Te korte tijden...

Discussion in 'Vergroten' started by SoulSurround, Oct 20, 2005.

  1. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Zoals ik in een andere thread al aangegeven had, ben ik gisteren eens op Kentmere VC Fineprint gaan afdrukken. Dat had ik nog liggen van een bezoekje aan foto van Puffelen in Den Haag. Normaal druk ik eigenlijk altijd op papier van het formaat 24x30cm. En sinds kort gaan daar dus ook mijn 6x6 negatieven op.

    Met kleinbeeld vind ik dit een prima formaat omdat ik (bij f/11) aan tijden kom die me nog comfortabel laten tegenhouden en doordrukken.
    Gisteren stond ik dus met mijn Durst M605c een afdruk te maken van een 6x6 negatief op papier met het formaat 20,3x25,4cm (17x17cm effectief i.v.m. plakranden voor het opplakken van bariet) m.b.v. de split-grade techniek (diafragma ook f/11). De inmiddels droge bariet-print ziet er OK uit (zonder doordrukken en tegenhouden)... maar die heb ik dus gemaakt met een tijd van 0.5 seconde op gradatie 0 (80Y) en 1.5 seconde op gradatie 5 (130M). Weinig ruimte voor tegenhouden... om nog maar niet te spreken van de onnauwkeurigheid bij zulke korte tijden en lamp-uitdoof-tijden enzo.

    Als dit papier me bevalt stap ik zo-ie-zo weer over op 24x30cm, dus zal de tijd wel iets langer worden, maar niet lang genoeg vrees ik. Wat is hier de oplossing voor?
    - Diafragma dichter draaien? Ik ben bang dat ik dan kwaliteit ga verliezen omdat je dan niet meer rond het optimum van het vergrotings-objectief zit... of is dat onzin?
    - Een ander vergrotings-objectief (150mm?!) om de kop hoger te kunnen zetten?

    Kan iemand hier zijn licht over laten schijnen?!
    Jeroen
     
    Last edited by a moderator: Oct 20, 2005
  2. argentic

    argentic Subscriber

    Messages:
    1,722
    Joined:
    Sep 7, 2002
    Location:
    Echandelys,
    Shooter:
    4x5 Format
    Je kunt beter het optimum diafragma van je lens aanhouden. En een langere lens kan wel. Maar er is een veel simpeler oplossing:

    Ik gebruik twee neutraalgrijs filters van Cokin. Ze bestaan ook van andere merken als gelatinefilters of als glazen ronde schroeffilters. Naargelang ik de afdruktijd wil verlengen leg ik 1 of 2 filters in de filterlade of onder het objectief. Elke filter scheelt een stop. Dus 2 sec wordt 4 sec wordt 8 sec.

    Voor kleinere afstanden kun je ook onbelichtte maar ontwikkelde ZW film gebruiken. B+F, dus de lichtvermindering van een laagje film is bij de meeste films 1/3 stop. Gebruik 120 film die je bovenop de negatieflade plakt.

    Een laatste oplossing is met een kleurenkop. Je voegt gewoon evenveel van elke kleur toe. Daardoor wordt het licht neutraal verminderd.
     
  3. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Super! Daar had ik nog niet aan gedacht!
    Jeroen
     
  4. Merlin

    Merlin Member

    Messages:
    1,007
    Joined:
    Aug 26, 2004
    Location:
    +52° 15' 43.
    Shooter:
    4x5 Format
    Zwart-wit papier is (relatief) ongevoelig voor rood licht. Door cyaan te filtreren in de kleurenkop, wordt de hoeveelheid rood licht van de kop vergroot. Dat hoeft dus niet, cyaan filtratie maakt voor zwart-wit printen dus niet uit.
     
  5. Fotohuis

    Fotohuis Restricted Access

    Messages:
    1,336
    Joined:
    Sep 6, 2004
    Location:
    Netherlands
    Shooter:
    Medium Format
    Hetzelfde probleem treedt vaak op bij RA-4 printen. Het papier is veel gevoeliger dan z/w. N.D. 0,6 op je vergroterlens en opgelost is je probleem. Voor Rodenstock objectieven is een filtermaat van 40,5mm de oplossing. Heliopan heeft alle maten leverbaar.

