Verlichting in de doka

Discussion in 'Vergroten' started by LCEL, Sep 21, 2010.

  1. LCEL

    LCEL Member

    Messages:
    58
    Joined:
    Aug 24, 2010
    Shooter:
    Medium Format
    Beste APUG leden, ik heb een vraag over de juiste verlichting in de doka tijdens het vergroten en afdrukken van z/w middenformaat negatieven op Ilford Multigrade 4 RC papier.
    De afdrukken zijn op zich mooi scherp en contrastrijk, maar het lijkt wel over een licht grijs/blauwe sluier overheen ligt. Deze sluier zit ook op de randen van de afdruk waar geen beeld op geprojecteerd is.
    De doka (badkamer) is lichtdicht, ik heb een test gedaan met fotopapier gedurende 10 minuten en daarna door het procede gehaald en dat is in orde.

    Mijn vraag is, gebruik ik wel de juiste verlichting in de doka?
    De lamp die ik gebruik is een Durst Tricolor met een verdraaibaar huis met 3 gekleurde filters, rood (gemarkeerd als color), groen (welke ik gebruikt heb) en oranje.
    De lamp hangt circa 1 meter boven de natte hoek.

    Gaarne hoor ik van jullie.

    M. vr. gr.
     
  2. AgX

    AgX Member

    Messages:
    11,195
    Joined:
    Apr 5, 2007
    Location:
    Germany
    Shooter:
    Multi Format
    MC papier is blauw als ook groen gevoelig, dus een groene filter is niet de beste keuze.
     
  3. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format
    De test is snel gedaan:
    maak een vergroting met de dokalamp
    en
    maak een vergroting met alle dokalichten uit.
     
  4. gary mulder

    gary mulder Member

    Messages:
    980
    Joined:
    Nov 29, 2006
    Shooter:
    4x5 Format
    Waar ik argwaan van krijg is
    . Een duidelijke blauwe verkleuring duid er op dat er iets anders aan de hand is. Maar het testen van dokalicht is zo i zo verstandig. Om te beginnen zou ik het oranje i.c.m. multigrade uitproberen. Testen doe je met een voorbelichte vel papier waar je een muntje op legt en dan pas de te testen dokalicht aan zet en ±5minuten wacht. Daarna in het donker ontwikkelen. Is het vel dan egaal grijs is je dokalicht Ok. Zie je het muntje terug is het balen. Voorbelichten is noodzakelijk om boven de drempelwaarde van het papier uit te komen.
     
  5. clogz

    clogz Subscriber

    Messages:
    2,842
    Joined:
    Dec 28, 2002
    Location:
    Rotterdam, T
    Shooter:
    Multi Format
    Ben het met Gary eens. Kijk nog eens even op de Ilford website om te zien wat voor dokalicht men aldaar adviseert.
     
  6. LCEL

    LCEL Member

    Messages:
    58
    Joined:
    Aug 24, 2010
    Shooter:
    Medium Format
    Beste mensen, dank voor jullie advies.
    Ik ga de volgende keer vergroten en afdrukken met het oranje doka licht.
    Gisteravond heb ik 2 rollen Ilford kb ontwikkeld in de Paterson tank en deze zijn erg mooi geworden.
    De temperatuur van de ontwikkelaar AM74, het stopbad S10 en de fixeer X89 heb ik goed in de hand, alles op 20 graden.
    Daarna spoel ik met een syringe, ook op 20 graden, gedurende 10 minuten.
    Het water van 20 graden komt uit een kunststof tank, grote emmer met deksel van 20 liter, welke met een verwarmingselement en een thermostaat op 20 graden gehouden wordt.
    Een klein pompje houdt het water in beweging.
    Na het spoelen doe ik 3 ml wetting agent H10 per film in de tank, vul ik de tank met water van 20 graden en agiteer met het deksel eraf de spoelen 1 minuut.
    Dan haal ik de film uit de spoel zet de bovenste klem erop daarna de onderste klem met het gewichtje erin en strijk deze af met een Paterson afstrijk tang.
    Vervolgens laat ik de film 24 uur hangen en daarna knip deze in stroken en berg deze op in zuurvrije negatiefbladen A4.

    Tot zover gaat alles nog goed.

