durst 1200 bw head lamp positie?

Discussion in 'Donkere kamer' started by Willie Jan, May 6, 2009.

  1. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    ik ben op zoek naar info omtrent de positie van de lamp in de durst 1200 b+w condensor kop.

    Weet iemand een link of heeft iemand info hoe of ik de beste positie van de lamp kan bepalen? Uitlichten zodat de grondplank een egaal licht geeft is niet zo moeilijk, maar ik vraag mij af of de positie naar voor en achter alleen gebruikt wordt voor meer/minder licht of dat er nog een andere reden achter zit.
     
  2. Marco B

    Marco B Member

    Messages:
    2,981
    Joined:
    Jan 13, 2005
    Location:
    The Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    Verplaatsen van de lamp (of in hoogte verstellen) is, zoals je zelf al ontdekt hebt, alleen noodzakelijk voor het verkrijgen van egaal licht. Dit is je enige echte zorg, want dat is natuurlijk noodzakelijk voor een goede print.

    Meer of minder licht verkrijg je door een hoger or lager Wattage lamp, waarbij je natuurlijk wel het maximum toelaatbare van de kop in de gaten moet houden.

    Het streven lijkt mij iets van tussen de 10-30 seconden belichtingstijd...
     
  3. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    probeer het boekje van adriaan boer, vergroten 2e hands te kopen/krijgen. Dat kost je een paar euro. Daar staat een duidelijk verhaaltje over de plaatsing van de lamp t.o.v. de condensor.
     
  4. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Durst beveelt voor de M805 b&w kop het volgende aan:
    zonder negatief in de vergroter lamp inschakelen, als je dan op het grondbord schaduwen (eigenlijk betekent dat je dan de randen waar het masker zit onscherp zijn) ziet moet je de lamp op of neer draaien.
    Je hebt het gefixed als de randen scherp zijn.
    Ga ervan uit dat het voor de 1200 hetzelfde zal zijn.
     
  5. Marco B

    Marco B Member

    Messages:
    2,981
    Joined:
    Jan 13, 2005
    Location:
    The Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    Overigens raad ik je, als je de boel nog wil fine-tunen, ook aan om een stuk fotopapier zonder negatief in de negatiefhouder, egaal te belichten voor middengrijs. Op een print heb je toch een beter beeld van de belichting dan alleen op het oog.
     
  6. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    Daar heb je gelijk in marco.
    Een vriend van mij heeft een densiteitsmeter. Als ik twee stroken als een X belicht op de grondplank, dan kan ik deze mooi doormeten.
     
  7. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
  8. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    waarschijnlijk heeft Dick het boek van zijn vader opnieuw uitgegeven en is de gelinkte hiervan een exemplaar. Ik heb 2 oudere exemplaren van adriaan boer. Een uit 1925 (eerste druk) en een uit 1950 7e druk. In beide staat een hoofdstukje " instelling met condensorlantaarn" Of het ook in de vernieuwde versie staat weet ik niet.

    Op http://boekwinkeltjes.nl/ stonden er een heel aantal tussen de 2 en de 15 euro.
     
  9. Marco B

    Marco B Member

    Messages:
    2,981
    Joined:
    Jan 13, 2005
    Location:
    The Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    Kun je zeker doen, maar hou er wel rekening mee dat zelfs in de optimale positie, de meeste vergroters toch nog een beperkte lichtafval naar de randen hebben. Helemaal goed krijgen kun je het dus waarschijnlijk nooit. Een van mijn docenten op de fotoacademie zij de hoekpunten standaard 1/4 tot 1/3 stop bij te belichten. Heb ik zelf nog nooit gedaan, maar als je heel kritisch bent en afhankelijk van de vergroter...

    Mijn L1200 met diffusorkop (Ilford 500H) geeft in mijn ogen in ieder geval zeer acceptabel licht, hoewel ook daar op een egaal middengrijze print toch kleine afwijkingen zichtbaar zijn. In een echte print heb ik dat echter nog nooit terug gezien. Ik maak mij er dan ook verder niet druk om.
     
  10. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    ik heb met mijn lichtmeter een afval precies in de hoek gemeten van 1/3 stop.
    Natuurlijk is dit niet te voorkomen. De straal licht heeft in het midden een kortere weg af te leggen dan aan de rand.
    Namate de kop hoger wordt gezet heb je hier relatief minder last van.

    Het meest ideale zou een kom zijn waardoor de afstand lens / papier overal even groot is...:D
     
  11. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    In theorie is de (optimale) afstand lamp - condensor afhankelijk van de afstand condensor - lens. Als je dus kleiner vergroot is de afstand lens - condensor groter en zal dus de afstand lamp condensor aangepast moeten worden. Zo uit mijn hoofd, ook groter.
     
  12. Marco B

    Marco B Member

    Messages:
    2,981
    Joined:
    Jan 13, 2005
    Location:
    The Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    Dat idee is minder gek dan het lijkt...

