Factor voor belichting

Discussion in 'Zwartwit: Film, Papier, Chemie' started by Evi, Sep 24, 2006.

  1. Evi

    Evi Member

    Messages:
    23
    Joined:
    Nov 4, 2005
    Location:
    Diest
    Shooter:
    35mm
    Hallo iedereen,

    Ik ben een hele reeks foto's in zwart-wit aan het afdrukken van een huwelijksreportage die ik gemaakt heb. Ik heb besloten om foto's in 3 groottes af te drukken: ongeveer 20 x 30, 15 x 22 x 10 x 15 cm.

    Ik heb de 20 x 30's allemaal afgedrukt en telkens opgeschreven wat de filter was die ik gebruikt heb, diafragma, tijd en wat ik doorgedrukt heb. Aangezien er redelijk wat verschil zit qua contrast en helderheid tussen de verschillende locaties waar we gefotografeerd hebben, zou graag de gegevens die ik opgeschreven heb voor 20 x 30 als leidraad willen gebruiken om de kleinere formaten af te drukken.

    Nu, kleiner formaat betekent dat de kop van je vergroter lager komt te staan en dat het licht dan intenser wordt. Dit klopt toch he? Dus ik kan niet zomaar de waarden overnemen van de 20 x 30 foto's. De filter blijft hetzelfde. Maar ik zal ofwel de tijd, ofwel het diafragma of een combinatie daarvan moeten aanpassen.

    Mijn vraag is dan ook welke verhouding er bestaat tussen de hoogte van de kop en het verschil in lichtintensiteit? Als ik bijvoorbeeld de afstand kop-papier met 35% verminder, moet ik dan de tijd met 35% verminderen? Of is het misschien een kwadratische verhouding?

    Dankuwel voor de info! Groetjes, Evi.
     
  2. Hanfo

    Hanfo Member

    Messages:
    40
    Joined:
    Feb 1, 2005
    Shooter:
    35mm
    Licht neemt inderdaad af met het kwadraat van de afstand. Dus wanneer je de vergroter van 1 meter hoogte verplaatst naar 2 meter wordt de tijd verdubbeld of 1 diafragma stop verder open.
     
  3. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Hoewel je waarschijnlijk nuttige adviezen zult krijgen, zou ik het gewoon zelf testen. Mijn werkwijze zou zijn:
    * Neem 1 20x30 print als uitgangspunt.
    * Zet de kop omlaag.
    * Maak een proefstrook waarbij je alleen de tijden anders doet (minder lang inderdaad)
    * Zorg ervoor dat beide prints droog zijn als je ze gaat vergelijken. Kies de tijd die overeenkomt met je 20x30 (of wellicht nog een proefstrook om de tijd nog wat te verfijnen... hoe korter de belichtingstijden, hoe nauwkeuriger het komt)
    * Eenmaal uitgetest dan weet je de verhouding tussen de tijd van een 20x30 en je andere maten... die kun je dan weer als leidraad voor de rest gebruiken.

    Wat een werk hè, zo'n reportage... ik doe 't niet meer :wink:.
     
  4. Luc

    Luc Member

    Messages:
    52
    Joined:
    Sep 15, 2004
    Shooter:
    35mm RF
    Ik gebruik als vergroterklok een oude Psion Workabout en daar vul ik de afstand tussen vergroter en papier in. Als ik van hoogte verander vul ik de nwe hoogte in en de software berekent dan de nwe tijd.
    Ik zou het moeten nakijken maar ik denk dat de formule die ik gebruik is:
    nwe belichtingstijd = (kwadraat(nwe hoogte/oude hoogte)) X oude belichtingstijd.
    Bijv oude hoogte 20 cm
    oude belchtingstijd 10 seconden
    nwe hoogte 40cm

    40/20=2
    2*2=4
    new belichtingstijd is 4*10=40seconden
    Je kan dit in elk rekenblad invoeren.
    groetjes
    Luc
     
  5. vanspaendonck

    vanspaendonck Member

    Messages:
    132
    Joined:
    Sep 1, 2006
    Location:
    Amsterdam, T
    Shooter:
    Multi Format
    Eens, maar ik zou niet de hoogte, maar de diagonaal nemen als maatstaf voor de vergrotingsverhouding.
     
  6. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format
    Bijna juist : de ultra juiste formule is:
    D1= oude diagonaal
    D2= nieuwe diagonaal
    d=diagonaal negatief
    T1=oude tijdwaarde
    T2=nieuwe tijdwaarde

    T2= T1 * ((d+D2)/(d+D1))²

    ofzoiets.

    Hogerstaande formule van Luc is alleen juist als er op oneindig gefocusseerd wordt. Dit is hier niet het geval en je moet de zgn. balguittrek mee in de vergelijking opnemen;

    M.
     
  7. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    LOL, en dan durf ik te wedden dat ook dat je slechts een richtlijn zal geven... je zult zien dat het contrast vaak aangepast moet worden bij het aanpassen van de hoogte...
    Maar laat ons even weten wat je uiteindelijk hebt gedaan... en hoe de resultaten zijn geworden!
     
  8. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format
    Ik moet toegeven: ik gebruik de formule zelf niet aangezien dit iets is waar de RHDesigns Analyzer Pro in schittert...

    M.
     
  9. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Ik zou er niet aan moeten denken een dergelijke reportage zonder Heiland (o.i.d.) te doen... maar goed, ik houd zo-ie-zo niet zo van kwantiteit-werk.
     
