Wat vragen over vlakfilm

Discussion in 'Zwartwit: Film, Papier, Chemie' started by Robbedoes, Aug 23, 2010.

  1. Robbedoes

    Robbedoes Member

    Messages:
    443
    Joined:
    Dec 31, 2007
    Location:
    Doesburg
    Shooter:
    Multi Format
    Hallo Apugers,

    Gisteren heb ik op de fotograficabeurs in Doesburg een tweetal Fidelity 5x7 vlakfilmhouders gekocht die ik wil gaan gebruiken in een ‘pinhole’ camera. Voor wat betreft de film ben ik van plan om met Adox CHS te gaan werken. Nu loop ik echter tegen een aantal vragen aan die ik hier graag wil stellen.

    De eerste vraag betreft het ‘vullen’ van dergelijke houders, schuif eruit, film erin en schuif weer terug of is het minder eenvoudig?

    De tweede vraag betreft het ontwikkelen van de film. Ik wil dat voorlopig in schaaltjes doen. Dat moet dan in het volledige donker en ik vraag me af hoe ik dan de tijd in de gaten kan houden en de bakje terug kan vinden?

    Derde vraag gaat over de parameters. Kun je voor schaalontwikkeling dezelfde tijden e.d. aanhouden als voor ontwikkeling in een tank?

    Groet,

    Rob
     
  2. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Het is nog iets eenvoudiger: je trekt de schuif er maar een stukje uit. Zo ver dat de filmgeleiding te zien is. Dan schuif je de film er in met de inkeping rechts boven (emulsie naar boven) en de schuif gaat weer dicht.
    Je kunt de schaal in een lichtdichte doos doen.Een beetje afsluitende doos met een zwarte lap erover. De ontwikkeltijd bepaal je proeondervindelijk.

    Jed
     
  3. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    ik heb dezelfde chs 5x7 (totdat de pan film uitkomt) gekocht.
    ik start met belichten als 50, ontwikkelen 12min pyrocat-hd 1:1:100
    Rond die tijd zitten al de films die ik tot nu toe gebruikt heb (fuji acros, fp4+, hp5)
    Ik belicht ze wel ruimer voor zone III detailering (meestal 1 stop over).
     
  4. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    F*ck,
    helemaal vergeten dat het beurs was gisteren....

    Als eerste je handen wassen met zeep. Dit om teveel vingervet op je neg te voorkomen. (voorkomen is beter dan genezen)

    Voordat je begint met vullen de schuiven eruit schuiven totdat je ze aan de binnenzijde niet meer ziet. Stof e.d. verwijderen (stofzuiger met een stofmondje).
    Zorg er tevens voor dat de witte zijde op de schuif naar buiten wijst. (na belichten draai je ze om (zwart) zodat je kan zien welke cassette en zijde reeds gebruikt is.)

    leg ze dusdanig neer dat je ze terugvind in het donker.
    neem een neg en houd deze vast aan de buitenzijde, nooit op de film zelf!!!
    Anders heb je kans op een vingerafdruk op het neg.
    Zoals jed reeds zei de inkeping in het neg rechtsboven, dan ligt de emulsie zijde aan de voorkant.

    Nadat je de cassettes gevuld hebt, eerst de verpakking met negs goed sluiten, vervolgens de schuiven controleren of deze goed aangedrukt zijn en dan pas het licht aan doen.
     
  5. Marco B

    Marco B Member

    Messages:
    2,981
    Joined:
    Jan 13, 2005
    Location:
    The Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    Mijn techniek (rechtshandig):

    - Leg houder vlak neer met de schuif naar links
    - Trek schuif er half uit
    - Haal sheet uit de doos en neem in rechterhand tussen vingertoppen aan de zijkant van de film
    - In het begin lastig: druk met rechterpink of zo het klepje aan de onderkant weg, zodat je de film geleiders in de houder vrij maakt en de film erin kan schuiven.
    - Plaats je duim en wijsvinger van je linkerhand aan het einde van in de houder aanwezige filmgeleiders, dit helpt bij het naar binnen werken van de film, je kunt hem dan zo nodig bij de hoekpunten naar beneden drukken.
    - Schuif de film erin.