    Ik heb eens een stukje gelezen over die Amerikaanse Blackbird spionagevliegtuigen die met Mach 3 over de Sovjetunie vlogen tijdens de koude oorlog. Die hadden luchtfotocamera's aan boord waarin negatieven van circa 50x50cm :surprised: gingen! Als ik het mij goed herinner, werden de negatieven over een gebogen vlak geleid tijdens de opname, waarschijnlijk om de extreme vervorming en lichtafval bij dergelijke grote negatieven tegen te gaan.

    De hele camera was iets van 3 meter hoog...
     
  13. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    Afhankelijk van het objectief is de hoek waarin het licht de lens verlaat groter of kleiner. Een 150mm objectief heeft een veel kleinere hoek dan een 50mm. De weg die het licht aflegt aan de buitenrand van lens naar het papier is dus van verschillende lengte per prandpuntsafstand. Voor een lang brandpuntsafstand geeft dat een verwaarloosbaar verschil, maar voor een extreme groothoek, bijv. een 50mm lens voor een middenformaat negatief krijg je aan de buitenkant van de lichtbundel (die buiten je ezel valt) idd 1/3 stop minder licht. De vraag is of je dat zou willen, een 50mm objectief voor een middenformaat negatief. In alle andere gevallen is de lichtafval minder dan een 1/3 stop. Maar dat is de theorie. In de praktijk zal je objectief niet ideaal zijn...

    Verantwoording:
    De beeldhoek van een objectief is 2 x ( arctan(grootte van het beeld / 2) ) / hoek, bijv. 60mm negatief bij een 50mm objectief: 2 (arctan (30 / 50) ) = 61,9 graden. Voor 150mm geldt een hoek van 22,6 graden.
    Als je de cosinus uitrekend van de helft van de hoek (midden van de beeldcirkel) en je neemt de weg die het licht aflegt in het midden op 1, dan krijg je voor een hoek van 61,9 graden een lichtweg aan de buitenkant van 1,22 keer zo veel t.o.v. de bundel licht in het centrum. Bij een objectief van 150mm is de weg aan de buitenkant 1,02 keer zo veel. Bij een weg die 1,22 keer langer is krijg je 1 gedeeld door 1,22 in het kwadraat deel licht van het licht dat door het midden valt, en dat is 67% van het licht. Klopt?
     
  14. Sponsored Ad
  15. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    En dan later er een mercatorprojectie van maken?
     
  16. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    lichtafval

    De lichtafval in radiele richting is meestal een van de lensspecificaties, naast beeldcirkel, MTF etc.
    Het uitrichten van een condensorvergroter komt neer op het uitlichten van het hoofdvlak van de vergroterlens. Maar er komt meer bij kijken. De richting van het licht kun je regelen door de keuze van het type lichtbron. Zo gebruiken grafici pontvormige lichtbronnen.
    De voor ons geebruikelijke vergroters hebben gloeilampen met een flinke afmeting. Als je die gaat afbeelden op het vergrotingsobjectief, dan zul je begrijpen dat het eindresultaat van de diafragmaopening afhangt. Dus let daar op.
    Een ander probleem met gloeidraadlampen is dat ze eerdaags verboden worden. Dus sla een voorraad in. Een vergroter zonder lamp is ook niet alles.

    Jed
     
  17. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    Er zijn al LED-lampen met grote fitting...
     
  18. Marco B

    Marco B Member

    Messages:
    2,981
    Joined:
    Jan 13, 2005
    Location:
    The Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    Los van het feit dat er vermoedelijk nog genoeg fotozaken zijn met een voorraad voor de komende jaren, is het wel een interessante vraag of dergelijke LED lampen geschikt zijn om op fotopapier te printen.

    Normale LED's hebben een heel beperkte lichtspectrum dat wordt uitgezonden. Witte LED's zijn feitelijk blauwe LED's met een fosforescerende stof erover of erin verwerkt om wit licht te produceren. Of dat echter vergelijkbaar is met het licht van een gloeilamp, weet ik zo niet. Enerzijds waarschijnlijk wel, als de LED lamp door de fabrikant speciaal is ontworpen als vervanger van de gloeilamp, maar als iemand "praktijk-ervaring" heeft met zo'n LED lamp in een condensorvergroter, dan hoor ik het graag...

    Een punt van zorg blijft b.v. de volgende opmerking te vinden op Wikipedia:

    "The existence of blue LEDs and high efficiency LEDs quickly led to the development of the first white LED, which employed a Y3Al5O12:Ce, or "YAG", phosphor coating to mix yellow (down-converted) light with blue to produce light that appears white."

    Met name dat "appears white", misschien dat het licht dus toch fundamenteel anders in elkaar steekt spectraal, en dat dit misschien een significant effect heeft op het gebruik met het papier en VC filters.

    Ben wel benieuwd om te horen wat dat oplevert met VC papieren...

    Marco
     
  19. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    ik geloof niet dat de produktie van speciale lampen gestopt moet worden.
    Alleen de 'consument lamp' wordt volgens mij de dupe.