    Groetjes,

    Robert
     
  6. fred

    fred Member

    Messages:
    1,471
    Joined:
    Sep 8, 2002
    Location:
    Belgium
    Shooter:
    Multi Format
    Beste Jeroen,

    Niet vergeten ook de oorzaak aan te pakken van je probleem.
    Met zulke korte afdruktijd 'lijkt' me het eerder dat er een probleem met je filmontwikkeling/filmbelichting.

    Ook een evidente oplossing is, als het probleem zich blijft manisfesteren, dat je een andere vergrotingslamp plaats met halve sterkte.

    Heb je op vergelijkbare vergroters met hetzelfde negatief ook zo'n korte afdruktijd? Of met andere 6/6 negatieven (van een andere ontwikkeling)?

    mvrgr
    Fred
     
  7. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Fred, ik denk dat je de spijker hier op zijn kop slaat.
     
  8. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    M'n Durst heb ik nog niet zo lang en ik ben eigenlijk 'net' met 6x6 begonnen (ik heb geen andere 6x6 vergroter).

    Op dit moment ben ik mijn TRI-X i.c.m. D76 (1+1) aan het 'eiken' voor mijn vergroter... het betreffende negatief is echter iets ouder (geschoten op 250 ASA en volgens de Kodak ontwikkeltijd ontwikkeld); maar het ziet er zeker niet als een probleem-negatief uit (niet heel donker of heel licht; tevens ziet ie er op het contactvel ook prima uit).

    Dus ik denk niet dat de aanpassing van mijn ontwikkeltijd/ISO-waarde erg veel verschil gaat maken... kan ik hieruit concluderen dat deze tijden toch niet echt normaal zijn voor een 8x10inch papiertje met een 80mm vergrotingsobjectief op f/11?! Dan moet het haast de lamp zijn...

    Maar zo'n filter klinkt zo gek nog niet... is zo-ie-zo wel handig als je wat complexere 'dodge & burn' praktijken wil gaan uitvoeren.
    Jeroen
     
  9. fred

    fred Member

    Messages:
    1,471
    Joined:
    Sep 8, 2002
    Location:
    Belgium
    Shooter:
    Multi Format
    Hoeveel watt heeft de lamp in je vergroter?
    Had je dezelfde korte tijden voor je KB filmen?
    Hoe is de zwarting van de "Kodak" tekst op je 6/6 negatieven?
    Gebruik je een andere lens voor je 6/6 afdrukken? Welke?
    Bij welk diafragma druk je af.
    Heb je de werking van het diafragma gecontroleerd?
    Welke gradatie gebruik je om een 'normaal' afdrukje te bekomen?
    Wat is je afdruktijd om "maximum zwart" te bekomen op je afdruk?

    Ter info: een ideale tijd om af te drukken bij het optimale diafragma is zo imho vanaf 15" seconden.
     
  10. fred

    fred Member

    Messages:
    1,471
    Joined:
    Sep 8, 2002
    Location:
    Belgium
    Shooter:
    Multi Format
    Nog:
    een f11 gebruiken is wel erg diafragmeren, welk is de lichtsterkte van je vergrotingslens? lenzen?

    Ik zou met je negatieven eens bij een collega "afdrukker" langs gaan.
    Indien je negatieven een normale dekking hebben dan is er vermoedelijk/duidelijk (?) iets mis met je vergroter (ook voor KB gebruik je f11)

    mvrgr
    Fred
     
  11. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    FRED: Hoeveel watt heeft de lamp in je vergroter?
    JEROEN:Zal ik straks thuis opzoeken

    FRED: Had je dezelfde korte tijden voor je KB filmen?
    JEROEN: Voor 20x30 afdrukken van KB filmen zo om en nabij de 10 seconden (Leitz V35; Focotar op f/11; met splitgrade)

    FRED: Hoe is de zwarting van de "Kodak" tekst op je 6/6 negatieven?
    JEROEN: Niet pikzwart, maar wel donker. Zal straks thuis nogmaals kijken.

    FRED: Gebruik je een andere lens voor je 6/6 afdrukken? Welke?
    JEROEN: Ja, 80mm Schneider Componon-S.

