favoriete combinaties film / ontwikkelaar

Discussion in 'Zwartwit: Film, Papier, Chemie' started by gary mulder, Oct 31, 2008.

  1. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    Wat misschien interessant is om over te hebben is welke film / ontwikkelaar combinaties door de verschillende leden gebruikt worden. En daarbij ook waarom. Vooral dat laatste is wat mij betreft het interessants.

    En met de deur in huis te vallen. Wat ik zelf de laatste paar jaar gebruik is t-max 400 met xtol 1 + 2. Wat ik vooral erg aantrekkelijk vind aan deze film is de lange grijstonen die het kan produceren. En in de x-tol levert 't me een natuurlijk over komende stof uitdrukking, vooral bij verweerd metaal en porselein. En de 400 asa is prettig in de studio omdat ik dan op groot formaat nog een redelijk diafragma overhoud. De nadelen van de film is dat het snel mis kan zijn met belichting / ontwikkeling en het resultaat dan zeer snel in kwaliteit achteruit gaat. En dat een N+ ontwikkeling maar zeer ten dele lukt.

    Bij een gezamenlijke foto uitje kreeg ik van een van de andere een fuji acros in de handen gedrukt om uit te proberen. Dit is me zo goed bevallen dat ik nu mijn voorraad aangevuld heb met deze film. Hij gaf me namelijk die dag naast hele mooie lichtgrijzen ook nog een betere schaduw doortekening, zonder verlies van dramatiek. Ook schijnt het te zijn dat hij zich beter laat ontwikkelen na een N+2. Al met al heb ik goede hoop dat deze film voor mij een goede toekomstige maat is.

    Ben heel benieuwd naar andere film / ontwikkelaar ervaringen !
     
  2. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Ik ben net begonnen met de combinatie Fuji Across 100 met xtol 1+1 formaat 120 film
    nog weinig ervaring met de afdrukken
    wat me wel opvalt dat ik bij deze film bij overbelichting erg dichte negatieven krijg.
    ik heb nog wel weinig ervaring met 120 film dus misschien is er verschil tussen KB( waar ik veel met TRI X werkte ) en 120 rolfilm
    van invloed ?
    ik zal de neg meebrengen dan kunnen we zien.
    de interpretatie van de neg 6 x 6 t.o.v. de KB ( dus vergelijk ) vind ik nog moeilijk

    Het afdrukken zal het moeten leren

    Ik mis bij fuji de levendigheid t.a.v.Tri-X komt natuurlijk door de korrel die dit effect geeft.maar kon door langer of korter te ontwikkelen het kontrast goed beheersen.

    nogmaals de wat soms zware neg bij Fuji en bij kortere belichting te lichte neg moet ik nog beheersen.

    helpt hier een verdunning 1 + 2 ??
     
  3. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Wat de filmontwikkelaars betreft kan ik verwijzen naar een publikatie op de APUG site: http://www.apug.org/forums/forum224/33265-hig-definition-developer-staining-non-staining.html Hier kan ik nog een wijziging in de bereidingswijze van de catecholontwikkelaar aan toevoegen; het kaliumcarbonaat voeg ik niet meer gemengd met water toe, maar ik meng het kort voor het aanmaken van de ontwikkelaar. Als ik 1 liter ontwikkelaar wil maken, verdeel ik eerst de liter in 200 ml en 800 ml. Vervolgens los ik de kaliumcarbonaat in de 200 ml en de pyrocatechol in de 800 ml. Als de pyrocatechol opgelost is voeg ik de kleine hoeveelheid natriumsulfiet toe. Dan, vlak voor het ontwikkelen wordt de kaliumcarbonaatoplossing en de pyrocatechol oplossing bij elkaar gevoegd.
    De receptuur is afgestemd op de 'echt klassieke' films. Met nieuwere typen, die onlangs in de handel zijn gekomen, is het goed de hoeveelheden catechol en kaliumcarbonaat in te regelen. ( calibratie).

    Wat de films betreft: ik heb veel fortepan 200, adox films, FP4+ gebruikt. Bij de Fomafilms ben ik veel fabricagefouten tegengekomen. Misschien wordt dat in de toekomst beter. Ze schijnen nieuwe apparatuur te gaan gebruiken.
    De pyrogallol ontwikkelaar wordt ingezet als het beeld de schilderachtige kant uit moet gaan. Pyrocatechol heeft een preciezere uitstraling. Zo heeft ook elke film zijn eigen uitstraling. De adox films geven een verfijnd beeld. De FP4+ is krachtig. De Fuji neopan acros heb ik onlangs geprobeerd en is precies, maar mij wat te klinisch.

