X-TOL ontwikkelaar en tijdmeting

Discussion in 'Vergroten' started by Ruud, Jul 7, 2007.

  1. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Ik heb X-tol ontwikkelaar voor het eerst gebruikt met FP-4
    Bij de opnamen heb ik ook voor het eerst een goede grijswaardeschaal met verschillende tijden genomen.
    Ontwikkeld 1+1 20 graden 10,5 min elke min 3x kiepen.
    Na ontwikkeling viel me het volgende op:
    Een halve tot een hele stop onderbelichting t.o.v. grijskaartmeting gaf bij de donkere gedeelten geen onderscheid meer ,dus in de trappen bij 15-20.
    Het lijkt dus x-tol een uiterst nauwkeurige belichting vraagt.
    Mijn vraag is : klopt dit of is dit altijd het geval ? ( bij andere ontw zoals D-76 heb ik nooit een grijswaardeschaal meegefotografeerd.)
    het kan dus zijn dat dat dan ook het geval is,
    Waar zit ik mis ?
    Iemand ervaring
    Gaarne reactie.
     
  2. Marc Leest

    Marc Leest Member

    Messages:
    1,267
    Joined:
    Oct 23, 2003
    Location:
    Hasselt, Bel
    Shooter:
    Multi Format
    Hoi Ruud
    Ik ben niet helemaal zeker of ik je begrijp maar ik kan je vertellen dat zowel voor XTOL als D76 mijn E.I voor kunstlicht (halogeen) voor FP4 op 64 iso ligt en voor daglicht rond de 100iso

    M.
     
  3. Huub S

    Huub S Member

    Messages:
    194
    Joined:
    Dec 10, 2004
    Shooter:
    ULarge Format

    Ik begrijp eigenlijk niet wat je gedaan hebt. Wat bedoel je met de donkere gedeelten? Heb je een grijskaart in een beeld gezet, de grijskaart gemeten en vervolgens die belichting gevolgd bij het fotograferen van dat beeld? Als je donkere schaduwen dan geen doortekening hebben, kan dat een aantal oorzaken hebben. Ten eerste kun je de grijskaart verkeerd neergezet hebben. Als hij bijvoorbeeld hoge lichten reflecteert, omdat hij niet goed vertikaal staat, dan geeft hij geen midden grijs, maar een veel lichter grijs. Ten tweede kan het contrast van het onderwerp te hoog zijn. Als de schaduwen meer dan 3 tot 4 stops onder de waarde van de grijskaart liggen, hou je weinig over. Ten derde kan de film op een te hoge gevoeligheid gewaardeerd zijn. Je persoonlijke belichtings index, of EI in het Engels, ligt dan onder de nominale gevoeligheid (de iso waarde) van de film. Maar bij FP4+ in 1+1 XTOL verwacht ik dat je EI redelijk dicht bij de nominale gevoeligheid zit, zeker bij daglicht. De vierde mogelijkheid is dat je veel te lang ontwikkeld hebt, wat me gezien de bovenstaande gegevens ook minder waarschijnlijk voorkomt, tenzij je thermometer of klok kapot zijn.

    Met andere woorden: Kun je iets meer vertellen over wat je precies gedaan hebt?

    Huub
     
  4. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Hallo Huub,

    Wat heb ik gedaan :

    Film FP-4 ingesteld op ISO 125 om te starten.
    Lichtmeting op 18 % grijskaart gemeten.

    Mogelijke fout : grijskaart niet verticaal. heb ik mij nooit gerealiseerd dat als je hem schuin naar boven zet, hij natuurlijk te veel licht reflecteerd. Dus kortere tijd aangeeft dan goed. Kan vroegere fouten verklaren, zal ik eens goed op letten.

    In ieder geval deze uitgangswaarde gekozen en een belichtingstrapje van plus en min halve stop gemaakt met als onderwerp grijswaardeschaal met trappen van 1-19.

    Toen ontwikkeld x-tol 1+1, 20 graden ( nauwkeurig met kwiktherm ) 10,5 min
    Elke minuut 3 x kiepen.

    Ik moet ze nog afdrukken. Maar bij de neg.leek mij dat de schaduwen dus de trappen van 15-19 dicht liepen.

    Ik dacht dat D-76 wat toleranter misschien was.maar kan ook door kleine fouten zijn.