    Vaak blijft de film aan het eind (laaste cm) een beetje "steken", je kunt hem dan niet verder duwen zonder je vette vingers er op te brengen. Om dit op te lossen, hou ik de houder dan even verticaal "op zijn kop" in mijn linkerhand, en klop een paar keer tegen de zijkant met mijn rechter. De film glijdt er dan vanzelf in. De film zit er ver genoeg in, als de twee lage plastic "verhevingen", die je kunt zien zitten als je het klepje aan de onderkant van een houder omhoog klapt, voelbaar zijn. Dat controleer ik altijd nog even, om zeker te zijn dat de film er echt volledig in zit, het is namelijk mogelijk de schuif van de houder en het onderklepje te sluiten, terwijl de laatste centimeter van de film nog niet goed in de filmgeleiderrails ligt, over die twee verhevingen heen. Over het algemeen voel je dit wel, omdat de schuif dan op het laatst wat "stroever" / zwaarder schuift, de film zit er dan immers onder klem!

    Moet zeggen dat ik geen ervaring heb met 5x7. 4x5 past nog lekker in 1 hand tussen de vingertoppen... het kan wel eens moeilijker zijn met 5x7, en 8x10 weet ik ook zo niet...

    Ouderwetse kookwekker??

    De meeste fabrikanten hebben zogenaamde "film datasheets" beschikbaar, waarin de tijden voor verschillende manieren van ontwikkelen staan, en soms ook "tray" processing.

    Zie b.v. de Kodak datasheets:

    http://www.kodak.com/global/en/prof...ilmDatabankBW.jhtml?pq-path=13700/14472/14475

    B.v. tray processing vermeldt op pagina 8 van deze PDF:
    http://www.kodak.com/global/en/professional/support/techPubs/f4016/f4016.pdf

    Weet niet of Adox hetzelfde doet, maar misschien dat je naar "ratio", afhankelijk van hoe veel langer/korter Kodak voor zijn films aangeeft t.o.v. een normale tank, een "starttijd" voor testen met je Adox in trays zou kunnen krijgen.

    Zoals Jed aan geeft, is het heel belangrijk om de emulsiezijde aan de juiste kant te krijgen. Ik raad echter aan om de inkeping links onder te houden (waarbij "boven", de kant van schuif is). Dit heeft als voordeel, dat je snel kunt controleren watvoor film je in de houder hebt als je vergeten bent dit op te schrijven. Je steekt immers de film aan de onderkant in de houder, en NIET via de spleet van de filmhouder. Je hoeft dan de film slechts een klein eindje uit de houder te halen om te kunnen controleren welke het is.

    Verwijderen film uit houder:
    Het is het beste om filmhouder plat "op zijn kop" te houden, dus met de vlakke zijde van de film naar beneden. Als het goed is, valt de film er niet zomaar uit (zeker niet bij 4x5), dus daar hoef je niet bang voor te zijn. Voordeel is, dat de film dan een beetje gaat "hangen", en je er je vinger onder kan brengen om hem eruit te trekken.
     
    Last edited by a moderator: Aug 24, 2010
  6. Robbedoes

    Robbedoes Member

    Messages:
    443
    Joined:
    Dec 31, 2007
    Location:
    Doesburg
    Shooter:
    Multi Format
    Dus daar dienen die verbredingen voor.
    Ik heb iets gevonden over BTZS tubes. Omdat me die eenvoudiger in gebruik lijken dan schalen heb ik de leverancier naar de verzendkosten gevraagd.
     
  7. Robbedoes

    Robbedoes Member

    Messages:
    443
    Joined:
    Dec 31, 2007
    Location:
    Doesburg
    Shooter:
    Multi Format
    @willie jan & marco,

    Dank je voor de uitleg. Ik zag nu ook ineens een klepje...
    wat ik niet heb zijn schuiven met een witten en zwarte zijde. Ze zijn allemaal zwart maar dat is voorlopig niet zo’n probleem.

    Ik zal ik op zoek gaan bij Adox om te zien of zij tijden aangeven.
     
  8. Marco B

    Marco B Member

    Messages:
    2,981
    Joined:
    Jan 13, 2005
    Location:
    The Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    Plaatje van filmhouder voor laden film

    Hoi Robbedoes,

    Misschien dat je aan bijgaand plaatje nog wat hebt.

