is nog beter geloof me dan toch..?
    PPS: Je moet wel servicepack 2 build 1312 installeren om zeker te zijn dat de cartridges niet lekken.
     
  6. fred

    fred Member

    Messages:
    1,471
    Joined:
    Sep 8, 2002
    Location:
    Belgium
    Shooter:
    Multi Format
    Beste René,

    Op de academie hier in Hasselt "is" zwart-wit so wie so bariet.
    En fotografie blijft een "film" aangelegenheid.

    [Moet je weten: een kleur printer moet in het verlof aan de klap gehouden worden om niet met verstopte spuitnaaldjes opgezadeld te zitten! Wie zei ook weer: elk voordeel heb een nadeel?... :smile:]

    Hoe langer een harde kern bij bariet blijft zweren hoe agressiever de "afvalligen" worden. Uit angst dat ze die doka eigenlijk toch niet hadden mogen afbreken.

    En ieder jaar schreeuwen ze: "nu zijn we er". Dat hoor ik nu al 5 à 8 jaar. En "iedere" maal was het vergelijkbaar met bariet.

    Tot ze hun ongelijk zullen moeten toegeven.

    Ik durf elke digitale z-w workflow met de Heiland aan.

    Om niet te spreken over de zalige uren samen afdrukken op de academie en de zaterdagavonden met voetbal op de achtergrond een prachtig printje af te werken.

    En dan spreken we "ook" nog niet over de houdbaarheid van de print, de archiveringszekerheid, de gevoeligheidskeuze van 50 iso tot 1600 iso, de korrel, de meerdere soorten prachtige barietpapiertjes op elke formaat (tot 50/75 of meer), de belichtingsspeelruimte, de previsualisatie die nodig blijft.

    Het staat als een paal boven water dat met digitaal het "métier" verdwijnt.
    Dus laat ze maar in de put springen...
    We (wij!) weten wel beter!

    Zolang een "Vanfleteren en een "de Perlinghi" van hun analoge zwart-wit fotografie kunnen leven, zolang zitten we nog in de goeie richting.

    Van sommige bekenden en niet van de minste fotografen (en die 30 jaar op de barrikade gestaan hebben om hun leerlingen om de oren te kletsen met alle zonden van de wereld over die niet perfecte bariet afdruk) kan je zo zien wanneer ze overgeschakeld zijn naar digitaal. Ze maken hun beeld niet meer in hun "hoofd", ze maken het achteraf met alle eenheidsworst_gevolgen van dien.

    Er zijn bovendien wel maandbladen die beide, analoge en digitale op een correcte maniert aan bod laten komen, met name black and white photography (IMS, UK uitgave). Deze maand bespreking van F6 en vele andere analoge onderwerpen.

    mvrgr
    Fred

    tip: Open een bariet huis "Het barietje"
    met een biblio, een professionele doka te huur, een opplakken en in passe-partout consultancy, een "galerie", met "workshops" "Back to basics" and ""Back to the future", met workshops over gom, zout en cynanotypie enz, enz.

    Wedden dat je er een florerend bedrijf van maakt?!
     
  7. Breunes

    Breunes Member

    Messages:
    424
    Joined:
    Jun 4, 2004
    Location:
    Midden Neder
    Shooter:
    Medium Format
    Rene

    Focus en andere fotobladen in Nederland verdienen op dit moment aan epson, samsung, sony etc. Wiens brood men eet...........


    Ben
     
  8. helder

    helder Member

    Messages:
    35
    Joined:
    Jan 22, 2005
    Shooter:
    35mm
    Er gaat niet veel boven een pareltje bariet aan de wand en dat zal naar mijn idee (en bij vele anderen in de wereld) nog lang blijven. Het proces van het rustige fotograferen, het kabbelende dokawerk met op de achtergrond een muziekje zou ik niet willen missen. Een flink aantal fotobladen zijn de digi kant op gegaan, zoals focus. De overmatige digitale diaree in de fotobladen irriteerd me al langer. Kattenbakvulling is het, ik kijk ze niet meer in.

