Inspoelen 120 film.

Discussion in 'Zwartwit: Film, Papier, Chemie' started by chrismoret, Jan 3, 2011.

  1. chrismoret

    chrismoret Member

    Messages:
    81
    Joined:
    May 8, 2010
    Shooter:
    35mm RF
    In het verlengde van de 'metalen spiraal' tread nog graag wat goede raad.

    Zijn er, afgezien van vocht, nog meer tips en trucs voor een wat makkelijkere werkwijze bij Paterson spiralen. Nu kost het me ongeveer drie kwartier en mn humeur. En vooral met Rollei 400 Retro film heb ik hele slechte ervaringen, het lijkt wel of dat de filmdrager van deze nog wat dunner is en daarom helemaal niet wil inspoelen. Maar HP5 gaat niet veel beter.

    Ik heb ook nog naar die Hewes spiralen voor Paterson tanks gekeken, maar die worden vooral duur van de verzendkosten.
     
  2. sandermarijn

    sandermarijn Member

    Messages:
    770
    Joined:
    Oct 19, 2005
    Location:
    Leiden, Neth
    Shooter:
    35mm
    Beste Chris,

    Ik denk dat het vooral een kwestie is van voldoende oefening, zoals met zoveel dingen, en ook zoals in mijn geval. Mijn eerste 120 films spoelden een stuk lastiger in dan 35mm films. Na verloop van tijd verdween dat verschil, grotendeels- ik blijf 120 een klein beetje moeilijker vinden dan 35mm.

    Het kan zijn dat je toevallig een onwillige spiraal hebt. Onder mijn spiralen (Hama en Paterson) bevinden zich ook een of twee weerbarstige exemplaren als het op 120 film aankomt. Je zou eens kunnen kijken of je in jouw omgeving of op marktplaats/ebay/ etc. een extra spiraal kunt vinden (Hama en Paterson zijn uitwisselbaar), dan kun je exemplarische problemen uitsluiten.

    Sommigen knippen het begin (het einde, eigenlijk) van de film af, omdat dat deel sterk kan krullen. Anderen snijden de hoekjes van het begin af, zodat de scherpe 90 graden hoeken minder snel vastlopen in de spoel. Iedereen heeft zo zijn eigen trucjes, overgenomen van anderen of zelf verzonnen na wat oefening (en frustratie, ja).

    Veel oefenen is eigenlijk toch het beste wat ik kan adviseren. Neem een film en spoel hem een keer of twintig, dertig, veertig in.

    Succes, Sander.
     
  3. Huub

    Huub Member

    Messages:
    182
    Joined:
    Dec 4, 2007
    Shooter:
    4x5 Format
    Persoonlijk gebruik ik TriX - maar ook ik kom wel eens een onwillige film tegen. Wat dan helpt is om de film eerst uit het schutpapier te halen. Het stuk tape waarmee de film aan het schutblad vast zit laat ik doorgaans zitten. Dat geeft een stukje extra stevigheid die het inspoelen aanzienlijk makkelijker maakt. En verder helpt het schuin afknippen van de hoekjes ook.
     
  4. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format
    Als de spiralen veel gebruikt zijn, zijn er residus van zilver en wetting agent. De residus bemoeiljken het inspoelen. Je kan de spoel terug schoon krijgen door ze een nachtje in bleekwateroplossing te dompelen

    -m-
     
  5. fred

    fred Member

    Messages:
    1,471
    Joined:
    Sep 8, 2002
    Location:
    Belgium
    Shooter:
    Multi Format
    Een haardroger is een onmisbaar hulpmiddel in de doka. Vooraleer de film in de spiraal te brengen zorg ik er voor dat de spiralen helemaal kurkdroog zijn. Ik gebruik alleen spiralen met 'inox' (inerte) bolletjes, niet degene met een mat oppervlak . En ik neem altijd een reserve spiraal mee... meestal is het het spiraal dat problemen geeft.
     