    Het lijkt dus op overbelichting want korter belicht dan gemeten lijken me redelijk.( evt fout dus verkeerd gebruik grijskaart van 18 % )

    Mogelijke fout de grijskaart niet verticaal ( vindt gebruik van grijskaart soms toch moeilijk te interpreteren.)

    Ik wil ze afdrukken met filter 2 ½ en dan vergelijken met grijswaarde schaal ( deze loopt dus van wit 1 naar zwart 19.

    Het moet dacht ik dan blijken of de gehele cyclus goed is of 100 of 64 in moet stellen of korter ontwikkelen.

    Bedankt en gaarne commentaar of dit de goede weg is

    Ruud.
     
  5. Huub S

    Huub S Member

    Messages:
    194
    Joined:
    Dec 10, 2004
    Shooter:
    ULarge Format
    Het wordt me al wat duidelijker. Onderstaand stukje is een korte inleiding in enkele essenties van het ontwikkelen op contrast, met wat terminologie uit het zone systeem. En voor de puristen: ik ga af en toe wat kort door de bocht.

    In principe is het zo - en de echte deskundigen moeten me maar corrigeren - dat een klassieke zwart-wit afdruk op bariet maximaal een stop of 7 contrast aan kan. Een normaal onderwerpscontrast heeft ook ongeveer 7 stop contrast en een normale ontwikkeling streeft er naar die 7 stop contrast netjes te handhaven. Daar is wel wat op af te dingen, omdat je rekening moet houden met zwartingscurves van film en papier die niet recht zijn aan de onderkant, maar in grote lijnen komt het daar op neer. Een normale ontwikkeling duid je meestal aan met N.
    Naast de normale ontwikkeling is er een push-ontwikkeling, die er voor zorgt dat een onderwerp met een laag contrast - zeg 5 of 6 stops - op de film toch weer netjes 7 stops wordt. Zo'n push ontwikkeling is per stop meestal een 20 - 25% langer in tijd dan de normale ontwikkeling en wordt meestal aangeduid met N+1 voor een push van 1 stop en N+2 voor een push van 2 stops.
    Ook is er een pull ontwikkeling die een onderwerp met een hoog contrast - 8 of 9 stops - naar die 7 stops brengt. N-1 en N-2 zijn daar de typische aanduidingen voor 1 respectievelijk 2 stops in contrastreductie. Gemiddeld moet je per stop contrast je ontwikkeling met zo'n 30% bekorten, als eerste richtlijn.

    Wanneer je gemiddeld grijs, dat is de 18% grijs van je kaart, zone V noemt, heb je bij 7 stops contrast een doortekening van 3,5 stops aan de onderkant en 3,5 stops aan de bovenkant van dat gemiddelde. Het is verstandig in verband met die zwartingscurves die niet recht zijn, aan de veilige kant te gaan zitten en op 5 tot 6 stops te gaan zitten. In zones betekent dat er van zone II (de meeste mensen nemen zelfs II.5) tot en met zone VIII (of VII.5 om zeker te zijn) sprake moet zijn van enige doortekening in de afdruk. Zone I is dan maximaal zwart en zone IX is papier wit.

    Wanneer je dit vertaalt naar de trap van 20 stops die je belicht hebt, dan moet je volgens mij het volgende doen, tenminste als je de grijskaart op de goede manier geplaatst hebt. Je bepaalt de tijd die je nodig hebt om de kaart die je gemiddeld belicht hebt, bij gradatie 2.5 als gemiddeld grijs af te drukken. De kaart die je 3 stop onderbelicht hebt (zone II) moet met deze belichtingstijd als bijna zwart in de afdruk verschijnen. Je moet een vel dat je zonder negatief belicht nog net iets zwarter kunnen maken, alleen dan valt waarschijnlijk op dat zone II niet helemaal maximaal zwart is.
    Het zelfde geldt omgekeerd voor de kaart die je drie stops hebt overbelicht (zone VIII): die moet bijna papier wit zijn.
    Welnu. Als je de kaart die je drie stops onderbelicht hebt op maximaal zwart zit, dan moet je ruimer belichten. Je EI is dan lager dan de nominale gevoeligheid van de film. Is de kaart die je drie stops overbelicht hebt papier wit, dan moet je korter ontwikkelen. Heb je beide 'problemen', dan moet je beide zaken corrigeren. Bedenk daarbij dat korter ontwikkelen ook enige invloed heeft op de gevoeligheid van de film. Maar bedenk ook dat je kleine afwijkingen met de gradaties van je papier probleemloos kunt corrigeren en dat een ongeveer goed negatief, meestal voldoende is om perfecte afdrukken te kunnen maken. Bovendien loop je regelmatig tegen beelden aan die niet aan dat gemiddelde contrast voldoen en die je moet ook corrigeren.