    groet Sip
     
  9. vaesjhsw

    vaesjhsw Member

    Messages:
    32
    Joined:
    Jul 26, 2005
    Shooter:
    Multi Format
    De bladen zijn al lang overgestapt op digitaal. Zonder de farbikanten bestaan die bladen helemaal niet en het is dus logisch dat ze de fabrikanten naar de mond praten. Ik wil daarmee niet zeggen dat een digitaal printje er niet mooi uit kan zien maar een barietafdruk blijft toch een heel andere ervaring. Bovendien wil ik niet eeuwig een printer moeten calibreren omdat er toch weer een soort van zweempje in is geslopen. De kosten hiervan zijn ook niet misselijk en zoals al eerder vermeld, als je effu niet print i.v.m. vakantie o.i.d. dan is je printkop verstopt.
    We zullen wel een uitstervend ras zijn maar ik blijf toch stug mijn doka misbruiken om zo tot mooie zwart-wit prenten te komen (al dan niet bariet)

    Laat die K..printers maar komen!

    groet, Ronald
     
  10. bariet58

    bariet58 Member

    Messages:
    171
    Joined:
    Oct 31, 2004
    Shooter:
    4x5 Format
    Beste mensen,
    Ik wil sowieso ieder geval alle mensen bedanken voor hun opbeurende reaktie's en in het bijzonder die van Fred, want dat is een van de docenten die jonge mensen bij de analoge les moeten houden. Ik denk dat ik verder alle Nederlandstalige fotobla-
    den opgeef en Black and White Photography er voor in de plaats neem.Dat zo'n lul-
    lig voorwoord zulke emoties bij me konden oproepen, wellicht komt het ook een beetje door mijn leeftijd, als je ouder wordt dan overvallen emoties je iets vlugger.

    René de Caluwé
     
  11. argus

    argus Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 14, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Schitterend idee, Fred!
    Die technieken horen niet thuis in een museum maar in de vingers.

    G
     
  12. fred

    fred Member

    Messages:
    1,471
    Joined:
    Sep 8, 2002
    Location:
    Belgium
    Shooter:
    Multi Format
    Vergis je niet René, ben geen docent maar een academie_leerling.

    Maar daarom niet minder hevig...:smile:
     
  13. Huib

    Huib Member

    Messages:
    319
    Joined:
    Sep 26, 2002
    Location:
    NL-Limburg
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Never say never.

    <vloeken in de kerk mode=on>

    René, ik deel je mening, op zijn minst wel erg schreeuwerig, bedweterig en het getuigt van weinig subtiliteit/smaak.

    However,

    Digitaal is here to stay, dat is een feit, en het zal, zoniet heeft al de analoge fotografie overvleugeld. Of het ons is opgedrongen, of het beter is (welk aspect dan ook), of het slechter of wat de reden ook is, is eigenlijk niet interessant. Een ieder zal voor zichzelf moeten uitmaken wat de waarheid voor hem/haar is en op basis daarvan een keuze maken. Er bestaat nu eenmaal geen absoluut gelijk in deze zaak.

    Alles tegen elkaar afwegende kies ik voor mijn eigen fotografie voor analoog zonder daarbij de digitale fotografie van anderen (of voor mijzelf) uit te sluiten.

    Er bestaat in mijn optiek alleen maar goede en/of slechte fotografie, geen digitale of analoge.

    Huib

    <vloeken in de kerk mode=off>
     
  14. Sponsored Ad
  15. Fotohuis

    Fotohuis Restricted Access

    Messages:
    1,336
    Joined:
    Sep 6, 2004
    Location:
    Netherlands
    Shooter:
    Medium Format
    Ik houd mij even afzijdig, maar kan het toch niet laten:

    Digitaal is niet meer te stuiten: Ieder normaal mens met weinig tijd en gemakzucht fotografeert digitaal. De foto's zijn nog nooit zo slecht geweest als afgelopen jaren met apparatuur dat technisch nog nooit op zo'n hoogstaand niveau heeft gezeten.

    Ook met digitaal kun je mooi z/w maken, maar je moet ook niet vragen wat dat allemaal moet gaan kosten, en nog veel erger binnen 2-3 jaar opnieuw moet gaan kosten!

    De fotobladen zijn alleen gebaat met veel adverteerders: DUS DIGITAAL, want dat wordt algemeen >95% gekocht. Digitaal het toverwoord voor de perfecte en kwaliteitsbewuste consument, DIGITAAL, DIGITAAL, DIGITAAL. En als je het maar vaak genoeg zegt, gaat iedereen het nog geloven.