  6. kraker

    kraker Subscriber

    Messages:
    1,238
    Joined:
    Oct 5, 2005
    Location:
    The Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    Geen nieuwe tips, wel een extra stem voor de tips van Sander en Huub:

    Ik herken de weerbastige spiraal van Sander: ik had "af en toe" problemen met 120 film inspoelen, tot ik ontdekte dat inderdaad 1 van de spiralen op de rolfilm-stand net iets teveel speling had. Die zit nu voor eens en voor altijd in een 35mm tank.
    Daarnaast is de methode die Huub beschrijft voor mij standaard geworden: eerst de film van het schutblad scheiden (noem het "terugspoelen"), het plakband op de film plakken, en met het door het plakband verstevigde uiteinde beginnen met spoelen.

    Sindsdien nooit problemen gehad met 120 inspoelen. 220 is soms nog een beetje lastig, maar goed, die voorraad raakt (helaas) vanzelf een keer op...
     
  7. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Spiralen (pvc o.i.d.) die niet laden eenvoudig met een zacht potlood behandelen.
    Methode gaat als volgt. De stift zodanig vrijmaken dat je een mooi ronde stukje stift krijgt, zonder er een punt aan te slijpen.
    Ga met de stift over de groefranden waarin de film loopt. Probleem moet hiermee opgelost zijn.
     
  8. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    Spiralen die onwillig zijn doe ik gewoon in de vaatwasser. Probleem opgelost. (Het klinkt hopeloos truttig, maar een probleemloze doka is een schone doka.)
     
  9. chrismoret

    chrismoret Member

    Messages:
    81
    Joined:
    May 8, 2010
    Shooter:
    35mm RF
    Bedankt voor alle input! Ik ga zeker al jullie tips en trucs uitproberen tot dat ik een goed werkende methode vind.
     
  10. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    Toevoeging:
    het kan voorkomen dat wanneer je het "Plakband" laat zitten, er vezels op je negatief plakken door de inwerking van water.
    Door het schuin afknippen van de beginstrook heb ik nu totaal geen problemen meer.

    Ik doop de spiralen overigens nooit in de wetting agent! Door residu heb ik wel eens gehad dat de rand van het neg rare invloeden hadden doordat het residu van de wetting agent in de film trok. Dus film eruit en in een aparte beker stoppen voor de wetting agent.
     
  11. Pim

    Pim Member

    Messages:
    11
    Joined:
    Apr 5, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Ik spoelde alleen maar 220 films in en ik ben daar zo aan gewend dat ik nu twee 120 films op een spoel zet. Ik probeer in daglicht altijd eerst even of de spoel goed loopt met een oude niet belichte film. Als dat niet zo is gebruik ik die spoel niet en maak hem eerst schoon dikwijls blijkt er dan aanslag op te zitten.

    Ook als een spoel bij daglicht wel goed laadt verwarm ik de spoel voordat ik de film inspoel met de haarfohn. De film glijdt dan beter langs het plastic. Vroeger heb ik ookwel de hoekjes van de film afgeknipt, maar daardoor overkwam het me dat de film in het midden uit de rails ging.
     
  12. k.hendrik

    k.hendrik Subscriber

    Messages:
    421
    Joined:
    May 23, 2008
    Location:
    The Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    en een knikje in de film, veroorzaakt door het iets te 'ruw' inspoelen kan een bovennatuurlijk effect hebben, maar is onbedoeld :smile:
    http://www.flickr.com/photos/77846450@N00/5209634901/
    schuin afknippen van de hoekjes op de start van 120 film om in te spoelen werkt bij mijn Paterson dus niet.
     
    Last edited by a moderator: Jan 6, 2011
  13. argentic

    argentic Subscriber

    Messages:
    1,722
    Joined:
    Sep 7, 2002
    Location:
    Echandelys,
    Shooter:
    4x5 Format
    Een ander middeltje om spiralen schoon te krijgen is ze een nachtje in de kukident (tabletten voor reinigen van kunstgebitten) te zetten.
     
  14. Sponsored Ad
  15. RobertV

    RobertV Restricted Access

    Messages:
    1,057
    Joined:
    Mar 8, 2009
    Location:
    the Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    Dit is idd de beste methode om spiralen te reinigen. Bleekwater (Chloor) tast plastic aan, het wordt bros. In de Jobo handleiding wordt hiervoor ook gewaarschuwd.