    Geven de kaarten die je respectievelijk 4 stops hebt onderbelicht en 4 stops overblicht, nog net geen maximaal zwart, danwel bijna papier wit, dan heb je een N-1 ontwikkeling. Je N ontwikkeling ligt dan waarschijnlijk een 25% daarboven en je EI zo'n tweederde stop hoger. Is dat het geval bij de kaarten die 2 stops van het midden afwijken, dan heb je een N+1 ontwikkeling gedaan. Je N ontwikkeling is dan zo'n tweederde van de tijd die je eerst had en je EI ligt waarschijnlijk een tweederde stop lager.

    Tenslotte: dat je van de kaarten die je meer dan 5 stops hebt onderbelicht, niets meer ziet op het negatief is dus volgens verwachtingen. De zone's 0 tot en met -IV zijn fotografisch niet relevant, want je krijgt het niet afgedrukt. Iets vergelijkbaars geldt voor de kaarten die je meer dan 5 stops hebt overbelicht. Deze passen misschien nog wel binnen het contrast van de film, maar zeker niet op dat van het fotopapier en zijn dus ook niet fotografisch interessant.

    Ik hoop dat je hier wat mee kunt.

    Huub
     
  6. Huub S

    Huub S Member

    Messages:
    194
    Joined:
    Dec 10, 2004
    Shooter:
    ULarge Format
    Ruud,

    Bij het nalezen van mijn vorige antwoord zie ik dat ik je toch verkeerd begrepen heb en dat je niet 20 maal de grijskaart belicht hebt, maar dat waarschijnlijk je een gedrukte grijstrap gefotografeerd hebt, en dat je de onderste 5 treden van die trap niet kunt onderscheiden.
    Als - en die 'als' is een serieuze vraag als je het niet met een spotmeter oid hebt nagemeten - die grijstrap inderdaad in halve stops 10 trappen naar beneden gaat vanaf midden grijs, onder het licht waarbij je de opname gemaakt hebt, zit je goed met je EI, dus met de gevoeligheid van de film. Die laatste 5 stappen van de trap die je nu niet meer kunt onderscheiden, zijn de zone's I t/m II.5, en daar hoef je in principe maar geen tot weinig doortekening te hebben. Wat je ziet is het feit dat de zwartingscurve van je film aan de onderkant niet lineair is en moeite heeft met het onderscheid maken tussen deze 5 trappen. Precies de reden waarm mensen die met het zone systeem werken, hun diepe schaduwen op zone II.5 leggen, omdat je daaronder de verschillende grijzen niet meer goed op de film terugvindt.
    Of je ontwikkeling juist is, moet je controleren aan de hoogste 10 trappen. Je moet op de afdruk in principe de eerste 5 trappen goed kunnen onderscheiden, daarna mag het minder duidelijk worden. Maar ook hier geldt natuurlijk dat ik niet weet of die grijstrap wel 5 stops contrast omvang had bij het licht waarmee je deze gefotografeerd hebt. Dat je de bovenste 5 trappen op de afdruk minder goed kunt onderscheiden, is het effect van de zwartingscurve van het papier, die aan de onderkant evenmin lineair is als die van de film.

    Huub

    Huub
     
  7. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Is het niet simpeler om eerst je EI vast te stellen en daarna verder te gaan met het uitzoeken hoe je de hoge lichten op de juiste plaats krijgt?
    Met andere woorden maak een aantal belichtingen voor zone 2 op een juist geplaatste grijskaart met verschillende ISO's. Ilford FP4+ range 125 - 100 - 80 - 64 - 50 - 160 - 200. Ontwikkel deze normaal en maak hiervan zoals Huub hierboven zegt een proefdruk op papier van je keuze met de standaard afdruktijd. Je hoeft ze niet allemaal te printen maar de negatieven die net iets "zwarting" geven t.o.v. base en fog. Stel dat je negatief genomen met EI van 80 hieraan voldoet dan hou je deze waarde aan om je fijnafstemming voor de hoge lichten te realiseren.
    Maak nu opnieuw een aantal setjes opnamen (alle EI 80) van dezelfde grijskaart maar nu voor zone 8. Zeg dat je op 120 film werkt dan knip je de film in 3 stukken en ontwikkeld het eerste stuk met dezelfde tijd als je hierboven gedaan hebt. Controleer de afdruk, gemaakt met dezelfde standaadafdruktijd, of je nog net iets (grijs)toon ziet op het papier. Het is hierbij handig dat je een stuk van het papier onbelicht laat om het "off white" effekt te zien. Heb je een te zware grijstoon dan moet je langer ontwikkelen. Probeer dan de volgende stap 20% te langer te ontwikkelen. Neem je volgende strookje om dat te doen bekijk ze weer en maak een afdruk en zo verder totdat je het gewenste resultaat hebt.