    Komende week gaan de Rollei Z/W Films bij ons als testkit de deur uit. Een selectie van Europa's beste filmfabrikanten en materialen. R3 (3 laags multispeed film), PAN25 ultra fijnkorrelige film, nieuwe I.R. iso 400 film, Retro 100-400 de klassieke APX emulsie's en dus nu toch weer op rolfilm.
    De verzendkosten neemt Fotohuis Europawijd voor z'n rekening. Binnenkort meer hierover op onze website.
    Daarnaast: Fomatone classic bariet MG en de PE/RC uitvoering, getest door Heiland op de Split Grade, binnenkort weer een update V2,4!!

    Maar goed, wat interesseert dit nu een gemiddeld fotoblad, niets! want het levert nauwelijks omzet en dus geld op. Om van de gemiddelde consument maar helemaal niet te spreken. Je moet natuurlijk wel een echte liefhebber zijn.......................

    Ik wens iedereen een prettig week end.

    Namens Fotohuis RoVo

    Robert

    PS. Rene: Succes met Kentmere bij Milan, we rekenen nog wel een keer af voor deze adviezen, binnenkort weer in Praag, ga je dan mee?
     
  16. Frits Flits

    Frits Flits Member

    Messages:
    149
    Joined:
    Jan 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Bariet is mooi, maar prints zijn ook mooi. Vergelijken zal altijd mank blijven gaan en is ook niet nodig. Iedereen weet toch ook wat de voors en tegens zijn van de handmatige versnellingsbak versus de automaat.

    Analoog afschrijven is dom, want je kunt er de prachtigste dingen mee maken, digitaal onderschatten getuigt ook van weinig intelligentie (of op zijn minst interesse). Ik heb die prints met eigen ogen bekeken uit een 2400 en ze zijn prachtig. Zeker met mooie fine art papieren heb je iets in handen waar je iets speciaals mee kunt maken. Doet niks af aan een mooie barietprint, maar beiden vind ik mooi.
     
  17. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    (goede) digitale afwerking vergt net zo veel tijd zij het niet meer.
    Voordeel van analoog is dat je tevens digitaal kan werken middels scannen maar ook lekker in de doka kan klooien.

    En printerinkt is net zoiets als goud. De prijs per kilo is ongeveer gelijk.

    Wat ik wel opmerk is dat je op forums alleen nog berichten tegenkomt in de trend van mn driver werkt niet, foto's verdwenen, camera geeft error, firmware crasht etc...
    When the computergeeks get the hand, it will definitely go wrong!

    Een It-er.
     
  18. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Pulp Press...

    Het feit wil dat ik twee weken geleden een 2400R heb aangeschaft. In eerste instantie niet om foto's te printen maar om mijn dagelijks brood mee te verdienen. Nieuwschierig geworden door alle fantastische verhalen over de b&w capaciteiten van deze printer heb ik afgelopen week even de proef op de som genomen. Laat ik het zo omschrijven het is een leuk printje.. Maar die extra dimensie die bariet geeft mar ook PE zit er niet in. Beeld ligt mijns inziens teveel op de drager. Alle grijsnuances die je in de bariet als normaal beschouwt mis ik. Let wel kritisch bekeken natuurlijk en niet zonder enig vooroordeel. Het blijft het werkpaard voor mijn artwork maar voor foto's blijf ik mijn "natte droom" volgen.
    Overigens heb ik de fotobladen al lang de deur uitgedaan want die kost is echt onverteerbaar. Geen onvertogen woord over een van de adverteerders. Objectiviteit is ver te zoeken en een hard oordeel als iets echt niet in de haak is wordt de kool en de geit gespaard.
     
  19. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    Ik heb al eens eerder betoogd dat er twee typen fotografen zijn: de techneut en de creativeling. De eerste kijkt naar de korrel en het papier, de tweede naar de voorstelling. Het is goed als beiden in één persoon gevat zijn, want een technisch perfecte foto kan behoorlijk saai zijn, en alleen maar creativiteit kan behoorlijk storen.

    Op mijn fotoclub zitten een paar grijze analoge muizen. De rest is allemaal digitaal en 'modern'. Het is gewoon de nieuwe norm. Daar kan je niet onderuit. Alleen de creativiteit telt. Ik ben als analoge techneut een vreemde eend in de bijt. Ik zie uitgebeten hooglichten. Ik zie schaduwpartijen zonder detail maar vol ruis. Ik zie dat de meeste verscherpingen van de digitale beelden lelijke 'spookpixels' hebben opgeleverd aan de randen van de gefotografeerde onderwerpen. Ik zie verbleekte gedeeltes in de inktjetprints. Ik zie het onderwerp al bijna niet als het zo slecht is uitgevoerd. Maar iedereen is vol lof over de prachtige kiekjes.

