Ontwikkeling

Discussion in 'Opname' started by TomStr, Jan 30, 2009.

  1. TomStr

    TomStr Member

    Messages:
    236
    Joined:
    May 2, 2006
    Location:
    Zichem Belgi
    Shooter:
    35mm
    Hallo iedereen,
    weer lang geleden dat ik hier zelf iets gepost heb maar ik kom regelmatig bijlezen. Nu heb ik zelf een vraagje (waar ik half en half het antwoord al op weet maar extraatjes zijn altijd welkom)
    Ik fotografeer op tri-x kleinbeeld op 400 asa. En gebruik er HC110 verdunning B bij. 6,5 minuten (6 min 30 sec) en de laatste paar filmpjes moet ik plots naar gradatie 3,5 tot 4 gaan om pittige afdrukken te krijgen.
    Nu waren ze altijd al wel flets op gradatie 2 en beter op 3 maar nu is het toch nog erger...
    verleng ik gewoon de ontwikkeltijd? verander ik de iso instelling? Doe ik beide??? Of doe ik een film speed testje?? ik heb een rh design analyzer pro dus indien nodig heeft die ook een densitometerfunctie...
    Maar kan iemand me dan wel in het kort uitleggen hoe ik de test in de praktijk het beste doe?? ergens op het net was er een pracht van een link... maar na de crash van de computer alles weg... :-(
    ik wou terug pittige afdrukken willen op gradatie 2 - 3

    Alvast bedankt,

    Tom
     
  2. Huub

    Huub Member

    Messages:
    182
    Joined:
    Dec 4, 2007
    Shooter:
    4x5 Format
    Er zouden twee oorzaken kunnen zijn, afhankelijk van hoe je je film ontwikkelt en wat je gefotografeerd hebt. Eerste oorzaak kan met de temperatuur in de doka te maken hebben. In de winter is mijn doka op zolder wat kouder dan in de zomer. Tijdens het ontwikkelen koelt de ontwikkelaar dan een graad of anderhalf af. Dit compenseer ik door de film in de winter zo'n 10% langer te ontwikkelen. In de zomer gebeurt het omgekeerde en ontwikkel ik wat korter. Tweede oorzaak kan zijn dat je onder mistige omstandigheden of iets dergelijks hebt gefotografeerd. Het contrast van je onderwerp is lager en ook dat compenseer je door langer te ontwikkelen.
    Doorgaans is langer (of iets warmer) ontwikkelen een goede oplossing voor laag contrast, 10% tot 15% langer is een aardige maat voor ongeveer een gradatie meer contrast. Je hoeft je iso-instelling niet te veranderen omdat de duur van je ontwikkeling maar beperkt invloed heeft op de filmgevoeligheid. Als ik je verhaal lees, zou ik een volgende keer 8 minuten proberen. Levert dat te harde negatieven op, dan pak je de keer daarna 7.5 minuten.
    Een filmgevoeligheidstest alleen is op zich niet zo heel zinvol omdat dat eigenlijk maar heel beperkt invloed heeft op het contrast van je afdruk. Neemt niet weg dat het leuk is om een keer te kijken wat er gebeurt. Belicht gewoon eens een film op 250 iso in plaats van 400 iso. Ontwikkel verder normaal. Wanneer je voor je gevoel betere afdrukken krijgt, omdat er bijvoorbeeld meer doortekening in je schaduwen zit, weet je wat je de volgende keer moet doen. Levert het voor je gevoel niets op, doe je de film daarna gewoon weer op 400 iso.

    Huub
     
    Last edited by a moderator: Jan 30, 2009
  3. TomStr

    TomStr Member

    Messages:
    236
    Joined:
    May 2, 2006
    Location:
    Zichem Belgi
    Shooter:
    35mm
    Huub,
    alvast bedankt. Mijn opnames zijn niet van de mistige aard :wink: en ik ontwikkel mijn filmpjes in de keuken. op een mooie 20 graden kamertemperatuur dus. dus de ontwikkelaar zal niet erg schommelen van temperatuur.
    zal dan inderdaad eens proberen langer te ontwikkelen en hem op 400 asa houden. daarna kan ik eens proberen op 250 asa...
    proberen dus...
    Of heeft iemand anders toch nog andere tips of ideeen?? of ervaringen om te delen? :smile:
     
  4. fred

    fred Member

    Messages:
    1,471
    Joined:
    Sep 8, 2002
    Location:
    Belgium
    Shooter:
    Multi Format
    Temperatuur is belangrijk. 20°C moet 20°C zijn, of tenminste steeds met dezelfde thermometer werken.(liefst verdeling 1/10 graad)
    400tx hier op 250 iso en in ID-11 bij 20°c 10'; 30 sec kiepmethode

    voor calibratie film, baseer je op het boek van A. Adams. The Negative appendix 1
     
  5. TomStr

    TomStr Member

    Messages:
    236
    Joined:
    May 2, 2006
    Location:
    Zichem Belgi
    Shooter:
    35mm
    ik meet de ontwikkelaar na op 0,5 graden. Dus ook dat zou OK moeten zijn... toch OK genoeg voor mij :smile:
     
  6. fred

    fred Member

    Messages:
    1,471
    Joined:
    Sep 8, 2002
    Location:
    Belgium
    Shooter:
    Multi Format
    Hebben de cijfers/letters op je film dezelfde look, zwarting als op de vorige filmen?
    Werk je met hetzelfde lotnummer van hetzelfde papier, dezelfde vergrotingslens?
    Werk je op de analyser pro met dezelfde instellingen?
     
