View Full Version : Wanneer grijskaart gebruiken?
PieterB
11-06-2004, 06:00 AM
Ik weet dat je een grijskaart gebruikt in moeilijke belichtingsomstandigheden.
Maar wanneer is het echt essentieel?
Ik heb overlaatst een grijskaart gekocht (nog veel geld voor zo'n stuk karton) en meegenomen naar de Ardennen. Maar toch heb ik het ding niet zoveel gebruikt... en het zou zonde zijn indien dat zo zou blijven, niet?
Bovendien is dit toch iets dat nodig is als je het ZS wil gebruiken?
Marc Leest
11-07-2004, 01:38 PM
Maar wanneer is het echt essentieel?
Bovendien is dit toch iets dat nodig is als je het ZS wil gebruiken?
Euh. Voor het ZS is een grijskaart overbodig. Met een grijskaart simuleer je
met je meter uit de camera een opvallend lichtmeter.
bv. Een zwarte kat in een kolenkelder.
Met je gewone meter meet je zone V, terwijl de scene grosso modo zone II is. Gevolg 2 à 3 stops overbelichting. Je foto is gewoon vies grijs.
Om de scene goed te belichten zul je waarschijnlijk moeten belichten op zone II 1/2, maw. 2.5 stop onderbelichten. Dit is de eerste stap in het ZS, dan dien je het contrast te meten om de ontwikkelingstijd te bepalen (lees meer in The Negative, AA). Het geheel geeft het optimale contrast.
Met een grijskaart, meet je het neutrale grijs van de kaart. Als je nu de gemeten waarde vasthoudt, zal je de kat en de kolenkelder goed belichten.
Bemerk dat het niet eenvoudig is om met deze methode het contrast te bepalen.
Moraal van het verhaal: Als je niet zeker bent van hoe de belichting dient gecompenseert te worden bij zeer donkere of zeer heldere (bv sneeuw) motieven, gebruik een grijskaart. Een grijskaart is ook handig bij het uitmeten van scenes bij macro fotografie.
M.
Ik weet dat je een grijskaart gebruikt in moeilijke belichtingsomstandigheden.
Maar wanneer is het echt essentieel?
Ik heb overlaatst een grijskaart gekocht (nog veel geld voor zo'n stuk karton) en meegenomen naar de Ardennen. Maar toch heb ik het ding niet zoveel gebruikt... en het zou zonde zijn indien dat zo zou blijven, niet?
Bovendien is dit toch iets dat nodig is als je het ZS wil gebruiken?
Een goed startpunt voor je fotografie is het volgende:
Met één zinnetje te onthouden.
Doortekend wit is twee stops overbelichten, doortekend zwart twee stops onderbelichten.
Maw: als er een belangrijke 'gedeelte' in je onderwerp zwart/donker is en je wil dat (doortekend) zwart weergeven... spotmeter richten op die donkere partij en gemeten waarden met twee stops onderbelichten.
omgekeerd...
als er een belangrijk 'gedeelte' in je onderwerp wit/helder is en je wil dat (doortekend) wit weergeven, spotmeter richten op die lichte partij en gemeten waarde met 2 stops overbelichten.
mvrgr
Fred
Merlin
11-07-2004, 03:33 PM
Als je de grijskaart meet, weet je wat gemiddeld grijs is, zone V. De volgende stap is deze meting te interpreteren. Ik heb net een kaars in het donker gefotografeerd, lekker origineel :confused: . Om het donker goed donker te maken en de vlam niet te veel overbelicht te krijgen heb ik een paar stops minder licht gegeven. Als ik de grijskaart meting had gebruikt, dan was de vlam niet doortekend, maar zwaar overbelicht...
Doortekend wit is twee stops overbelichtenDe vlam is doortekend door ONDERbelichten. Door minder licht komen er meer details in het licht aan het licht.
doortekend zwart twee stops onderbelichten.Als ik de donkere omgeving doortekend wilde moest ik OVERbelichten. Door meer licht in het donker komt er meer tevoorschijn.
Volgens mij is het dus: doortekend wit is twee stops onderbelichten en doortekend zwart twee stops overbelichten.
Een niet onbelangrijk ander zinnetje is:
Belicht voor de schaduwen en ontwikkel voor de hooglichten.
Als je belicht voor de schaduwen zijn er details in de schaduwen, de minst gedekte gedeeltes van je negatief. De belichtingstijd stel je zo in dat de hooglichten (net) doortekend zijn.
Een niet onbelangrijk ander zinnetje is:
Belicht voor de schaduwen en ontwikkel voor de hooglichten.
Als je belicht voor de schaduwen zijn er details in de schaduwen, de minst gedekte gedeeltes van je negatief. De belichtingstijd stel je zo in dat de hooglichten (net) doortekend zijn.
Herlees, nu met aandacht, mijn tekst Jaap. :-)
Fred
Marc Leest
11-08-2004, 05:39 AM
...Als ik de donkere omgeving doortekend wilde moest ik OVERbelichten. Door meer licht in het donker komt er meer tevoorschijn.