    Ik moet zeggen dat ik nog een heleboel kan leren van de digitale creativelingen, want ik ben veel te rigide als ik alleen streef naar kennis en kwaliteit. Maar wij, als analogen, kunnen ook een heleboel leren aan de creativelingen. Want de 'nieuwe norm' zoals ik het noem, neemt het niet zo nauw met kwaliteit. Dat is het botsen van een oud ambacht en een wegwerpcultuur.

    B&WP is ook niet meer wat het geweest is. (Er stonden in het verleden goede verhalen in van bijv. Tim Rudman en Ralph Lambrecht.) Maar het is wel een van de laatste bladen der Analoog-Mohicanen. Als je een abonnement neemt, krijg je een andere voorkant, namelijk zonder allerlei teksten van de inhoud...
     
  20. bariet58

    bariet58 Member

    Messages:
    171
    Joined:
    Oct 31, 2004
    Shooter:
    4x5 Format
    Hoi Jaap,
    Ook jij en iedereen die een reaktie heeft gegeven heeft gelijk, ik ben vooral blij met de bevindingen van HK(sorry ik ken je echte naam niet) die de 2400R van Epson heeft gekocht, hij is in ieder gevall niet blij om de printer in te zetten voor z'n zwart/wit werk, en natuurlijk zoals ik ook al las worden de balden niet rijk van de verdwaalde analoge fabrikant, en moeten ze de meester dienen die het geld binnen-
    brengt. Jongens jullie hebben allemaal mijn humeur ( lichte depressie ) weer goed
    gemaakt. Wat een fijn klupje zijn we toch met z'n allen.

    René de Caluwé
     
  21. PieterB

    PieterB Member

    Messages:
    809
    Joined:
    Aug 19, 2004
    Location:
    near Aalter,
    Shooter:
    35mm
    Ja en René, niet vergeten dat er ook nog jeugd is die met analoog bezig is :wink:

    Persoonlijk vind ik het gewoon verschrikkelijk ontspannend om in de doka printjes te maken, of zelfs filmpjes te ontwikkelen. Ondertussen heb ik het principe als ik weinig tijd heb, er niet aan te beginnen. Ik wil toch liefst een 3-tal uur 'gereserveerd' hebben. Ook zo tof is dat je steeds nieuwe dingen kan uitproberen, is bij het digitale ook wel, maar analoog VOEL je dat ook. (Volgende week voor het eerst met toners experimenteren...)

    Overigens, de prints van een R2400 zullen best wel mooi zijn, maar hoeveel jaar ga je ermee verder kunnen... Om nog maar te zwijgen over die kleine (en goedkope) 10*15 printers die ze tegenwoordig verkopen....

    Overigens: iemand ervaring met apx400? (ten opzichte van trix 400)
     
  22. Frits Flits

    Frits Flits Member

    Messages:
    149
    Joined:
    Jan 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Niet omdat ik perse je humeur wil bederven, maar ik heb toch moeite mee dat een printer als de 2400 hier eventjes door iemand (met naar eigen zeggen een vooroordeel, die ook al de Hasselblad H1 lenzen in 1 korte opmerking van tafel veegde) gebruikt wordt en dan meteen afgekeurd. Ik heb met eigen ogen prachtige dingen uit dit apparaat gezien en ik weet echt wel waar ik over praat. Ik begrijp dat afgeven op en die angst voor digitaal niet. Alsof het de vijand is. Als je voorkeur bij analoog ligt dan vind ik dat prima, maar ga nu niet roepen dat digitaal het er niet bij haalt. Wie van jullie heeft het nu werkelijk geprobeerd? Wie heeft er nu al het maximale uit het digitale traject proberen te halen? Toch niemand. Dan heb je ook het recht niet om erover te oordelen. Meestal gooit men met het argument van de prijs, maar de spullen die je voor analoog hebt verzameld en gebruikt zijn ook duur. Praat gerust over je prachtige analoge spullen, want dat doe ik ook graag, maar probeer je analoge fetish niet goed te praten door te zeggen dat digitaal het er niet bij haalt. Digitaal is prachtig, maar je moet er net zoveel tijd in steken (en in het begin zeker meer) als in analoog.
     