  7. TomStr

    TomStr Member

    Messages:
    236
    Joined:
    May 2, 2006
    Location:
    Zichem Belgi
    Shooter:
    35mm
    Fred, zelfde pak papier, zelfde reeks filmpjes als de laatste 20 analyzer is niet aangepast geweest (heb trouwens afgedrukt zoals ik het wou, niet zoals de analyzer aangaf :wink: ) en ik heb maar 1 vergrotingslens.

    Waar ik wel aan denk is dat mijn lens op toestel veranderd is. Maar van een vivitar naar een nikon lens, ik zou juist vooruitgang verwachten :smile:
    Heeft het zin om eens een zone test te doen?? en aan de hand daarvan mijn ontwikkeling bij sturen??
    Ik werk op kleinbeeld maar een algemene verbetering zou al leuk zijn. De fotoos zijn afdrukbaar maar ik zeg het, contrast 4 vind ik er eigenlijk over...
     
  8. fred

    fred Member

    Messages:
    1,471
    Joined:
    Sep 8, 2002
    Location:
    Belgium
    Shooter:
    Multi Format
    Als je naar 4 moet, is er iets veranderd toch?
    Te oude ontwikkelaar?
    Je film calibreren heeft zeker zin... maar belangrijker is wat er in je workflow veranderd is??

    Leg eens een recent ontwikkeld filmpke naast ééntje van vroeger op de lichtbak?

    Nieuwe nikon lens?? of een occasie?
     
  9. TomStr

    TomStr Member

    Messages:
    236
    Joined:
    May 2, 2006
    Location:
    Zichem Belgi
    Shooter:
    35mm
    occasie, van mijn vader, lens ziet er OK uit, ook het zicht door de zoeker lijkt goed. mechanisch lijkt hij te werken.
    Ontwikkelaar is nog niet oud. een maand of 2 open denk ik
    ook het papier ontwikkelen gebeurde met verse ontw en fix.

    ik merk ook niet echt verschil aan de randen van de negatieven van oude en nieuwe negatieven, lijken even hard gedekt, ook het negatief zelf lijkt niet echt minder gedekt, als je tegoei kijkt wel natuurlijk... dus misschien toch gewoon langer ontwikkelen??
     
  10. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Tom, je probeert de oorzaak te achtehalen waarom je ineens op een andere gradatie moet drukken.
    Ik zou op een lichtbak de oudere negatieven met de nieuwe negatieven vergelijken. Als er een verschil opvalt moet je het in de productie van het negatief zoeken. Als er niets opvallends is, zal het in de afdrukfaze liggen.
    Vervolgens moet je differentieren op het punt waar de problemen liggen. Maar eerst maar eens de eerste stap nalopen.
    Het opsporen van de oplossing van een probleem vereist een systematische aanpak. Bovendien moet je niet moeilijk beginnen als het makkelijk kan.

    Jed
     
  11. Huub

    Huub Member

    Messages:
    182
    Joined:
    Dec 4, 2007
    Shooter:
    4x5 Format
    Richtlijn is dat een graad verschil een correctie van ongeveer 10% nodig heeft. Die 10% komt overeen met ongeveer een gradatie in afdrukken. Er is enig verschil tussen ontwikkelaars en ook reageren niet alle soorten papieren gelijk op gradatieverschillen. Maar wanneer je thermometer tot 0,5 graad nauwkeurig is, kan dat zomaar een halve gradatie schelen zonder dat je het op je thermometer ziet.
    Overigens bedacht ik me in tweede instantie dat een derde mogelijke bron de verdunning van de HC-110 kan zijn. In mijn herinnering is dat een stropigere goedje, dat zich slechts met enige moeite in kleine hoeveelheden goed laat afmeten en verdunnen. Een halve milliliter meer of minder per film kan eveneens de nodige afwijkingen opleveren, zonder dat je dat persé in de gaten hoeft te hebben.
    Omdat je aangeeft dat je graag wat hardere negatieven wilt, wil ik je aanraden wat langer (of wat warmer) te ontwikkelen. Het is een beetje een houtje-touwtje benadering, maar dat leidt bij zwart-wit doorgaans tot redelijke resultaten. Het gaat uiteindelijk om afdrukken die passen bij wat je fotografisch wilt uitdrukken. De rest is bijzaak.

    Huub
     
  12. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    Heb je gekeken of het randschrift van de film (waar de naam van de fabrikant op staat en het neg nummer) qua dekking gelijk is aan een film die je eerder hebt ontwikkeld en die wel goed is.

    Als de dekking anders is, dan moet je het in je ontwikkeling zoeken.
    Temperatuur/ontwikkelaar geoxideert/...