  10. Hanfo

    Hanfo Member

    Messages:
    40
    Joined:
    Feb 1, 2005
    Shooter:
    35mm
    Als ik bovenstaande zo lees is het wellicht verstandig om toch proefstrookjes te maken :D
     
  11. Luc

    Luc Member

    Messages:
    52
    Joined:
    Sep 15, 2004
    Shooter:
    35mm RF
    Bedankt voor de info, ik gebruik 'mijn formule' als een hulp en het geeft een goede begintijd. Meestal is 1 proefstrook dan voldoende.
    Ik ga jou formule ook eens uittesten.
    Luc
     
  12. Jan van Veen

    Jan van Veen Member

    Messages:
    23
    Joined:
    Jan 10, 2006
    Shooter:
    35mm
    belichting factor

    Volgens mij is het de onderstaande formule. Deze houdt rekening met de afstand van het negatief tot het objectief.
    Ik heb indertijd dit in een spreadsheet ingevuld en uitgeprint. Aan de hand van de nieuwe hoogte van de vergroterkop kan ik nu via de tabel eenvoudig de nieuwe belichting achterhalen. Ik kan de tabel eventueel in pdf mailen.
    Omreken formule met een reken voorbeeld:

    Afbeelding maatstaf 13* 18 ==> 13 cm / 2.4 cm = 5.5

    Afbeelding maatstaf 24 *30 ==> 24 cm / 2.4 cm = 10

    verlengings factor VF5.5 = (1/5.5+1)^2 = 1.4
    verlengings factor VF10 = (1/10+1)^2 = 1.21

    T2 = (10/5.5)^2 * ( 1.21/1.4 ) *t1 =

    T2 = 3.3 * 0.86 * 5 sec. = 2.85 * 5 sec. = 14.25 sec. !!

    gr. Jan
     
  13. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format

    Het is aan de aandachtige lezer om aan te tonen dan Jan's formule en Marc's formule EXACT de zelfde coefficient geven :D

    Tip1: Diagonaal kan gemakkelijk vervangen worden door de breedte
    Tip2: Afrondingsfouten !

    M.
     
  14. Evi

    Evi Member

    Messages:
    23
    Joined:
    Nov 4, 2005
    Location:
    Diest
    Shooter:
    35mm
    Doka

    Heel erg bedankt voor de reacties. Zeer interessant om de theorie erachter te weten komen. Ik heb uiteindelijk niet echt zitten tellen in de doka. Ik heb het dan toch met proefstrookjes geprobeerd. Uiteindelijk zat ik ergens tussen 1/3 en 1/2 licht minder. Dat komt dan zowat overeen met de opgegeven formules.

    Groetjes! Evi.
     
  15. Evi

    Evi Member

    Messages:
    23
    Joined:
    Nov 4, 2005
    Location:
    Diest
    Shooter:
    35mm
    Bandwerk

    Hoe drukken jullie eigenlijk grote aantallen af? Met zo'n Agfa ding dat het licht meet en de timer stop zet als het blad genoeg licht heeft gekregen? Ik weet niet meer hoe dat toestel noemt.

    Ik vond persoonlijk dat deze foto's echt absoluut analoog zwart-wit moesten opgenomen worden. Het was een huwelijksreportage opgenomen in de in verval zijnde mijngebouwen in Beringen. Kleur of digitaal zou hier volledig niet op zijn plaats zijn volgens mij. Maar langs de andere kant, is het ook niet zo heel leuk om een hele reeks foto's zelf moeten af te drukken in de doka. Waarschijnlijk ga ik nu vloeken in vele mensen hun oren, maar ik druk eigenlijk niet zo graag af. Ik ben helemaal gek van analoog zwart-wit, maar ik zie er altijd een beetje tegenop om de doka in te moeten duiken. Dus hoe gaan jullie daar mee om? Gebruiken jullie dan zo'n Agfa ding?

    Waar kan je in België goede zwart-wit afdrukken laten maken? Waarschijnlijk is het sowieso al superduur om dat professioneel te laten doen, maar ik heb zelfs geen idee waar ik hiervoor terecht kan. Zijn er eventueel hier mensen die geïnteresseerd zijn om dit soort werk te doen?

    Laat maar eens iets weten. Groetjes, Evi.

    PS Kan ik hier ergens enkele van mijn afdrukken posten als niet-lid? Er waren mensen in deze topic die daarom gevraagd hadden.
     
  16. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format
    Ha Evi

    Voor grotere aantallen snel te doen heb je een 'darkroom analyzer' nodig.
    Ikzelf gebruik een een RH designs Analyzer Pro of voor nog een grotere automatisatie een Heiland Splitgrade.
    Fundamenteel zijn dit lichtmeters in de doka en bepalen automatisch belichting en contrast. De splitgrade voert zelfst de belichting automatisch uit.

    Zie
    www.rhdesigns.co.uk

    M.

    PS.
    Als ik me niet vergis is er in Genk een professioneel BW lab. Niet zeker of het nog bestaat. Misschien te weten te komen via Syntra.

    M
     
  17. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Ik maak gebruik van de Heiland. Ik moet zeggen dat het mijn plezier in de DoKa drastisch verhoogd heeft, hoewel kwade tongen zullen beweren dat een analyser de creativiteit wegneemt is dat absoluut niet het geval want je hebt alles zelf in de hand. Het werk alleen een stuk sneller omdat je 1e afdruk meteen in de goede richting zit... daarna kun je zelf beslissen hoe je verder (contrast, doordrukken/tegenhouden, etc) wil.

    Ik zou 't niet meer graag zonder m'n DoKa-hulpje doen, maar ik druk tegenwoordig dan ook nogal wat af. En kan m'n tijd goed gebruiken voor het spoelen, selenen etc. dat er ook nog bij komt kijken met bariet.