...
Deze gedachtengang is niet van Ansel Adams, maar van Fred Picker, met zijn variant van het ZS.
Ik denk dat op de volgende APUG meeting serieus gedebatteerd zal worden. Te meer, dat IMHO (op zeer extreme lichtverhoudingen na) het ZS in al zijn vormen, overbodig is geworden.
clogz
11-08-2004, 08:04 AM
Marc, Je hebt gelijk. Door de komst van goede variabel contrast papieren kunnen - niet al te drastische - verschillen in belichting op een (rol)film goed worden opgevangen.
Gegroet
Hans
PieterB
11-08-2004, 10:16 AM
Marc, Je hebt gelijk. Door de komst van goede variabel contrast papieren kunnen - niet al te drastische - verschillen in belichting op een (rol)film goed worden opgevangen.
Gegroet
Hans
Maar hoe zit dit dan met barietpapier? Bestaat dit ook in variabel contrast-vorm? Als ik zelf al aan het vergroten ga dan wil ik dat enkel doen op bariet, naast een aantal 'contactafdrukjes' of hoe jullie dit ook noemen natuurlijk.
Annemarieke
11-08-2004, 10:56 AM
Ja hoor Pieter, er zijn diverse variabel contrast bariet papieren, o.a. Ilford FB/MG en Agfa Multicontrast Classic.
Anne Marieke
paulmat
11-08-2004, 02:50 PM
Als ik de grijskaart meting had gebruikt, dan was de vlam niet doortekend, maar zwaar overbelicht...
Dag Merlin, dit is en blijft een lastig onderwerp, licht meten. In jouw bovenstaande voorbeeld ben ik echter wel geneigd om er aan toe te voegen -- ligt er maar net aan waar je die grijskaart plaatst (en waar je dus meet).
De vlam is doortekend door ONDERbelichten. Door minder licht komen er meer details in het licht aan het licht.
Ik zou eerder zeggen: de vlam is doortekend door GOED te belichten. Jouw uitspraak ("Door minder licht komen er meer details [...] aan het licht") is niet alleen onlogisch, maar in de meeste gevallen ook onjuist. Onlogisch omdat er door steeds minder te belichten helemaal niet steeds meer details in de hoge lichten te voorschijn komen. Onjuist omdat dit in de praktijk ook niet zo werkt.
Stel, ik maak een beeldvullend portret van een blank gezicht. Ik houd de lichtmeter vlak naast het hoofd. Dat ding zegt bv. 1/125 bij f=8. Die lichtmeter wil alles naar middelgrijs (die bekende 18%, volgens sommigen net weer een ander percentage) vertalen. Maar dat wil ik niet, dat hoofd moet lichter dan grijs worden. Volgens jou moet ik nu ONDERbelichten. Maar dan wordt dat hoofd niet alleen middelgrijs, maar nog eens een of twee stops donkerder, jij hebt immers ONDERbelicht. Daardoor "filtert" het negatief minder bij de afdruk en wordt dus, in positief, donkerder. Ik zou hier OVERbelichten, door één of twee stops meer te geven. Gevolg: negatief zwaarder belicht, positief daardoor lichter dan middelgrijs.
[knip]
Volgens mij is het dus: doortekend wit is twee stops onderbelichten en doortekend zwart twee stops overbelichten.
Volgens mij dus niet. Als je uitgaat van een grijskaartmeting, moet je voor doortekenende witten OVERbelichten en voor doortekende schaduwen ONDERbelichten.
Een niet onbelangrijk ander zinnetje is:
Belicht voor de schaduwen en ontwikkel voor de hooglichten.
Als je belicht voor de schaduwen zijn er details in de schaduwen, de minst gedekte gedeeltes van je negatief. De belichtingstijd stel je zo in dat de hooglichten (net) doortekend zijn.
Hier maak je volgens mij een fout. Het eerste klopt, door te belichten op de schaduwen zullen die doortekend zijn. Maar tegelijkertijd zeg je: "De belichtingstijd stel je zo in dat de hooglichten (net) doortekend zijn". Nee, de belichting stelde je nu juist in om de schaduwen doortekend te houden. En hoe doe je dat? Je meet de schaduwen met een reflectiemeting en gaat daar een of twee stops ONDER zitten -- dus minder belichten. Vervolgens ga je *ontwikkelen* voor de hoge lichten.
Ik geef toe dat ik ook geregeld m'n hoofd breek over dergelijke belichtingskwesties (preciezer: blijf breken).
Groet, Paul.
Merlin
11-08-2004, 05:07 PM
Om een lang verhaal kort te maken: je hebt gelijk. Iets langer verhaal: ik heb met het hier posten een stap overgeslagen die ik in mijn hoofd deed. En mijn hoofd is erg leuk, maar soms wat vreemd.:) Na het meten op de grijskaart plaats ik de hooglichten en schaduwen die ik meet in een bepaalde zone. En ik kan lullen als Brugman, maar hier ging ik ergens fout in de redenering. Mea culpa.