    Bij het vergroten gebruik ik een Meopta Meochrome 5 met kleurenkop, de filters die in deze kop zitten gebruik ik niet.
    Op het blad van de vergroter ligt een vergrotingsraam met verstelbare houders.
    Om scherp te stellen van het negatief heb een Paterson en een Kaiser vergrotinglens met loupe. Ik gebruik 1 vel van het fotopapier op het bord om scherp te stellen ivm hoogteafwijkingen.
    Vervolgens gebruik ik een Lici tricolor analyser met een meetcel om de belichtingstijd vast te stellen, dit apparaat is eigenlijk bedoeld voor vergroten in kleur heeft ook een instelling voor z/w en deze gebruik ik dan ook. De gevoeligheid van het papier heb ik eerst vastgesteld dmv een aantal proeven.
    Eenmaal deze gevoeligheid ingesteld, en opgeschreven, werkt het super.
    De analyser heeft aan de achterzijde een ingang voor de voeding van de vergroter en een ingang voor de voeding van het dokalicht.
    De werkgang is,
    belichting berekenen met de meetcel, dokalicht word uitgeschakeld
    berekening van de belichting wordt opgeslagen,
    met het dokalicht uit leg ik een vers fotopapier in het vergrotingsraam
    en zet de schakelaar op exposure, het papier wordt belicht gedurende de berekende belichtingstijd, zodra deze is afgelopen gaat de verlichting van de vergroter uit en het dokalicht weer aan.
    Direkt doe ik het papier in de ontwikkelaar AM6006, agitatie en tijd volgens voorschrift, stopbad S10 agitatie en tijd volgens voorschrift, fixeer X89 agitatie en tijd volgens voorschrift.
    Spoelen gedurende 5 minuten op 20 graden.
    Daarna leg ik de foto's op een strak gespannen doek van vitragestof en de volgende dag, als ik deze bekijk, zijn deze scherp, mooi contrast, echter met een blauw/grijze sluier.

    Wat ik zeker fout gedaan heb, kwam ik pas vandaag achter, voor de 6X6 negatieven heb ik een vergrotingsobjectief gebruikt welke bedoelt is voor kleinbeeld, Schneider Kreuznach Componon S 2.8/50 en daar had ik een Belar 4.5/75 voor moeten gebruiken.

    Het verschil mbt de werkwijze wat ik nu met analyser en 35 jaar geleden met proefstroken kan ook niet de aanleiding zijn tot de sluiervorming.

    Volgende keer ga ik de kb negatieven vergroten en afdrukken, met oranje dokalicht.

    Ik hou jullie op de hoogte.

    M. vr. gr.
     
  7. Huub

    Huub Member

    Messages:
    182
    Joined:
    Dec 4, 2007
    Shooter:
    4x5 Format
    Ik zie twee mogelijke oorzaken: of je papier is verouderd of je dokalicht is niet goed.
    Dat is eerste is te testen door een (deel van een) vel papier in het donker half te belichten - de ander helft hou je wit. Dat moet je geheel op de tast doen, maar met een beetje goede wil zal dat lukken. Is het wit nog steeds gesluierd, dan is je fotopapier niet goed meer.
    Dat tweede is te testen met een goede sluiertest. Belicht een (deel van een) vel tot hij net licht grijs wordt - dat is vermoedelijk met gesloten diafragma slechts een paar seconde - papier heeft een zekere drempelwaarde voor het eerste grijs zichtbaar wordt. Haal hem uit je raam en leg er om de minuut een muntje op. Na een minuut of 5 tot 7 ontwikkelen, stoppen en fixeren. Herken je waar een of meer muntjes gelegen hebben, dan is je dokalicht de oorzaak.
     
  8. paulie

    paulie Member

    Messages:
    266
    Joined:
    Jul 27, 2008
    Shooter:
    Large Format
    ditch the crappy tricolour lamp and use some red led fiets lights.

    i use 2 and they are great
     
  9. TomStr

    TomStr Member

    Messages:
    236
    Joined:
    May 2, 2006
    Location:
    Zichem Belgi
    Shooter:
    35mm
    Of een lee filter (ik dacht 29) voor een willekeurige lamp, dat gebruik ik en dat werkt zonder problemen...
    als je de lee filter wil proberen laat iets weten, dan zoek ik de juiste nummer op...