    FRED: Bij welk diafragma druk je af.
    JEROEN: f/11

    FRED: Heb je de werking van het diafragma gecontroleerd?
    JEROEN: In zoverre dat het beeld donkerder wordt wanneer ik na het focussen het diafragma dichtdraai... nooit kwantitatief getest.

    FRED: Welke gradatie gebruik je om een 'normaal' afdrukje te bekomen?
    JEROEN: Vaak wat harder (gradatie 3 of hoger), maar nu ben ik dus alles aan het afstemmen op gradatie 2 (volgens Way Beyond Monochrome, methode 2). Maar die korte tijden waren dus met (handmatig; NIET met een Heiland splitgrade) splitgraden.

    FRED: Wat is je afdruktijd om "maximum zwart" te bekomen op je afdruk?
    JEROEN: Voor een afdruk van 17x17cm heb ik dat nog niet getest voor Kentmere... voor Agfa MCC zit ik voor een afdruk van 21x21 op 9 seconden op f/11.

    FRED: Ter info: een ideale tijd om af te drukken bij het optimale diafragma is zo imho vanaf 15" seconden.
    JEROEN: I couldn't agree more!

    Vanavond zal ik nog wat extra info geven!
    Jeroen
     
  12. fred

    fred Member

    Messages:
    1,471
    Joined:
    Sep 8, 2002
    Location:
    Belgium
    Shooter:
    Multi Format
    Twee bijkomende vragen... :smile:

    1) Vergeet je met de splitgrade niet te meten met ingesteld diafragma?? bij f11 dus
    2) Is er op de 605 (zoals op de M805) een hendel die de diffusor stand schakelt tss 35mm en 6/6???


    mvrgr
    Fred
     
  13. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Geen probleem; twee bijkomende antwoorden...

    1) LOL, dan zouden mijn prints er wel heel donker uitzien niet? Nee, met de Heiland gaat alles prima... focussen op f/2.8, diafragma naar f/11, meten met sensor, en printen. Prima plaatjes... al moet ik zeggen dat ik daarna vaak de tijd en gradatie een tikje bijstel (ik weet overigens dat dat ook als 'offset' geprogrammeerd kan worden)
    2) Die zit er inderdaad op, en staat op 6x6. Die is ook al getest en lijkt goed te werken zo op het oog.

    De Durst wordt overigens alleen voor 6x6 gebruikt door mij... 35mm gaat op de Leitz.
    M.v.g.,
    Jeroen
     
  14. Sponsored Ad
  15. bariet58

    bariet58 Member

    Messages:
    171
    Joined:
    Oct 31, 2004
    Shooter:
    4x5 Format
    Ik gebruik uiteraard mijn eigen papieren van Kentmere en het probleem zeer korte belichtingstijden ken ik niet, wellicht zijn mijn negatieven iets
    zwaarder van dekking. Het meer diafragmeren vam je lens ga je mijn in-
    ziens niet echt merken, ik denk dat je een knappe jogen bent als het wel
    goed ziet ( ik kan het mis hebben natuurlijk). Het feit dat papier van Kent-
    mere gevoeliger is, is bekend het komt ook sneller op in de schaal.
    Alle voorgaande optie's om de belichtingstijden aan te passen zijn stuk voor
    stuk goede oplossingen.

    René
    www.renedecaluwe.nl
     
  16. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Ik ben een hele knappe jongen :smile:. Nee serieus, waarschijnlijk merk ik het inderdaad niet echt, maar ik deel de mening met Fred dat er waarschijnlijk ergens iets mis is (ik gok de lamp op dit moment). Vandaar de hele discussie... ik trek ook zeker niet het Kentmere papier in twijfel! Ik probeer er gewoon achter te komen wat er nu mis is in mijn workflow.
    Sterker nog, ik ben wel te spreken over Kentmere,... ik vind 'het wit' helderder wit bij Kentmere Fineprint VC dan bij Agfa MCC en dat vind ik wel mooi!
    Als je in Houten bent, heb je dan toevallig ook Kentmere Fineprint VC (double weight... de glossy versie) op 24x30cm bij je? Ik gebruik nu namelijk een kleinere variant (20,3x25,4cm) en de 'finegrain' versie... ik zou graag de grotere glossy variant gaan proberen.
    Jeroen
     