    Overigens zit er in een led/spaarlamp electronica die straling afgeeft.
    Of we daar op zitten te wachten???
     
  20. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    gisteren zijn we aan het uitlichten geweest van de kop. (vergroter op een 2.5x vergroting)
    Eerst met open diafragma beginnen, vervolgens een stop sluiten, wederom testen en aanpassen, weer een stop dicht etc...
    Het bleek bij mijn vergroter lens combinatie op diafragma 11 het beste.
    Let wel dat alles binnen 1/3 stop verschil blijft, en op 11 nagenoeg 0.

    Ik heb de lamp geheel naar achteren geschoven. Dan zie je de bol vorm van de lamp aan de rand.
    Nu de lamp naar voren halen totdat het vlak is uitgelicht.
    De achterste stand geeft aan 0cm, op 10cm was het een egaal vlak.

    Wij snappen nog steeds niet waarom de verdeling 0-17 van achteren naar voren loopt..
    ik zou andersom verwachten zodat je kan zien wat de afstand lens,lamp is.
     
  21. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Ik dacht dat de verkoop van speciale lampen mogelijk open blijft. De vergroterlamp is echter een consumentenlamp met ander glas. Ik kan mij niet voorstellen dat de producent dat continueert.
    Er zullen wel vervangende mogelijkheden komen, maar dat moet je toch weer uitzoeken op zijn werking. Vooral met VC papier zal dat wat voeten in de aarde hebben.

    Jed
     
  22. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Zover mijn kennis strekt wordt voor LED Coldlight Heads gebruik gemaakt van RGB Led's. Het fundamentele verschil met gloeilamp is dat de Led verlichting additief werkt terwijl de dicroïtische koppen uitgaan van subtractief licht.
    Met andere woorden bij gebruik van Led's wordt er belicht met groen en blauw en bij gloeilampen met yellow en magenta. Bij de additieve belichting benader je direct de groen- cq blauw gevoelige laag (lees colorcouplers) en bij de subtractieve methode neem je door het yellow filter een bepaald deel van het lichtspectrum weg (hoop dat ik het goed omschreven heb!). Doorgaans zijn, als de fabrikant dat niet heeft aangepast, met de Led-koppen kortere belichtingstijden te behalen (ca. 1F). Onder de Led's zit meestal een diffusorplaat om te zorgen voor een egale verdeling van het licht over het gehele negatief. In combinatie met condensors houdt je nog de specifieke kenmerken (o.a. Callier-effect) van dit type vergroter over, zij het enigszins beperkt.
    Maar er zijn nog andere voordelen, zoals een ingebouwd roodfilter, waardoor je voorafgaand aan de belichting bijv. een 2 of 3 seconden rood licht krijgt om te bepalen waar je zou moeten tegenhouden of doordrukken, daarna gaat hij automatisch over op de belichting met de juiste kleur (groen of blauw).
     
  23. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Ik ken de dimensies van jouw LED lichtbron niet, maar ik vermoed dat deze groot zijn, zoals bij een koudlichtbron. Als dat het geval is, zul je weinig Callier effect overhouden. En een condensor vergroter gebruik je met het oog op dit effect.

    Dit betekent niet dat je niet een geschikte LED lichtbron voor condensor zou kunnen bouwen. Gezien de specificaties van de LED's zou dat mogelijk moeten zijn zowel in wit licht als in RGB. Het is niet zo moeilijk, maar je moet het wel even bij elkaar knutselen en uittesten.

    Jed
     
  24. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Dat schrijf ik toch...
    Maar dat wat ik overhoud is voor mij voldoende.
     
  25. Cor

    Cor Member

    Messages:
    282
    Joined:
    Aug 21, 2006
    Location:
    Leiden, The
    Shooter:
    Multi Format
    Ik gebruik ook een Durst L1200 Laborator met een opaal lamp en condensor. Het lukt inderdaad bijna niet om die egaal uit te lichten (ik gebruik zo'n R&H Doka meter, die meet op 0.1 stop nauwkeurig) Zoals al eerder gezegd zijn dit de wetten van de fysica, optica. In de praktijk merk ik er niet zo veel van.

    Je moet maar zo denken: bij opname van negatief materiaal heb je (in meer of mindere mate) ook te maken met lichtafval aan de rande, dus eeen mindere dekking daar, dus dat wordt dan mooi gecompenseerd door minder licht aan de randen bij het afdrukken..;-)..

    Mvgr,

    Cor
     
  26. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    ik heb hem weten uit te lichten zodat ik geen lichtafval heb.
    hij staat op 10,5cm (bimacap) en vervolgens wat met de dwars instelling gespeeld. werkt prima. Het verschil is bijna niet meer meetbaar met een naald.
    maw, ik zit op 1/8 stop of zoiets.

    ik ben begonnen op F5.6 na instellen overgegaan op F8, weer opnieuw instellen en naar F11, wederom en naar F16.

    let wel dat je meet sensor een plat vlak moet hebben, als het dieper ligt krijg je aan de randen geheid problemen omdat er dan een schaduw op valt.