    Tom
     
  10. van eynde ludo

    van eynde ludo Member

    Messages:
    311
    Joined:
    Jan 2, 2007
    Location:
    herentals b
    Shooter:
    Medium Format
    Ik werk al 25 jaar met de rode donkerkamer lamp van Philips nr.PF712e*H6.
    En heb nog nooit problemen met gehad , alhouwel ik verschillende papieren gebruik , dit in verband met de verschillende procede's.
    Maar mijn lamp hangt wel op enige afstand van de vergroter en baden.
    Ludo.
     
  11. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    meten is weten....
    leg voorbelicht papier op de plaats van je ontwikkelbak met een munt erop en laat het daar 6 min. liggen. daarna stop/fix en kijk of je verschil ziet waar de munt lag. Indien ja, dan heb je een probleem met het dokalicht.
     
  12. LCEL

    LCEL Member

    Messages:
    58
    Joined:
    Aug 24, 2010
    Shooter:
    Medium Format
    Beste mensen, vanavond weer bezig geweest in de doka, maar nu de rood/oranje filter voor de dokalamp en geen last meer van de zweem.
    Mooie afdrukken gemaakt, ben erg blij dat alles weer in orde is.
    Bedankt voor de goed raad!

    M. vr. gr.
     
  13. tjen dezutter

    tjen dezutter Member

    Messages:
    11
    Joined:
    Feb 15, 2012
    Location:
    Belgium damm
    Shooter:
    35mm
    premier dark room light

    Ik heb op Ebay een Premier darkroomlight aangeschaft . Maar dat ding werkt op een Amerikaanse plug .
    Vraag 1 ; heb ik een transformator nodig om de benodigde stroom toe te leveren aan het toestel . Lamp is 15 watt .
    Of 2, Kan ik rechtstreeks op het elec. net en hioe omzeil ik dan de niet compatibiliteit van de stekker ?

    dank

    etiennedezutter@yahoo.com:confused:
     
  14. TomStr

    TomStr Member

    Messages:
    236
    Joined:
    May 2, 2006
    Location:
    Zichem Belgi
    Shooter:
    35mm
    Stekker afknippen, europees model erop, en andere lamp erin, 15 watt voor amerika ja, maar op 110 Volt, hier bij ons 220 volt. Dus: tenzij je wil zien hoe een lamp even heel veel licht geeft en dan ontploft... zou ik er toch maar een andere lamp van hier insteken.

    welke draad je aan welke pool aansluit maakt niet uit.

    Succes en voorzichtig,

    Tom
     
  15. AgX

    AgX Member

    Messages:
    11,195
    Joined:
    Apr 5, 2007
    Location:
    Germany
    Shooter:
    Multi Format
    Tom, in principe zou jij dan nog het isolatievermogen in vraag moeten stellen. Maar bij zo'n simpele constructie is er een probleem niet te verwachten.

    Zou de vatting geschikt zijn voor Europees lampen? In de VS worden andere Edison-maten gebruikt.
    http://en.wikipedia.org/wiki/Edison_screw
    Dus indien nodig eveneens de vatting ruilen.
     
  16. Роберт

    Роберт Member

    Messages:
    333
    Joined:
    Feb 15, 2011
    Location:
    Ukraine - Ne
    Shooter:
    Multi Format
    De isolatie is bij Amerikaanse apparaten ook vaak niet aangepast aan de inmiddels 230V-240V die hier wordt aangeboden. Dus ik zou maar goed opletten wat je aan het doen bent. Een natchemische doka met electrische apparaten is niet de beste combinatie om met veiligheid te gaan experimenteren.
     
  17. Ikon

    Ikon Member

    Messages:
    66
    Joined:
    Dec 14, 2007
    Location:
    Flanders, Be
    Shooter:
    Multi Format
    Helemaal mee eens. Een goede aarding en een gevoelige verliesstroomschakelaar (30 mA) voor vochtige ruimtes zijn geen overbodige luxe.
     
  18. argentic

    argentic Subscriber

    Messages:
    1,722
    Joined:
    Sep 7, 2002
    Location:
    Echandelys,
    Shooter:
    4x5 Format
    Multigrade papier is gevoelig voor blauw en voor groen licht. Logisch dus dat je groene lamp sluier geeft, en je rode niet.