Eerste prints!

Discussion in 'Donkere kamer' started by PieterB, Jun 23, 2005.

  1. PieterB

    PieterB Member

    Messages:
    809
    Joined:
    Aug 19, 2004
    Location:
    near Aalter,
    Shooter:
    35mm
    Waw, ik ben dolgelukkig. Gisteren heb ik na mijn eerste uurtje en een half in de doka goede TESTresultaten gekregen.

    Massas papier en wat chemie gekregen - van iemand waaraan ik ook wel al 10u les ivm digitale technieken heb gegeven - en 2 vergroters.

    Naast meer dan 100 vellen multigrade III 'pearl' (44M) ook zo'n 200 vellen multigrade III Glossy (MGX1M) ook papier met vaste gradatie (o.a. in oude pakken van gevaert ik vraag me echt af of dat nog goed is... vandaag even testen) en van die grote rollen die voor mij te groot zijn om te verwerken.
    Multigrade papier lijkt me nog volledig in orde, net zoals de multigrade dev. etc. Indien iemand wat tips zou hebben, laat maar komen :wink:

    Nu mijn eigenlijke vraag: ik heb 2 vergroters: een oude dunco - ik weet niet welk model (beschrijving: opaallamp 150W, zo 2 lenzen 'condensers?', die enorm heet wordt tijdens gebruik) Hier heb ik 2 lenzen voor: een primagon 4.5/35 ofzoiets van Meyer-Optick en een eerder zielig 'Cassar' lensje 3.5/50mm (enkel diafragmainstelling 1 2 4 en 8 :tongue:)
    Bij deze vergroter kan ik vrij eenvoudig de 9 op 9 multigrade filters gebruiken

    De andere vergroter is een Durst 35RS met 75W opaallamp en spiegelsysteem en een 'Mars 3.5/50' (Japan) weliswaar met een ambetant stofje..., tot nu toe heb ik enkel deze vergroter gebruikt, daar de andere geen (gemakkelijke) roodfilter heeft... maar bij deze kan ik enkel 7/7 filters gebruiken en die heb ik niet. Ik heb daarom de multigrade filters rechtstreeks op de negatieven gedaan maar ik vermoed dat dit niet de goede methode is....

    Welke vergroter lijkt jullie de beste te zijn?

    Ik heb wel nog niet volledig volgens de f-stop methode geprint (het is toch moeilijk sommige van deze reeks te tellen met zo'n eenvoudige timers....) en ook de teststrips waren nog niet op deze manier dat je steeds hetzelfde gebied (bv schuin over de print) neemt.

    Sorry voor de onduidelijke structuur, maar ik ben dolgelukkig omdat ik nu mijn prints zie verschijnen.

    Nog een ander klein vraagje: welke regel neem ik om te weten wanneer mijn chemie is uitgeput? Ik heb van elke soort 1 liter aangemaakt....

    Groeten Pieter
     
  2. clogz

    clogz Subscriber

    Messages:
    2,842
    Joined:
    Dec 28, 2002
    Location:
    Rotterdam, T
    Shooter:
    Multi Format
    Hallo Pieter.
    Allereerst gefeliciteerd met je eerste donkere kamer. Even een paar korte antwoorden op sommige van je vragen:

    Probeer grotere filters te vinden die je op maat kunt knippen voor de Durst. Ilford Multigrade filters zijn er in de maat 8,9 x 8,9 centimeter.

    Chemie: ontwikkelaar raakt uitgeput als de print niet binnen 1 tot 1,5 minuut is uitontwikkeld. Je kunt ook berekenen hoeveel vierkante meter papier je reeds hebt gebruikt. Zie de website/instructies van de fabrikant.
    Stopbad. Neem een zogenaamd signaal stopbad dat van kleur verandert als het is uitgeput. Fixeer: Tetenal verkoopt teststrips; duur. Amaloco verkoopt fixeercontrolevloeistof. Een stuk goedkoper. Voor de importeur: www.amaloco.nl

    Veel succes verder

    Hans
     
  3. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format
    Ik zou die vergroter nemen waarmee je het gemakkelijkste kunt werken. De meegeleverde lenzen klinken nogal out-dated (nooit van gehoord), derhalve zou ik voor een moderne 6elementen lens opteren, want daar hangt alles vanaf.
     
  4. argus

    argus Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 14, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Ik reken 1 minuut voor RC en 2 minuten voor bariet in de ontwikkelaar.

    Ik heb ergens een simpel regeltje gelezen voor het berekenen van de ontwikkeltijd van papier:
    Code:
    (tijd tot wanneer het beeld begint te verschijnen) x 3 = ontwikkeltijd
    Als je die tijd weet voor één papiersoort (wat je het eerste jaar toch moet doen :wink: ) dan merk je al snel wanneer de ontwikkelaar is uitgewerkt.