    Met andere woorden belichten op de schaduwen (zone 2) en ontwikkelen op de hoge lichten (zone 8) is hier het aloude credo. Moet lukken.

    Van groot belang is wel dat je alle variabelen zo konstant mogelijk moet houden anders krijg je ongewenste afwijkingen en dus niet reproduceerbare resultaten en ga je het bos in...
     
  8. Huub S

    Huub S Member

    Messages:
    194
    Joined:
    Dec 10, 2004
    Shooter:
    ULarge Format
    Harry,

    Uitstekend voorstel. Het is verstandig om in een proefopzet slechts één onbekende tegelijk onder de loep te nemen, in plaats van met twee variabelen te werken. Ik probeer nogal eens met grote stappen snel thuis te komen, maar kom ook nog weleens van de koude kermis thuis. Omdat de EI maar beprekt afhangt van je ontwikkeltijd, is het inderdaad logisch om daar te beginnen.
    Maar is de standaardafdruktijd waar je het over hebt, de tijd die nodig is om een stukje onbelichte film net op het maximale zwart te krijgen of is het de tijd die je nodig hebt om een grijskaart als middengrijs af te drukken?

    Huub
     
  9. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    De standaardafdruktijd is zoals je zegt een stukje onbelichte maar wel ontwikkelde film net op het maximum zwart te krijgen. Dat klopt helemaal. Deze tijd en vergrotingsmaatstaf gebruik je voor al je testen. Vooral niet vergeten voor elke test ook "verse" niet tot aan het randje van uitputting geraakte ontwikkelaar te gebruiken (geldt vooral bij drumontwikkeling waarbij we vaak de helft van het gebruikte weggooien en weer met frisse aanvullen. Het gaat hierbij vaak om kleine hoeveelheden voor proefstrookontwikkeling met ca. 40 cc vloeistof).
     
  10. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Ik had inderdaad en gedrukte grijskaart van 20 trappen met verschillende belichtingdtijden opgenomen.om een goed te bekijken hoe ik zat met de nieuwe ontwikkelaar en mijn belichtingsmeting op de grijskaart en de volgende stappen.

    ik zal de gegeven informatie volgen .geweldig bedankt.

    Ruud.
     
  11. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    zoals bekend moet je bij de lichtmeting de schaduwen meten.
    als je grijskaart meet 18 % meet je de gemiddelde waarde en niet de schaduw.
    Is de correctie van de filmgevoeligheid bv 125 naar 80 dan het verschil tussen gemiddeld en schaduw meting ?zone 2 dus.dat verschil haal je daarmee toch niet ?
     
  12. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Ruud,
    Met het veranderen van de ISO instelling los je het niet op om van zone 5 een zone 2 te maken ga hiervoor als volgt te werk.
    (Spot)meet de grijskaart. Stel dat je een tijd hebt gemeten van 1/250 en f=5.6 (zijnde zone 5). Voor een opname van de grijskaart op zone 2 stel je de camera in op 1/250 met f=16. Voor zone 3 op 1/250 en f=11 enz. Wil je de hoge lichten meten neem dan een langzamere tijd en een kleiner diafragma als begin punt bijv. 1/30 en f=16 (zijnde zone 5) en voor zone 8 krijg je dan 1/30 met f=5.6 enz..
     