    Jed
     
  4. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    zojuist uit de doka gekomen en 2 afdrukken gemaakt van opnames in Italie afm 30 x 40
    Fuji acros 100 in x tol 1+1
    ondanks 10,5 min en elke 30 sec kiepen moest ik M 150 filter gebruiken
    kan aan het licht gelegen hebben
    zal afdrukken meenemen naar nijmegen
    ben benieuwd naar waar de verbeteringen uit te halen zijn
     
  5. mmeewezen

    mmeewezen Member

    Messages:
    3
    Joined:
    Sep 22, 2008
    Location:
    the Netherla
    Shooter:
    35mm
    ik ben nieuwsgierig, heb je ergens een voorbeeld dat je online kan laten zien?
     
  6. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    De voorbeelden heb ik. Ik heb ze een tijd geleden op kroegmeetings laten zien. Het zou wel wat 'opdiepen' zijn. Vooral bij portretten gebruik ik de pyrogallol ontwikkelaar. De laatste tijd ben ik meest met landschap bezig en daar gebruik ik in het algemeen de catechol voor. Overigens heb ik jaren geleden de pyrogallol ontwikkelaar in combinatie met Tri-X (320) op landschappen gebruikt. Heel schilderachtig. Het is maar wat je van de korrel maakt.
    Op de APUG bijeenkomst in Veghel hebben de deelnemers de twee ontwikkelaars (pyrogallol en catechol) naast elkaar geprobeerd op een verscheidenheid aan films. Daar moeten ook nog drukken van zijn.
    Overigens moet je niet denken dat je dergelijke verschillen in sfeer online kunt zien. Daarvoor moet je de echte foto bekijken.

    Jed
     
  7. mmeewezen

    mmeewezen Member

    Messages:
    3
    Joined:
    Sep 22, 2008
    Location:
    the Netherla
    Shooter:
    35mm
    Dan hoop ik dat er binnenkort weer zo'n bijeenkost is!
     
  8. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Gary,

    Doe je de acros 100 ook in x-tol 1+2 of 1+1

    welke ontwikkeltijd hou je dan aan bij 1+2

    ik hield bij 1+1 10 min aan maar denk dat dit te kort is.
     
  9. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    Ruud, zoals ik al schreef heb ik nog maar weinig ervaring met acros opgedaan. Maar de paar keer dat ik hem gebruikt heb tot nu toe heb ik hem rotatie ontwikkeld, dus voorduurend bewegen, 1+2 12,5 minuten, 20 graden ontwikkeld. Het kan zijn dat ik de ontwikkeldrum gevuld heb met argon voor ontwikkeling. Dit laatste wil ik nog wel eens doen als ik in een rare bui ben. Maar is waarschijnlijk nergens voor nodig.
     
  10. Theo Bartelings

    Theo Bartelings Member

    Messages:
    77
    Joined:
    Nov 15, 2006
    Shooter:
    Medium Format
    Lijkt mij ook wel leuk Manuel. Jammer dat het zover weg is.
    Ik ben nog de enige op de club die z/w analoog is, nog een enkele dia dan houdt het op.

    groet,

    Theo
     
  11. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    In het boek van Les Mclean gebruikt hij nog eens HC 110 voor filmontikkeling schijnt iets meer contourontwikkeling te geven
    en toch mooie grijstonen en structuur
    Maar ik las ook op een site dat het zeer giftig zou zijn ( lever beschadiging ) zelfs via huidcontact,advies was altijd handschoenen,

    maar dan nog kennelijk zeer gevaarlijk ?????? iemand iets bekend ?

    Of anders ( zonder in eindeloze exp. te vervallen) FX 39 van Patterson( ook contour ) zonder het harde van Rodinal ??

    ik blijf de look van Xtol wat koud vinden
     
  12. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Ben juist enige tijd geleden overgestapt op X-tol (Mytol) aangezien ik vind dat deze ontwikkelaar meer punch geeft.
    Zo kunnen smaken verschillen.
    Natuurlijk had en heb ik ook enige moeilijkheden, om de juiste balans te vinden tussen belichting en de juiste ontwikkeltijd en procedure, gehad tijdens de omschakeling maar ben nu redelijk tevreden. Kleine bijstellingen doe ik nu lopend het proces.
    Maar of Patterson FX39 nou de oplossing is...?
     
  13. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    broodje aap

    Ik heb geen hoge pet op van Les McLean. En dit is gewoon een spookverhaal. HC110 is helemaal niet zo giftig, en zeker met handschoenen aan is er al helemaal geen probleem.