    BV.voor RC verschijnt het beeld bij mij na 15 à 20 seconden. Begint het beeld nog niet te vormen bij 30 seconden, dan is mijn ontwikkelaar uitgeput... of... heb ik het papier omgekeerd onder de vergroter gelegd. :D

    G
     
  5. PieterB

    PieterB Member

    Messages:
    809
    Joined:
    Aug 19, 2004
    Location:
    near Aalter,
    Shooter:
    35mm
    Clogz: tja die filters die ik heb zijn 8.9 op 8.9, maar ze passen perfect met een speciale houder onder die ene vergroter - zo bevinden ze zich wel tussen het lens en papier (en dat vind ik minder) In die andere vergroter zouden ze beter kunnen passen maar dan moet ik ze inderdaad versnijden. Eerst eens die dunco proberen.

    Als stopbad gebruik ik in1 ofzo, voor mijn filmpjes gebruikte ik s10...
    Met de fixeer ga ik gn risico's nemen: is 2 minuten voor pe en 5 minuten voor bariet goed.
    Nog een klein vraagje: qua agitatie, temperatuur en tijd - moet ik daar heel precies in zijn? (temp is meestal wel rond de 20 - maar als ik een print bvb 3 min laat ontwikkelen?) Ik heb nl nog geen timer voor het 'processen'

    Marc: ja inderdaad, ik had dat ook verwacht. Ik zou graag aan een EL Nikkor geraken, maar hoe ben ik er zeker van dat ik die ga kunnen monteren. Ik moet wel zeggen qua scherpte viel die lens op de durst nog mee maar dat stofje is minder.

    Het lensbordje van die dunco is zoiets van een 43mm, weten jullie of dit een standaard maat is? Ik denk wel dat die lens nog mee kan vallen (moet ik dus nog testen), ik zie minstens 4 elementen met het blote oog...

    Eerst lens en dan een fstop timer :wink: (bestaan er betaalbare?)
     
  6. argus

    argus Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 14, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Pieter,

    Mijn vergroterlenzen zitten op 39mm schoefdraad. 43mm is in mijn ogen wat exotisch.

    Een f-stop timer heb je ook niet direct nodig. In mijn DOKA hangt een (uiteraard) analoge klok met geïntegreerde kookwekker (handig voor het ontwikkelen van films) die zéér luid tikt. Kostprijs? 5 Euro in de plaatselijke supermarkt.

    G
     
  7. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format
    5 min bariet, daar neem je veel te veel risico mee dat heel het papier gecontamineerd wordt door complexe zilverthiosulfaten (lossen slecht op in water en worden derhalve niet verwijderd door spoelen). Max 1 1/2 min en eerder het bad vervangen dan te lang fixeren. De correcte bariet verwerking is trouwens de 2bad fixeermethode met elke afdruk max 1/2 min in elk bad.
     
  8. argus

    argus Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 14, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Vertel...

    G
     
  9. PieterB

    PieterB Member

    Messages:
    809
    Joined:
    Aug 19, 2004
    Location:
    near Aalter,
    Shooter:
    35mm
    Ah ok, ik was misop en dacht dat langer fixeren dan pe nodig was.

    Geert: ik dacht ook dat 39mm standaard was. Die durst werkt met een 39mm-lens, maar zit blijkbaar muurvast in een plastiekring die dat vergroot (de lens wordt zo vastgeklempt - wel gemakkelijk om te verwisselen als je meerdere lensen hebt)

    Ik denk dat ik die multigrades ga versnijden... de dunco kan ik mss gebruiken als contactprinter? Ofwel voor vaste gradaties: ik heb er stapels van liggen verdorie. Nu eerst eens aan het werk om te kijken of ze nog goed zijn :wink:
     
  10. PieterB

    PieterB Member

    Messages:
    809
    Joined:
    Aug 19, 2004
    Location:
    near Aalter,
    Shooter:
    35mm
    Op de site van durst heb ik gevonden dat dat spul dateert van 1963-66 met service tot in 1971. Toch ongeloofelijk in vgl met die digidingen hé.
    Ik ga er niet teveel in investeren, de basis leren en ondertss sparen voor een M670 of magnifax met goede lens :wink:

    Die Dunco is volgens mij nog primitievere, maar wel krachtiger.

    Die keukenklok is een goede tip :wink:
     
  11. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format
    Je leest wel eens dat je barieten zeer lang moet spoelen om ze 'archiveerbaar' te maken. Dit komt door het feit dat fixeerbaden té lang gebruikt worden en om te compenseren verlengt men de tijd in het bad. Nu ontstaan er bij het fixeren slecht in water oplosbare nevenproducten zgn. zilverthiosulfaat complexen. Deze zijn zeer slecht oplosbaar in water en zorgen eventueel wanneer ze zijn doorgedrongen in de papiervezel (lang fixeren) voor een ongewenste bruining in het beeld.
    De oplossing is gewoon 2 fixeerbaden gebruiken om deze ongewenste nevenprodukten tegen te gaan en toch voldoende te fixeren, en de spoeltijd essentieel in te korten.
    Het eerste bad is het hoofdbad. Hierin wordt de print maximaal 30s ondergedompeld. De fixage zal nu voor 95% rond zijn. Hieronstaan de fameuze zilverthiosulfaten maar door de korte fixeertijd zullen ze de vezel niet doordringen. Dan fixeert men 30s in het tweede bad, dat de fixage afrondt. Doordat er nogmaar 5% gefixeerd wordt worden er maar weinig afvalproducten gevormd. Gevolg: Fixage is volledig na 1min fixeren en de spoeltijd is essentieel ingekort (en goedkoper). Als het hoofdbad is uitgeput, word het 2e bad het hoofdbad en maakt men een vers secundair bad aan. enz.