  13. H. Severiens

    H. Severiens Member

    Messages:
    7
    Joined:
    Jul 2, 2004
    Shooter:
    ULarge Format
    Helaas is het allemaal iets ingewikkelder. Uitgaande van de ongeveer 6 à 7stop contrast die je op fotopapier kwijt kunt, moet je de diepste schaduwen op 3 stops onder gemiddeld grijs leggen, dat is zone II. Als je op die manier meet, moet je vervolgens wel die 3 stop corrigeren, om weer op de goede tijd voor de betreffende opname te komen, omdat je anders je diepste schaduwen op gemiddeld grijs belicht. De correctie van iso 125 naar een EI van 80 (= 2/3 stop) doe je om te voorkomen dat je schaduwen op zone I.3 uitkomen, waar je onvoldoende doortekening hebt. Je kunt voor hetzelfde effect trouwens wel 125 iso aanhouden, maar je schaduwen op zone II.5 meten in plaats van op zone II.
    In beide gevallen is het de vraag in welke zone je hoge lichten zijn. Met je ontwikkeling kun je daar sturing op geven door langer of korter te ontwikkelen, tot het contrast dat je wilt hebben. Langer of korter ontwikkelen heeft ook enige invloed op de gevoeligheid van de film. Vandaar dat fotografen met een persoonlijke EI werken. Dat is de gevoeligheid van de film die past bij hun werkwijze en voor hen het optimale resultaat oplevert.

    Huub
     
  14. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Het begint me nu zeer duidelijk te worden
    Het gehele proces begrijp ik nu.ik zal de opnamen maken en met de nieuwe
    ontwikkelaar en vergroter welke ik nu heb ( DUNCO 66 ) de juiste be;ichting
    en ontwikkeling bepalen

    groetjes.
     
  15. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Ik heb de FP-4 film met verschillende ISO waarden belicht en ontwikkeld in X-tol 1+1 10,5 min.
    Waarden 64-80 en 125.

    Ik heb dus buiten de grijskaart de grijswaardekaart (waarop de trappen 1-19 staan dus wit tot zwart ) meegefotografeerd.

    Daarna met een stukje blank gedeelte van deze film de standaard afdruktijd bepaald,dus het zwart net onder het max diepe zwart .vlgs mij 18 op de schaal.
    Ik kwam uit op 12 sec bij diafr. Tussen 8 en 11.
    Bij 13 sec zonder film diep zwart (19 ).

    Ik heb met deze tijd van 12 sec op dezelfde hoogte de verschillende neg, met 64-80 en 125 iso afgedrukt. Ik kwam nu uit op 80 ISO waarbij de grijskaart overeenkwam.

    Het bleek dat bij deze afdruk van 80 iso de grijswaardekaart alle tonen van 1-18 aanwezig waren ,dus 1 een fractie donkerder dan de witte rand en de volgende goed te onderscheiden terwijl trap 18
    Net diep zwart was en de trappen eronder ook zichtbaar.

    Ik neem daarom aan dat ik de andere afdrukken niet hoef te maken dus de afdrukken – 3 stops en + 3 stops
    Maar dat ik toevallig goed zit mer de ontwikkeltijd. Dus het contrast.
     
  16. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Ruud,
    Dat hoort zich goed aan. Jouw EI komt overeen met degene die ik gebruik voor FP4+. Als je nu enkele opnamen schiet waarbij je zowel zwarte als witte onderwerpen kiest met enige doortekening, bijv. wit huis met zwarte garagedeur of een zwarte gebreide trui tegen een witte muur of stuk piepschuim o.i.d., deze ontwikkelt zoals je beschrijft. Vervolgens afdrukken met je standaard afdruktijd dan kun je mooi controleren of het allemaal klopt.
     
  17. Huub S

    Huub S Member

    Messages:
    194
    Joined:
    Dec 10, 2004
    Shooter:
    ULarge Format
    Je bent al een stuk verder en volgens mij kun je gewoon doorgaan met de gegevens die je nu gevonden hebt. Fotografie gaat immers over het maken van beelden en niet over het testen van materiaal. Bovendien gaat een beetje overbelichten meestal niet ten koste van de kwaliteit van een negatief.
    Toch verbazen me je gegevens enigszins, want XTOL staat bekend als een ontwikkelaar die de nominale gevoeligheid van een film goed benut. Een tweede indicatie voor overbelichten (= een te lage EI) is dat je de verschillen tussen de donkerste stappen van je grijstrap nog goed kunt zien. Dat zou niet zo mogen zijn.
    Ik denk dat je nog wel iets aan je testopzet kunt verbeteren, want die is nog niet helemaal perfect. Doe dit echter alleen als je de puntjes op de i wilt zetten.