    Een verbogen spiraal kan veel irritatie opwekken bij het inspoelen. Vervangen voor een nieuwe is de enige juiste oplossing. Makrolon (Jobo) spoelt het gemakkelijkste in, daarna Nylon (Paterson). De wat grotere spiralen (2502) van Jobo gaan nog gemakkelijker maar deze zijn bedoeld voor rotatie ontwikkeling.
     
  16. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Ik heb mijn Paterson spiralen nog nooit achteraf gereinigd, maar zorg dat ze niet vervuilen.
    Daartoe doe ik de volgende handelingen:
    Na afloop van een ontwikkelsessie voeg ik een klein beetje afwasmiddel aan het spoelwater in de tank toe. Zorg dat het goed vermengd door de spiraal te draaien. Laat dat een minuut staan.
    Dan komt het moment dat de film uit de spiraal gehaald moet worden om te drogen te hangen. Bedenk dat de emulsie zacht is; dus trek de film niet uit de spiraal. Ik knijp het uiteinde van de spiraal iets samen zodat die binnen de spiraal komt. Als je dan aan de film trekt komt die uit de spiraal zonder dat de film in de spiraal schuift.
    De film met afwasmiddel hang je op. Als gevolg van het oppervlaktespannings verlagende effect stroomt het meeste water er snel af.
    De spiraal spoel ik na onder de kraan en zet ik te drogen. Ik droog de spiraal snel door hem in een warme omgeving te plaatsen. Of het snelle drogen belangrijk is ben ik niet nagegaan. Wie weet kun je hem in een microwave drogen. Mijn gewoonte om snel te drogen komt voor uit de laboratoriumpraktijk.

    Jed
     
  17. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    Leuk experiment om een nylon spiraal in een magnetron te drogen. Nylon kan water opnemen en ik ben benieuwd of de spiraal zo heet wordt dat hij smelt. Welke vrijwilliger meld zich met zijn spiraal voor de proef ?
     
  18. Q.G.

    Q.G. Inactive

    Messages:
    5,682
    Joined:
    Jul 23, 2007
    Location:
    Netherlands
    Shooter:
    Medium Format
    Jij zelf natuurlijk, Gary.
    Wie met het idee komt moet het ook zelf uitvoeren.
     
  19. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    Misschien ben ik wat simpel, maar ik heb nog nooit problemen ondervonden met vieze spiralen en ik ken ook niemand die problemen heeft. Als de spiralen maar droog zijn bij het inspoelen. Verder is het idd aan te raden om snel te drogen (niet te warm), omdat vocht een ideale voedingsbodem is voor schimmels.

    En als Gary dan toch experimenteert, dan ben ik wel benieuwd hoe een complete bus met film op de spiralen zich houdt in de magnetron. Wie weet zijn de resultaten wel geweldig. Het is net als je handtekening: Theorie helpt niet, je moet het doen.
     
  20. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Als je gelatineresten en vocht hebt, heb je een ideale voedingsbodem. Binnen 24 uur heeft de schimmel zich er genesteld en het lijkt wel vochtig te blijven. Als of de schimmels vocht uit de lucht aantrekken. Dus dat moet je voorkomen. Snel drogen gaat in een laboratorium in een droogstoof; ik droog ze in mijn filmdroger. Als de verwarming aan is, kun je ze daar op leggen. En met de microwave moet je voorzichtig te werk gaan. En dat gaat alleen op voor kunststof spiralen. De smelttemperatuur voor nylon ligt bij de 200C, de werktemperatuur tot max 95 C.

    Jed
     
    Last edited by a moderator: Jan 15, 2011
  21. Q.G.

    Q.G. Inactive

    Messages:
    5,682
    Joined:
    Jul 23, 2007
    Location:
    Netherlands
    Shooter:
    Medium Format
    Nooit een probleem gehad met plastic spiralen. Niet met inspoelen (met dien verstande dat het niet in de categorie "problemen" valt dat de spiralen droog moeten zijn). Niet met schoonhouden (wil wel eens horen hoe jullie 'emulsieresten' in de spiraal krijgen. Bij mij blijft de emulsie altijd mooi waar die hoort, op de film.)
    En nooit wat speciaals gedaan. Geen droogkabinet. Geen Steradent. Geen borstelen. Niks.