    M.
     
  12. PieterB

    PieterB Member

    Messages:
    809
    Joined:
    Aug 19, 2004
    Location:
    near Aalter,
    Shooter:
    35mm
    Werk jij ook met stops voor het vergroten? Ik moet dringend die tabel maken met halve en 1/4 tussenstops....
    Voila de teststrip is bijna droog :smile:
     
  13. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Bijgaand een tabel voor f-stop timing. Hoef je zelf niets meer te maken.
    Succes
     
  14. PieterB

    PieterB Member

    Messages:
    809
    Joined:
    Aug 19, 2004
    Location:
    near Aalter,
    Shooter:
    35mm
    Merci Harry, had wel een formule gehad van Marc, maar deze tabel is ogenblikkelijk functioneel en mooi. WBM moet wel een goed boek zijn :wink:
     
  15. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    Neem geen analoge keukenklok met rode cijfers zoals ik kreeg voor mn verjaardag. Met een rode lamp.... dus niets te zien.
     
  16. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Kan ik je van harte aanbevelen. Ben je wel even zoet mee en het is een fantastisch leerproces. Al snap ik niet alles in één keer. Gelukkig zijn er dan Apuggers die je willen helpen.
     
  17. argus

    argus Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 14, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Merci... lijkt me zeer aannemelijk.

    G
     
  18. PieterB

    PieterB Member

    Messages:
    809
    Joined:
    Aug 19, 2004
    Location:
    near Aalter,
    Shooter:
    35mm
    Nog een vraagje: ondanks de gedroogde teststrookjes heb ik toch wel last van het 'drydown' effect: donkerder wanneer volledig droog en modderig grijs (waar ik niet tegen kan) - waarin ligt dit over het algemeen?
     
  19. clogz

    clogz Subscriber

    Messages:
    2,842
    Joined:
    Dec 28, 2002
    Location:
    Rotterdam, T
    Shooter:
    Multi Format
    Tien procent korter belichten is ongeveer de vuistregel.
     
  20. PieterB

    PieterB Member

    Messages:
    809
    Joined:
    Aug 19, 2004
    Location:
    near Aalter,
    Shooter:
    35mm
    Misschien onveilige dokaverlichting? (ik heb deze nl. verplaatst)
     
  21. argus

    argus Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 14, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Niet persé: zoek eens op een thread in het Engels op dry down effect. Les McNeal geeft daar een mooie uitleg bij.

    G
     
  22. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format
    Dry down komt meer voor bij bariet dan bij PC: de vezels sluiten dichter bij mekaar aan en geven zo een iets donkerder effect. Komt nogal eens voor als bv. de proefprint bij kunstlicht beoordeeld wordt en de print bij daglicht.
    Ik denk eerder dat je een gradatie te laag hebt genomen, wat het modderigge verschijnsel zou kunnen verklaren.
     
  23. PieterB

    PieterB Member

    Messages:
    809
    Joined:
    Aug 19, 2004
    Location:
    near Aalter,
    Shooter:
    35mm
    Ik heb een test gedaan (met de munt) en mijn doka-verlichting was onveilig na ongeveer 3 minuten... maar dan snap ik niet dat deze prints wel mooi witte randen hebben - maar dat kan natuurlijk komen doordat deze zich wel een groot stuk van de tijd onder het maskeerraam bevinden tijdens het printen.

    Ik gebruik nu vooral die oudere dunco, omdat de filters gemakkelijker in te leggen zijn.
    Het objectief lijkt me net iets beter.

    Daarnet een werkprint van een foto van een doop gemaakt, voor een familielid die hier daarnet was: mooi resultaat na zo'n 10 minuutjes, ik begin het in de vingers te krijgen :wink: Maar er zit wel nog niet veel calibratie in mijn manier van werken :tongue:

    Marc: bij die ene foto kwam het wrsl vooral door de filmontwikkeling of belichting - een andere foto van hetzelfde negatief had dan weer een hardere gradatie en printte perfect.

    Dus de volgende opdracht is mijn persoonlijke ei bepalen :wink:

    Hoe komt het dat contactprints er perfect uit zien als ik gewoon een gokje waag: nl op 8 seconden, f11?

    Mijn ontwikkelaar heeft 27 graden C....