  17. Fotohuis

    Fotohuis Restricted Access

    Messages:
    1,336
    Joined:
    Sep 6, 2004
    Location:
    Netherlands
    Shooter:
    Medium Format
    Op zich wel aardig om even samen te vatten. Ik heb met Jeroen al wat gegevens uitgewisseld, ook ivm. een andere klant die juist te lange afdruktijden heeft met de Leitz V35. Ik heb inmiddels begrepen dat er vrij veel verschil in de diversen mengbox systemen van Leitz zit: Soms meer dan 50% verschil in lichtopbrengst, lamp kan nooit meer dan 10-20% verschil geven met eenzelfde toegepaste wattage.

    Bij mijn Dunco werk ik met zowel RA-4 en kleine z/w formaten (13X18) met een ND 0,6 filter, maar de Dunco II 67 serie heeft ook de meeste lichtopbrengst in zijn klasse (100 Watt Osram HLX).
     
  18. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Robert, weet jij hoeveel watt er normaalgesproken in zo'n Durst M605c gaat?
    Jeroen
     
  19. Fotohuis

    Fotohuis Restricted Access

    Messages:
    1,336
    Joined:
    Sep 6, 2004
    Location:
    Netherlands
    Shooter:
    Medium Format
    Als ik kijk naar de info van 1994 die ik heb van de navolgende modellen M670 en M70 dan moet dat een colamp zijn van 100 Watt/12V.

    Groetjes,

    Robert
     
  20. janké

    janké Member

    Messages:
    71
    Joined:
    Feb 19, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Ik vind het allemaal een beetje raar.
    Als ik een stommiteit zeg, excuseer me dan, maar werk je niet toevallig met Schneider lens waar zo een hendeltje op zit om je diafragma voor te focussen ineens open zet. Want als je het niet terugzet, blijft je diafragma vol open staan terwijl je toch f11 afleest.

    Jan
     
  21. Fotohuis

    Fotohuis Restricted Access

    Messages:
    1,336
    Joined:
    Sep 6, 2004
    Location:
    Netherlands
    Shooter:
    Medium Format
    Zo gek is die opmerking niet.....

    Ik werk met Rodenstock en die heeft ook een voorkeuze in te stellen en draai je zo terug, maar wel met de juiste indicatie op de (verlichte) f-index.

    Robert
     
  22. fred

    fred Member

    Messages:
    1,471
    Joined:
    Sep 8, 2002
    Location:
    Belgium
    Shooter:
    Multi Format
    intelligente opmerking!!!
     
  23. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Inderdaad: de opmerking is niet gek. Maar dat had (zelfs ik) als eerste uitgesloten toen ik mijn test-strook droog had gemaakt... :-(
     
  24. fred

    fred Member

    Messages:
    1,471
    Joined:
    Sep 8, 2002
    Location:
    Belgium
    Shooter:
    Multi Format
    Ik houd het bij een 250watt lamp ipv 100...
    Niks speciaals geroken bij het vergroten, het (angst) zweet dat je uitbrak...?
    :smile:

    Nieuwsgierig hier: Laat ons het gauw weten Jeroen... :smile:
     
  25. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Ik kan niet wachten totdat ik naar huis kan van m'n werk... ik zal jullie zo snel mogelijk op de hoogte brengen!

    Ik hoop dat het de lamp is want het verschil in snelheid van het papier is niet groot genoeg (Kentmere is 1 stop gevoeliger):

    Agfa MCC111:
    320 ISO op Gradatie 0-3½
    160 ISO op Gradatie 4-5

    Kentmere Fineprint VC:
    160 ISO op Gradatie 0-3½
    80 ISO op Gradatie 4-5

    Ilford MGIVFB:
    200 ISO op Gradatie 0-3½
    100 ISO op Gradatie 4-5
     
  26. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Shit... 100 Watt (12 Volt). Maar nu ben ik toch niet meer zeker van het gebruikte diafragma omdat, toen ik de kop van de Durst afnam, ik het diafragma open zag staan. Kortom, ik zal jullie even niet verder vermoeien. Dit weekend maak ik nog een print... en kom daarna bij jullie terug met de resultaten.
    Jeroen