    Dus een vraagje: wordt hier niet uit een mug een olifant gemaakt?
    Er zijn mensen die nog nooit een plastic spiraal gebruikt hebben. Die lezen dit misschien, en krijgen dan wellicht het geheel verkeerde idee dat het maar moeizaam gaat met plastic spiralen.

    Jed, je denkt dus echt dat dat met die magnetron serieus bedoeld was...?
    :D
     
  22. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    In de eerste plaats heeft de vraagsteller problemen ondervonden. Dus dat er mensen zijn die problemen hebben staat vast.
    Hoe stel jij vast dat geen emulsieresidue in de spiraal achterblijft. We praten over monomoleculaire lagen, die de oppervlakteeigenschappen van de spiraal bepalen. Je ziet het heus niet met je blote oog.
    Maar het ontwikkelproces is ook bepalend hoe 'taai' de gelatine is. Een hardende ontwikkelaar zal meer kunnen verdragen dan een niet-hardende ontwikkelaar. Zo ben ik ook wel 120 spoel films tegengekomen met randen die onvolkomen gefixeerd zijn (wit) . Die films hebben zo sterk tegen de spiraal aangeplakt gezeten, dat lokaal het fixeerproces niet heeft plaatsgevonden. De gelatine is daar zeker blijven hangen. Op die plaats kun je vaak ook een beschadiging over het feitelijke beeld waarnemen.
    Het idee dat een probleem tot regel wordt verheven is ook niet juist. Dan zou de nylon spiraal al lang vervangen zijn.
    Mijn idee van de microwave is serieus bedoeld. Ik heb al vele malen gezien dat kunststof materialen in de microwave worden gedroogd, alhoewel ik de droogstoof prefereer.

    Jed
     
  23. Q.G.

    Q.G. Inactive

    Messages:
    5,682
    Joined:
    Jul 23, 2007
    Location:
    Netherlands
    Shooter:
    Medium Format
    Als je van jouw veronderstelling uitgaat dat die problemen veroorzaakt worden door plastic spiralen.

    Op dezelfde manier als jij.

    Leuk (nou ja...)
    Maar volkomen irrelevant.

    Kijk!


    Samen met je sokken?

    Wat een onzinnig idee, Jed.
     
  24. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    De vraagsteller heeft problemen met de filn in de spiralen te krijgen. Dit is een goede vraag, die beantwoord moet worden. De vraag is heel algemeen; internet staat er vol mee. BEANTWOORD DE GESTELDE VRAAG.
    Een voorbeeld van een internet site zijn de tutorials van silverlight:
    http://www.silverlight.co.uk/tutorials/basicpf/spiral.html
    Ook hier komt het neer op een schone en droge spiraal. Ook hier wordt verwezen naar problemen met beschadigde emulsie. En de beschadigde emulsie kun je waarnemen. Dan moeten er wel residuen zijn op de spiraal. Bedenk verder dat gelatine collagenen bevat, die de grondstof van vele lijmen bevat en plakeffecten in de spiraal zijn te verklaren. Daarom: houdt de spiraal schoon en droog.

    Jed

    PS. Wat betreft de procedure voor de film inzetten is er een handleiding (pdf) van Paterson
    http://www.photomemorabilia.co.uk/Paterson/Developing_Tanks/Instructions/MajorII.p
     
  25. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    Helaas hier geen plastic spiralen. Toen ik studeerde werkte ik, om wat bij te verdienen, in het lab van het instituut. Al waar ik tussen de 15 en 20 films per dag moest ontwikkelen. Gelukkig hadden we van die rekken met metalen spiralen, ik moet er niet aan denken dat ik die elke dag in van die plastic dingen had moeten frummelen.
     
  26. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Als ik zou moeten kiezen, zou ik zeker voor roestvrij stalen gepolijste spiralen kiezen. Ieder laboratorium kiest hiervoor. Maar de paterson 1000 ml heeft een uitstekend stromingspatroon en dan neem je toch maar weer de nylon spiraal. En, als je er mee kunt leven en de nodige voorzorgen neemt, kan het.
    Maar in een commerciele omgeving zou ik niet met nylon spiralen beginnen. Ook hier moet je met droge spiralen werken, maar het probleem van residuen is van minder belang.

    Jed