    Marco
     

    Attached Files:

  9. Marco B

    Marco B Member

    Messages:
    2,981
    Joined:
    Jan 13, 2005
    Location:
    The Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    Dat wit en zwart heb ik nooit duidelijk genoeg gevonden. Het is mij overkomen dat ik sheets dubbel schoot. :confused:Gebeurd mij nu niet meer, nu ik op de zwarte zijde (negatief belicht), een lekker signaal kleurtje heb aangebracht... :D
     

    Attached Files:

  10. Robbedoes

    Robbedoes Member

    Messages:
    443
    Joined:
    Dec 31, 2007
    Location:
    Doesburg
    Shooter:
    Multi Format
    Ach, ik zit naar de schuif zelf te kijken. De handvatten hebben dat verschil tussen zwart en wit... Dat valt dus inderdaad niet goed genoeg op.
     
  11. Robbedoes

    Robbedoes Member

    Messages:
    443
    Joined:
    Dec 31, 2007
    Location:
    Doesburg
    Shooter:
    Multi Format
    Helemaal duidelijk. Dat er zoveel te leren is over zo’n basaal onderdeel.
     
  12. Robbedoes

    Robbedoes Member

    Messages:
    443
    Joined:
    Dec 31, 2007
    Location:
    Doesburg
    Shooter:
    Multi Format
    He Willie Jan,

    Ik tref net een draadje aan met jouw vraag over de verkrijgbaarheid van pyrocat. Schijnbaar heb je het gevonden want ik lees dat je het gebruikt. Mag ik weten waar je het uiteindelijk gekocht hebt?
     
  13. Marco B

    Marco B Member

    Messages:
    2,981
    Joined:
    Jan 13, 2005
    Location:
    The Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    Robbedoes,

    Nog 1 belangrijke tip: voorzie al je houders van unieke nummers, en nummer zelfs de zijden (voor/achter) apart. Dus b.v. "1.1/1.2", "2.1/2.2".

    Waarom?

    Veel van de "goedkope" 2e hands houders die nu worden aangeboden, zijn al behoorlijk oud en veel gebruikt. Helaas wordt de afsluitende sleuf waar de schuif doorheen moet, met de tijd steeds minder betrouwbaar. De kans is dan ook groot dat je 1 of meerdere houders met lichtlekken hebt. Dit zul je merken door onverwachte donkere rand(en) langs het negatief, speciaal natuurlijk de bovenkant / zijde die het dichtst bij de sleuf zit, maar vaak ook op de hoekpunten met uitstraling naar onderen.

    Als je netjes bij elke opname ook de houder en zijn zijdenummer noteert (b.v. "Nieuwe Kerk Amsterdam, 1.1"), dan kun je snel ontdekken of er problemen zijn en de slechte houders weggooien (soms is slechts 1 zijde onbruikbaar, plak hem af).

    Ik moet zeggen dat ik inmiddels mijn bedenkingen heb over het gebruik van 2e hands houders, heb zelf zo al wat negatieven verkloot.

    Volgens mij is er geen fabrikant meer die ze nog nieuw maakt (althans, niet van plastic in grote aantallen, wel nog hele dure custom build houten houders), maar ik heb eens horen zeggen dat Calumet waarschijnlijk nog een "nieuw" voorraad voor decennia heeft...

    Calumet biedt ze in ieder geval nog nieuw aan in 4x5 formaat, 5x7 waarschijnlijk ook, maar heb ik nooit naar gekeken.

    Hou er wel rekening mee dat die krengen nieuw aardig aan de prijs zijn...

    Marco
     
  14. Sponsored Ad
  15. jelke

    jelke Member

    Messages:
    192
    Joined:
    Nov 29, 2002
  16. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    ik had al zo'n vermoeden dat je daar naar zat te kijken hahahaha!!!!
    Dit hebben we allemaal al eens ondervonden.
    Ik heb wel eens een foto geschoten, schuif teruggeschoven en ik hoorde ploep!
    Cassette verwijderd en daar lag mijn negatief in de balg. Was in de verkeerde gleuf gestopt.
     
  17. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Op 5x7"kun je alle ontwikkelaars en ontwikkelprocedures toepassen. Maar pinhole vraagt toch om een zekere benadering ( http://www.luminous-landscape.com/tutorials/pinhole.shtml ) en ik denk dat pyrocat daar niet zo in past. Verder kun je met je ontwikkelprocedure (agitatie) ook veel bereiken. Je moet dus tijdens het ontwikkelproces de tijd in de gaten kunnen houden.

    Jed
     
  18. Robbedoes

    Robbedoes Member

    Messages:
    443
    Joined:
    Dec 31, 2007
    Location:
    Doesburg
    Shooter:
    Multi Format
    Hallo Jed,
    Waarom niet dan?
     