    De stoffen in HC110 zijn: water, diethyleen glycol, ethyleen glycol (oplosmiddelen); diethanolamine-zwaveldioxide complex (vloeibare sulfiet); hydroquinon (ontwikkelaar); 2-aminoethanol en diethanolamine (versneller); en pentetischzuur (vanwege onzuiverheden in het water, dat is diethyleen-triamine-penta-azijnzuur (DTPA), wat je kunt beschouwen als een soort EDTA (ethyleen-diamine-tetra-azijnzuur)).
    Waarschijnlijk zit er ook een fenidon derivaat in, waarschijnlijk is dat dimezon (4,4-dimethyl-1-fenyl-3-pyrazolidon). De giftigheid van deze stoffen is vergelijkbaar met andere ontwikkelaars. Alleen op termijn kunnen overgevoeligheden ontstaan, bij regelmatig blootstellen van de huid aan pure ontwikkelaar.

    Je moet sowieso huidcontact vermijden met optwikkelaars, want je krijgt vieze vlekken op je afdruk, van je vingers.

    Ik gebruik pyrocatechine en pyrocatechol ontwikkelaars en ik denk dat die het meest giftig zijn, voordat die stoffen opgelost worden. Altijd afzuiging gebruiken. In oplossing is er geen of nauwelijks risico.

    Overigens ben ik zeer gecharmeerd van HC-110, vanwege de randscherpte. Ik gebruik de niet-officiële verdunning 1 op 63, op aanraden van Michael Gudzinowicz (rec.photo.darkroom). De ontwikkeltijd ligt in de buurt van iets minder dan 2 keer de ontwikkeltijd van verdunning B. Ansel Adams gebruikte HC-110 in verdunning G (1:119) om de zichtbaarheid van de details in de schaduwen te vergroten. Zijn ontwikkeltijd was ong 18 min bij 20°C.
     
    Last edited by a moderator: Nov 7, 2008
  14. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    Ik heb nog even gegoogled en ik vond de MSDS van HC 110 hier.
    De LD-50 (maat voor giftigheid) ligt op 3,2g voor de rat, een rat is ongeveer 300 g. Als je dat (zeer onwetenschapelijk) extrapoleert naar de mens van ongeveer 80 Kg, dan zou je verwachten dat 850g HC-110 voor de helft van de mensen dodelijk is. De wijze les van vandaag is dus dat je niet meer dan de helft van een concentraat HC-110 moet opdrinken tijdens het werken in de doka. :confused: :rolleyes: :D
     
  15. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Je bedoelt waarschijnlijk pyrocatechol en pyrogallol. De namen die jij noemt zijn verschillende namen voor dezelfde stof.
    Er is inderdaad nauwelijks risico als de stoffen in oplossing zijn. Pyrogallol wordt in grote hoeveelheden in de leerlooi-industrie gebruikt. Hele vijvers vol. Er is wel eens iemand in zo een vijver gevallen, en dat moet je zien te voorkomen.

    Als droge stof is er wel voorzichtigheid geboden. Omdat niet iedereen een afzuigkast heeft, is het afwegen van pyrogallol buiten (op een niet winderige dag) aan te bevelen. [ de afzuigkap in de keuken niet gebruiken].Als extra bescherming kun je een stofmasker gebruiken. Maar hoe vaak maak je de pyrogallol oplossing aan; misschien een maal per jaar of twee jaar. De oplossing is erg stabiel als die licht is aangezuurd.

    Jed
     
  16. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    Jaap, kun je een tipje van de sluier oplichten ? In combi met welke film, is er meer over te vertellen dan alleen randscherpte ?
     
  17. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    :D foutje, dat bedoelde ik ja.
    Mee eens. Ik heb eens binnen afgewogen onder de afzuiging, maar toen bleef ik het een tijd ruiken. En dat kan niet goed zijn. Maar idd hoe vaak doe je het, het is meestal de herhaalde blootstelling aan de verkeerde stoffen, die leidt tot gevaarlijke toestanden.
     
  18. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    Het gaat hier idd over favoriete combinaties. Ik gebruik het voor HP5plus en FP4, ook wel met Fortepan. In het verleden ben ik er ooit mee begonnen toen ik nog onnozel was. Door mijn leraar werd TMax aangeraden, maar toen ik de resultaten van iedereen zag (uitgebeten hooglichten), vond ik dat ik mijn eigen weg moest gaan. Het is gewoon veel waar voor je geld als je het met TMax ontwikkelaar vergelijkt, en iets anders hadden ze niet bij de fotowinkel. Ik heb het jaren gebruikt en ken het door en door, en toen ik ging experimenteren met andere ontwikkelaars, greep ik nog vaak terug naar HC-110, omdat ik de doortekening miste die andere ontwikkelaars niet hadden. Maar misschien ben ik gewoon de boer die niet eet wat hij niet kent...