  23. Lismore

    Lismore Member

    Messages:
    30
    Joined:
    Nov 7, 2004
    Location:
    Den Haag, Ne
    Shooter:
    Multi Format
    Merlin,

    Bij mij op de fotoclub is ook Eenoog koning.
    Binnen de club is ruim 90 procent over naar digitaal; de doka aldaar dient tegenwoordig als decoratie.
    Mijn opvatting is dat velen daarvan 'gevlucht' zijn naar digitaal, omdat men de analoge techniek niet in de vingers kon krijgen of daar niet de moeite voor wilde nemen.
    Digitaal zou de redding moeten zijn, want dan krijg je technisch gezien automatisch en snel een geweldig resultaat, is hun gedachtegang.
    Als je op de clubavond het werk bekijkt dan springen de tranen je letterlijk in de ogen. Afgezien de belabberde afdrukkwaliteit zie je weer de klassieke fouten. Onderbelichting, onscherp wat scherp had moeten zijn, zelfs het passepartout is net zo fout als voorheen.
    Maar een applaus dat het krijgt. Een verkeerd signaal voor de maker dus die vrolijk voortborduurt op dit 'succes'.

    Gelukkig is er dit forum waarvan ik de indruk heb dat hier liefhebbers bezig zijn die fotografische kwaliteit kunnen waarderen.
     
  24. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    Leuk dat je dat zegt. Ik had net een gesprek hierover. Mijn stelling: mensen kopen een digitale camera, omdat ze dan ineens kunnen fotograferen. (Ik heb mijn vrouw op haar verjaardag een digitale camera gegeven. Deze is nogal simpel. Ze maakte -volgens haar eigen zeggen- heel wat fouten.) Het fotograferen is nog steeds een vak. Maar iedereen die digitaal gaat, gooit er in Photoshop een filtertje overheen en voila: een kunstwerk. Natuurlijk is dit gechargeerd, maar let op mijn woorden: er komt een tijd dat deze hype weer voorbij is en mensen weer op inhoud gaan letten.

    Helemaal mee eens. Onbekend maakt onbemind. Als men er heel veel tijd in steekt is het een prachtig medium, wat heel goed naast het analoge beoefend kan worden. Maar wat mij stoort is dat heel veel mensen - zelfs op de fotoclub - genoegen nemen met een filtertje hier en een te veel verscherpen daar. Het subtiele belichten, de mooie grijstonen, de prachtig doortekende partijen die men in de doka kan maken, daar is het gros van de digitale mensen mee onbekend. Ik vind het meeste werk grof en veel te snel gemaakt. Je hebt dus gelijk Frits, maar je opmerking van tijd erin steken is de ondergang van je eigen argument dat het zo'n goed medium is...
     
  25. Frits Flits

    Frits Flits Member

    Messages:
    149
    Joined:
    Jan 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Ik moet jou ook gelijk geven. Wat ik mooi vind aan digitaal is dat je, met de juiste kennis en vaardigheid, precies dat beeld kunt maken dat je voor ogen had. In de bewerkingen heb je meer vrijheid dan voorheen in de doka. Dat maakt het voor mij een goed medium. Een goede foto afwerken kost tijd, digitaal of analoog.

    De mensen die Lismore bedoelt zijn de types die te weinig aandacht hebben voor de techniek en nooit een perfecte foto zullen maken. Digitaal werken gaat hen niet helpen, want wie het digitale pad juist wil bewandelen. staat voor een flinke leercurve.

    Toch is deze kreet niet eens 100% onwaar. Fotografie staat weer in de aandacht als nooit tevoren en iedereen maakt foto's. Ook ik leer van technisch belabberde, maar inhoudelijk prachtige beelden van mensen die gisteren een 350D hebben gekocht (bij wijze van spreken) en daar ben ik blij mee. Wat overeind blijft is dat fotografie een simpel medium is en voor iedereen bereikbaar, maar wil je er werkelijk iets sprekends mee doen, dan zul je moeten verdiepen. 'T is bijna een metafoor voor het leven :wink:
     
  26. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    Een andere leuke stelling: voor wie maak je een foto? Als het voor jezelf is, maakt het niet uit wat anderen ervan vinden. En mag hij zo lelijk zijn als wat, als jij er maar gelukkig mee bent.

    Of maak je een foto voor de kijker? Als het voor een ander is moet hij interessant zijn en technisch perfect...? Toch?