  19. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    Het enige dat ik mij kan voorstellen is dat pinhole geen lens gebruikt en daardoor een zachter beeld geeft. Lenzen hebben coatings die het beeld beinvloeden.
    Ik heb overigens in het verleden nog geen problemen gehad met pinhole en film ontwikkeling.
     
  20. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Het karakter van een ontwikkelaar wordt in hoge mate bepaald door zijn werking op micro-niveau. En met karakter bedoel ik de visuele uitstraling van het uiteindelijke beeld. Een belangrijk aspect wordt veroorzaakt door de invloed van de randeffecten. Deze zijn in kleinbeeldfotografie eigenlijk een noodzaak om een scherpte-indruk te wekken, in grootformaatfotografie niet nodig en imiddenformaat is intermediar. Ofschoon ze de scherpte-indruk verhogen, doen ze de beeldkwaliteit voor velen geweld aan ( maar dit is een persoonlijke beoordeling).
    Nu werk jij in grootformaat en het likt mij dat je het pinhole-effect ( een wat dromerig beeld) geen geweld wil aan doen; dat is dus de reden om te kiezen voor een ontwikkelaar met weinig rand-effect. En dan kom je bijv. bij de klassieke pyrogallol of pyrocatechol ontwikkelaars. De werking van deze ontwikkelaars kun je zien op afdrukken van LF fotos uit de eerste helft van de 20 e eeuw .

    Jed
     
  21. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    De coating is bedoeld om ongewenste reflecties weg te nemen. De lens ( al ongecoat) draagt veel bij tot de beeldkwaliteit.

    Jed
     
  22. Robbedoes

    Robbedoes Member

    Messages:
    443
    Joined:
    Dec 31, 2007
    Location:
    Doesburg
    Shooter:
    Multi Format
    Ok, dus ook geen Rodinal bijvoorbeeld?
     
  23. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    Ik denk dat je het zou moeten uitproberen om te kijken of je verschil ziet....

    In het verleden werd ook geopperd dat pyrocat de oplossing zou zijn voor betere hoge lichten in de afdruk. Na testen blijkt het 5-10% te schelen. In de afdruk is dit zichtbaar maar om nu direkt te roepen dat het DE oplossing is.

    Ik heb een dik engels boek van iemand die alle fotografische aspecten afzonderlijk heeft getest (ben even de naam kwijt), en dan blijkt het effect anders te zijn dan de theorie beweerd. Dus om zeker te zijn zal je toch op jou manier van werken moeten testen in de praktijk.

    Ik ben van mening dat de artistieke inhoud van een foto belangrijker is dan de technische kwaliteit. Die komt bij mij op de 2e plaats.
    Maar indien een foto voor mij artistiek goed is, maar technisch nog niet 100% en ik kan het overdoen (stillife), dan zal ik dit niet laten.
     
  24. Jed Freudenthal

    Jed Freudenthal Member

    Messages:
    1,858
    Joined:
    Nov 22, 2004
    Location:
    Bilthoven, T
    Shooter:
    4x5 Format
    Oude Rodinal lijkt mij (op basis van de receptuur) een goede keus. Zeker bij wat flinke verdunning. Maar persoonlijk zou ik op een klassieke pyrogallol (ABC) mikken, als je mooie hoge lichten wil. De Rodinal gaat naar de reportage-sfeer. Maar ja, dat zijn persoonlijke voorkeuren.

    Jed
     
  25. Marco B

    Marco B Member

    Messages:
    2,981
    Joined:
    Jan 13, 2005
    Location:
    The Netherla
    Shooter:
    Multi Format
    Kwam op een Franse website nog deze instructieplaatjes tegen voor het laden van vlakfilmcassette's. Erg instructief, zelfs als je geen Frans kent (mijn Frans is ook 3x niks), en Google Translate kan ook hulp bieden:

    http://www.galerie-photo.com/charger_une_plaque_4x5.html

    Marco
     
  26. Willie Jan

    Willie Jan Member

    Messages:
    1,931
    Joined:
    Jun 11, 2004
    Location:
    Best/The Net
    Shooter:
    4x5 Format
    [​IMG]
    De vul actie heb ik op deze manier nog nooit voor elkaar gekregen zonder hulp van het begeleiden van de film in de juiste gleuf mbv de andere hand.