    Bij het lezen van je verhaal viel me namelijk het volgende op:
    1) Je standaardafdruktijd (SAT) moet je niet bepalen op bijna helemaal zwart, maar op helemaal zwart. Belicht een stuk papier zonder film tot hij maximaal zwart is. Probeer daarna de kortste belichtingstijd van een tweede stuk papier te vinden met een stukje blanco FP4 waarop je dit helemaal zwart bereikt. Je wilt immers in een afdruk van een negatief ook dat maximale zwart bereiken.
    2) Diafragmagetallen "ergens tussen" zijn onvoldoende te reproduceren. Wanneer je voor een vergrotingsmaatstaf eenmaal een SAT voor een bepaalde film-ontwikkelaarcombinatie hebt, dan kun je voor een eerste proefdruk alle volgende keren dat je die vergrotingsmaatstaf gebruikt, deze SAT aanhouden. Tenminste, als je consistent belicht en ontwikkelt en het diafragma van je vergotingslens te reproduceren is.
    3) De gedrukte grijstrap die je gebruikt is onvoldoende betrouwbaar als je niet weet of hij in het licht dat je gebruikt ook daadwerkelijk 10 stops contrast heeft. Dat weet je alleen als je het met een spotmeter oid nagemeten hebt.

    Een betere methode is weer de gewone grijskaart te nemen en een serie opnames te maken waarin je deze 3 stops onderbelicht. Je belicht hem dan op zone II, bijna helemaal zwart in onze terminologie. Doe dit voor de iso-standen tussen 50 iso en 200 iso. Dat kost je dus 7 negatieven. De rest van de film kun je gewoon vol schieten, want je weet dat het toch wel ongeveer goed zit. Kijk vervolgens op welk iso getal je met je SAT net niet helemaal zwart krijgt. Dat wordt dan je EI.
    Belicht op een nieuwe film een grijskaart op zone VIII bij je gegeven EI. Dat is drie stop overbelichten. Dat kost je slechts 1 negatief. Ook hier kun je de rest van de film gewoon gebruiken. Maak een afdruk van de grijskaart met je SAT. Deze moet net niet helemaal wit worden. Is hij wel wit, verkort de volgende keer je ontwikkeltijd. Is hij te grijs, verhoog dan je ontwikkeltijd. Afhankelijk van hoe ver je er naast zit, is een correctie van een halve minuut het minimum dat zinvol is.
    Mocht je de eerste keer er naast zitten, neem dan ter controle in een volgende film weer een drie stops overbelichte grijskaart mee en check opnieuw. En wil je op nummer zeker, check in dat geval ook opnieuw zone II en belicht de grijskaart ook opnieuw 3 stops onder. Je EI wisselt immers enigzins met je ontwikkeltijd.

    Huub
     
  18. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Ik heb de opnamen opnieuw gemaakt van een grijskaart deze verticaal geplaatst en spotmeting toegepast.
    FP4 ontwikkeld weer in x-tol 1+ 1 20 graden en per 30 sec kiepen.

    Daarna de SAT bepaald en kwam uit op 11,5 sec bij F-8 vergroter op formaat A-4.met blank neg.
    Met deze tijd de verschillende dus 7 opnamen met iso 50 – 200 afgedrukt.de bijna zwarte komt volgens mij nu op de 160 iso te liggen. Kijk ik naar duidelijker verschil tussen bijna en max zwart dan 125 iso 160 ligt pal naast zwart, .net te ondescheiden.

    Een genomen opname met 125 iso en 3 stops overbelicht geeft met SAT tijd geheel wit

    Het kan dus zijn of 160 iso aanhouden of iets korter ontwikkelen..afhanklijk van beoordeling bijna zwart.




    Overigens een heel mooie oefening om eens te kijken wat zwart in de doka is.

    Resultaat : mijn vrouw zegt dat ik een zwartkijker ben geworden.
     
  19. SoulSurround

    SoulSurround Member

    Messages:
    888
    Joined:
    Jan 25, 2005
    Shooter:
    Plastic Cameras
    Ik wil geen (zwart) roet in het eten gooien, maar tot nu toe heb ik nog niemand zijn FP4 op 160ASA horen belichten in x-tol. Ik zeg niet dat het niet kan... maar het klinkt mij niet logisch in de oren. Als ik jou was zou ik hier op APUG eens vragen wie er bij jou in de buurt zit met een densitometer. Dan weet je snel of je op de goede weg zit.

