negatief ontwikkelaars

Discussion in 'Zwartwit: Film, Papier, Chemie' started by van eynde ludo, Mar 1, 2010.

  1. van eynde ludo

    van eynde ludo Member

    Messages:
    311
    Joined:
    Jan 2, 2007
    Location:
    herentals b
    Shooter:
    Medium Format
    Verder gaand op de tread van Willie-jan over optimalisatie, heb ik wel een vraagje .
    Wat zijn pyro-ontwikelaars.
    Wat is het verschil met bv. ID 11 van ilfort.
    En bestaan er nog betere fijnkorrel ontwikkelaars.
    En terloops gezecht, vroeger in de tijd dat er nog voldoende leden in de fotokringen analoog werkte, werd er over Rotinal gezecht dat het een erwten ontwikkelaar was.
    Ludo:confused:
     
  2. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format
    Pyro ontwikkelaars zijn ontwikkelaars die als ontwikkelsubstantie pyrogallol of pyrocatechol gebruiken. Dit zijn 'staining' ontwikklaars ze creeren op het negatief bruin/groene patina (kleuring). Het doel is betere korrel, hogere scherpte en betere beeldtoon. Deze substanties zijn redelijk giftig, vrij duur en ze bewaren niet. Vandaar dat volgens mij de enige commerciele ontwikkelaar Tanol is van Moersch.
    De meeste oudere ontwikklaars als ID-11 hebben als ontwikkelsubstantie Metol-Hydroquinone (MQ) . De bedoeling is de middenweg tussen scherpte, korrel, snelheid (is 400 moet iso400 blijven). Moderne ontwikkelaars als Microphen hebben als ontwikkelsubstantie Phenidone-Hydroquinone (PQ) of XTOL Phenidone - Natriumascorbaat (Vitamine C ontwikkelaars).
    De effecten van scherpte en korrel gaan verloren als je grote negatieven begint te gebruiken. Ik gebruik voor 4x5 en 8x10 Tanol van Moersch en voor de kleinere formaten (35/120) XTOL.

    PS

    Er bestaan voldoende exotische ontwikkaars als bv. POTA, een ontwikklaar die blijkbaar 20 stops contrast verschil aan kan (ID-11 ong 5) maar een 400 iso film moet je als 12 iso belichten. Je ziet maar. Alle ontwikkelaars hebben zo hun voor en nadelen.
     
    Last edited by a moderator: Mar 1, 2010
  3. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    ID-11 (of D-76) is ontstaan bij de invoering van de kleinbeeldfilm (Leica) in 1926. De reden was dat de korrel van pyro-ontwikkelaars te groot was. D-76 bleek echter ook favoriet omdat het de details wegliet en als gevolg de grotere vormen bevoordeelt. En in de reportage-fotografie (Leica) wordt dat als een voordeel ervaren.
    Zo blijkt dat de grote kracht van pyro-ontwikkelaars (fijne detaillering) een zwakte is in een andere tak van fotografie .

    De laatste tijd is de grootformaat en middenformaat prominent naar voren gekomen ten opzichte van kleinbeeld. We zijn dus zo een beetje terug naar de situatie van voor 1926. Het is dus geen wonder dat er een come-back is van de pyro-ontwikkelaars. Dat wordt nog een handje geholpen door moderne objectieven die wat betreft veel sterker zijn dan de objectieven van voor 1926.

    Als gevolg zijn er allerlei pyro-recepturen. Hierbij moet je onderscheid maken tussen de recepturen, die louter pyros bevatten en recepturen, die ook andere ontwikkelstoffen hebben. Hierdoor kun je de aard van de micro-contrasten weer beinvloeden.

    Ik hoop dat dit verhaal een kijk geeft op dit gebied, zonder de MTF-taal te gebruiken.

    Jed
     
  4. Hoffie

    Hoffie Member

    Messages:
    34
    Joined:
    Oct 24, 2008
    Shooter:
    Medium Format
    Ik zou denken dat je bij kleinbeeld juist wel details wilt hebben, toch? Je hebt lang niet zoveel filmoppervlak.

    Of heb ik nu iets niet goed begrepen? (zou ook niet de eerste keer zijn, trouwens...)
     
  5. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Je zou bij kleinbeeld details willen hebben, maar het lukt technisch niet. Het was omstreeks 1980 dat er een bericht was dat Rodenstock een nortmaallens had ontwikkeld, die een detaillering had op het niveau van dat van het menselijk oog. Het was een normaallens 150 mm voor het formaat 4x5". Of je van de optische kwaliteit van deze optiek gebruik maakt hangt verder af van de keuzes van de film en ontwikkelaar en niiet te vergeten van het totale printproces. Het gebeuren op microniveau is van doorslaggevende betekenis voor onze waarneming. Een nieuwtje? Nee, Leonardo da Vinci wist het 500 jaar geleden ook al. Een analyse van de Mona Lisa laat zien dat zijn verfstreek maximaal 2 mm lang was en de breedte haardik. En dat op een schilderij van flinke afmeting. Er werd met haren als penseel en vergrootglazen gewerkt.
    Dus bij kleinbeeld geen detaillering (dat het effect van licht weergeeft). Maar hier wordt op vorm gemikt. En de detaillering krijg je door een scherpteindruk te simuleren (via kanteffect). En als je dat inzet voor een onderwerp als reportage, dan is er niets mee. Nog sterker, die detaillering kun je in een reportagefoto beter missen.
    Zo kun je binnen de zwart-wit fotografie kiezen voor licht (gevoel), vorm en allerlei tussenvormen door de keuze van je fotografische materialen.

    Jed
     
  6. Hoffie

    Hoffie Member

    Messages:
    34
    Joined:
    Oct 24, 2008
    Shooter:
    Medium Format
     
  7. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
     
    Last edited by a moderator: Nov 30, 2011
  8. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    Als je meer over dit onderwerp wilt te weten komen door de informatie in een breder perspectief te kunnen zetten is het lezen van deze draad op het Engelstalige deel van apug zeer de moeite waard. Sandy en Tom weten naast Jed, beide erg veel over deze ontwikkelaars.
     
  9. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Sandy, Tom en ik hebben in de 'catechol periode' veel contact gehad. Tom ben ik uit het zicht verloren en Sandy is niet meer op APUG operationeel. Sandy had overigens een wat ander doel voor ogen dan ik; hij wilde een ontwikkelaar, die ook voor 35 mm bruikbaar was. Sandy kreeg chemisch gesproken, veel steun van Patrick Gainer. Helaas laat de gezondheidstoestand van Patrick dat nu niet meer toe.
    Die voorwaarde van 35 mm had ik niet, waardoor onze benaderingen verschilden. Zo kom je bij 35 mm er niet onder uit dat het kanteffect een prominente rol moet spelen. Door de uitsluiting van het 35 mm formaat, kan ik mij ook meer richten op de mogelijkheden van de opbjectieven van het midden en grootformaat. Dat heeft het laatste jaar er weer toegeleid dat ik van de catechol overgestapt ben naar de pyrogallol en nieuwe recepturen heb ontwikkeld.

    Jed
     
    Last edited by a moderator: Nov 30, 2011