    Tegenwoordig gebruik ik steeds vaker staining ontwikkelaars, maar zo nu en dan ook wel HC110. Ik gebruik pyrogallol of pyrocatechine, omdat ik dat erg mooi vind. Het geeft met sommige negatieven een bijna etserig beeld, alsof het met potlood is gemaakt i.p.v. zilver. Daar ben ik lang naar op zoek geweest. (@Gary: Ik geloof dat jij dat niet nastreeft. Dan zou ik er maar niet aan beginnen.)
    HC-110 staat op de plank en blijft volgens mij tientallen jaren goed. Het is makkelijk om er consistent mee te werken. Qua tekening van het negatief vind ik HC-110 ontwikkelen als Rodinal, maar dan met fijnere korrel. Het heeft meer solvent actie dan de standaard ontwikkelaars, maar minder dan XTol. Het is een stroperige vloeistof en ik vind het heel prettig werken. Voor het algemene verhaal zie Kodak.

    Ik ben op een grotere verdunning uitgekomen, omdat de ontwikkeltijden voor mij bij het switchen van een film op 4,5 minuut kwamen te liggen. En dan kan je niet reproduceerbaar werken. Zie tips voor ontwikkelen en een over verdunningen en verder natuurlijk Anchell en Troop, p.58 van de film developing cookbook.
    (Daar waar staat water om 1 liter te maken, dat klopt niet. En ook het patentnummer is niet goed, moet zijn 3.552.969, het is maar dat je het weet...)
     
    Last edited by a moderator: Nov 10, 2008
  19. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    De foto van de "brug" die ik bij de laatste bijeenkomst bij me had was in de pyrocat HC ontwikkeld. Bij 8 X 10 vind ik het randeffect / grote in de juiste verhouding. Maar helaas lijkt het er heel sterk op dat een duidelijke allergie reactie voor deze ontwikkelaar heb. Ondanks dat ik geen huidcontact heb gehad met het spul, bruin getinte vingertoppen had ik niet zo'n zin in. Het kan toeval en dat niet de ontwikkelaar het veroorzaakte maar iets anders, maar prettig voelde ik me er niet bij. Daarnaast kleven er heel veel nadelen aan zo'n groot negatief formaat dus vind het merendeel van mijn fotografie in 4 X 5 plaats.

    Overigens als simpele "uit het doosje gebruiker" van chemie volg ik met grote belangstelling de informatie die jullie meer chemisch onderlegde het posten.
     
  20. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    De samenstelling van pyrocat HC ken ik niet en kan ik ook niet vinden. De samenstelling van pyrocat HD ken ik wel. Ik neem aan dat ze niet zo veel verschillen. Ik kan mij niet voorstellen dat een dergelijke ontwikkelaar allergische problemen kan opleveren. Ik ga er van uit dat je bij het filmontwikkelen beschermende handschoenen draagt. Maar dat lijkt mij goed bij welke filmontwikkelaar dan ook.
    Mijn bezwaar van pyrocat HD is dat het randeffect hinderlijk kan zijn. Maar, bij het grootformaat heb je het noch nodig, noch valt het op door de geringe vergrotingsmaatstaf.
    Bij kleinere negatiefformaten kun je kiezen voor grote randeffecten of geen grote randeffecten. Het is maar waar je van houdt.

    Jed
     
  21. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    Ik bedoelde HP5plus, FP4 en Fortepan. (Helaas kan je de posts na een tijdje niet meer editten...) Het scheelt maat 1 lettertje, maar dat is niet goed.
     
  22. argentic

    argentic Subscriber

    Messages:
    1,722
    Joined:
    Sep 7, 2002
    Location:
    Echandelys,
    Shooter:
    4x5 Format
    Is gecorrigeerd :wink: In het vervolg gewoon even een seintje geven, want de moderator kan wel altijd berichten editen.

    Ik verbeter wel eens vaker een schrijffoutje, of een vergeten quote code.
     
  23. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Ik denk dat Gary Pyrocat MC bedoeld.
     
  24. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Je kan nu ook bij Moersch ruwe chemicalien kopen zag ik.
    ik weet de prijzen bij andere leveranciers niet maar misschien interessant

    Ruud.