    't Is maar een gedachte... uiteindelijk telt alleen of het resultaat van de uiteindelijke afdrukken naar jouw smaak is, en jij kan dat alleen voor jezelf bepalen!
     
  20. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Ik zou 125 ISO aanhouden en op 10 minuten ontwikkelen in 1+1.
     
  21. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Het lijkt me inderdaad goed 125 aan te houden,overigens een fractie afwijkend van de vert stand van de grijskaart geeft al gauw verschil 125 of 160.

    wat betreft ontwikkeltijd terug brengen van 10,5 naar 10 min.
    is het een beter idee om slechts elke minuut 2 x te kiepen ipv elke 30 sec 5sec lang.
    is het voorgeschreven elke 30 sec te agressief waardoor ook te contrastrijk ontwikkeld wordt.
    maak het kiepverschil veel uit althans overeenkomend met 0,5 min.
    bij d 76 gebruik ik altijd elke minuut kiepen.

    iemand ervaring met dit verschil
     
  22. hka

    hka Member

    Messages:
    2,146
    Joined:
    Dec 21, 2004
    Shooter:
    Multi Format
    Ruud,
    Zie je de laatste tijd nog wel zonlicht...:D
     
  23. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    Ja Harry,

    Snap je dat nu
    die zwart witters.
    fotograferen het licht en verdwijnen ermee in de doka ,lekker diep zwart maken.
     
  24. Huub S

    Huub S Member

    Messages:
    194
    Joined:
    Dec 10, 2004
    Shooter:
    ULarge Format
    Het verschil tussen een EI van 125 en 160 is natuurlijk niet zo heel groot. Omdat je zone VIII wit is, lijkt het me verstandig iets korter te ontwikkelen; een halve of zelfs hele minuut. Waarschijnlijk schuift dan ook je EI naar 125 iso toe.
    Over het verschil in kiepritme: ik heb nooit een verschil kunnen ontdekken tussen elke halve minuut 1 maal of elke minuut 2 maal kiepen. Ik werk daarbij met Paterson tanks. Ook zie ik geen verschil tussen 1 film in de tank of twee films in dezelfde tank. Omdat ik bij 1 film slechts 300 ml vloeistof gebruik en bij 2 films de tank bijna vol zit, zou dat verschil moeten uitmaken. Wat ik bij deze tanks wel eens meegemaakt heb, is dat de turbulentie die door al te heftig kiepen veroorzaakt wordt, tot onregelmatige ontwikkeling leidde.
    Voor weinig kiepen pleit verder het zogenaamde randeffect. Wanneer ontwikkelaar uitgeput raakt in sterk belichte delen van het negatief, onttrekt hij ontwikkelaar van minder belichte delen. Op de scheidslijn van beide delen moet dit tot een iets hogere scherpte zou moeten leiden. Ik ben op het moment met zogenaamde standontwikkeling aan het experimenteren om te onderzoeken wat voor effect dat heeft. Ik gebruik daarvoor 1+150 rodinal en een ontwikkeltijd van een uur. De eerste 30 sec. kiepen en dan elk kwartier 1 maal. Voor HP5+ is mijn EI dan ongeveer 200 iso.

    Huub
     
  25. Ruud

    Ruud Member

    Messages:
    327
    Joined:
    Oct 1, 2005
    Shooter:
    Medium Format
    opnames gemmakt met EI 125

    Ik heb nu een halve minuut korter ontwikkeld en het is beter.
    moet nog de grijskaart nog afdrukken met opname + 3 stops.

    een portret opname kon ik nu met de SAT tijd perfect afdrukken.

    wel vind ik de FP-4 met x-tol een andere uitstraling geven maar dit is wat anders natuurlijk.
    de neg zijn pittiger en dus de afdruk ook ( krachtiger )
    Is natuurlijk waar je van houd .
    moest er even aan wennen.

    tot nu toe kiepte ik altijd 1 maal per minuut maar omdat kodak een maal per halve minuut voorschrijft met x-tol dit gedaan.
    volgende keer weer 1 x per minuut .

    standontw nog nooit geprobeerd.
    wel eens gehoord fp4 met microphen 18 min 1+3 waarvan 10 min kiepen
    1 x per minuut en daarna 8 min laten staan
    zou mooie grijstinten geven en toch pittig
    je kan echter niet alles proberen.
    uitwisseling daarom erg prettig.

    Ruud.