PDA

View Full Version : De gevoelige plaat



Pages : [1] 2

Merlin
02-02-2010, 12:58 AM
Ik ben de laatste tijd een beetje emotioneel. Dat heeft iedereen wel eens in z'n leven. Ik ga er bewust mee om. Zo probeer ik nu bewust emotionele foto's te maken. Dat is niet gemakkelijk. Denk er maar eens over na.
Pak je kleuren als je blij ben en maak je grijze beelden als je dat niet bent, dat is wel heel erg obligaat. Hoe druk je de emoties uit die je voelt? Of is dat in de fotografie onmogelijk? Voor mij is het afdrukken duidelijk onder invloed van mijn stemmingen. En mijn stemmingen worden be´nvloed door muziek. Ik zet dus bewust een bepaald muziekstuk op bij het afdrukken. Een print gemaakt met de Matthaus Passion is een andere dan die met Rammstein. Maar het moet toch ook mogelijk zijn jezelf emotioneel uit te drukken tijdens de opname? Het zal zich uiten in de onderwerp keuze, wat je precies op de gevoelige plaat legt. Hoe zie jij dat?

clogz
02-02-2010, 01:40 AM
Hallo Jaap,
Emoties uitdrukken in een foto is niet echt makkelijk omdat je als fotograaf vaak - wellicht iets te vaak - bezig bent met de technische en rationele kant van het opname- en afdrukproces. Laat je leiden door wat je aanspreekt en wees niet bang er wat film doorheen te jagen. Een interessant boek hierover is "Left Brain/Right Brain Photography" van Kathryn Marx.
Veel succes.....en zoals een Britse dichter ooit eens heeft gezegd: "If it is Winter now...can Spring be far behind?"
Hans

fred
02-02-2010, 09:42 AM
hulpmiddelen voor emoties:
scherpte en vooral onscherpte
beweging
het licht (claire-obscur)
het juiste moment
een fragiele highkey
een sombere lowkey

en vooral ook de onderwerpskeuze

Marc Leest
02-02-2010, 06:31 PM
Vooral licht en kleur. Hard versus zacht licht zegt het zelf al.
Blauw en groen zijn koud, geel en rood warm. In Zw/W moet je dit kunnen associeren: een sinaasappel in Zw/w is en blijft oranje, al zie je de kleur niet. Tonaliteiten (warmtone / coldtone kunnen de richting wijzen)

NB.

Kleur als emotie werd benadrukt in de schilderstijl Expressionisme.

Jed Freudenthal
02-04-2010, 02:59 AM
Ik ben de laatste tijd een beetje emotioneel. Dat heeft iedereen wel eens in z'n leven. Ik ga er bewust mee om. Zo probeer ik nu bewust emotionele foto's te maken. Dat is niet gemakkelijk. Denk er maar eens over na.


Het zal bij ieder wel verschillend zijn, maar de uitstraling van een druk krijgt mijn stemmingen mee. Als gevolg kunnen drukken van een zelfde negatief op verschillende dagen flink verschillen. En als de stemmingen aan wilde plotselinge variaties (emoties) onderhevig zijn, komt dat in een druk terug. Ja, en zo wordt je jaren later nog herinnerd aan een dergelijke periode bij het weerzien van de druk. Dat overkomt mij wanneer ik bij iemand op bezoek ga, die een druk van m ij uit een dergelijke periode aan zijn muur heeft hangen.

Ik denk dat bij het maken van de opname en druk de stemmingen als het ware automatisch meekomen. Bij het naderhand bekijken van de drukken komt het nadenken achteraf; het uitsorteren van de brij.

Hoe dat bekijken van de fotos verloopt, kan heel verschillend zijn. De een doet dat alleen en een ander doet dat liever met anderen in gezelschap. Het is maar welke communicatie je prefereert.

Jed

clogz
02-04-2010, 11:58 AM
Ok ,Merlin ouwe tovenaar en tobberaar...tijd om eens te reageren!

Merlin
02-04-2010, 03:44 PM
Ok ,Merlin ouwe tovenaar en tobberaar...tijd om eens te reageren!Mijn waarde Clogz, ik ben nog aan het tobben. Ik heb mijn gedachten nog niet op een rijtje. Het was voor mij tot voor kort een onbewust facet in het proces van het plaatjesmaken. Ik heb nu een tijd van contemplatie en bezinning, vandaar dat dit onderwerp naar boven kwam.

Mijn huidige houding van fotograferen wordt het beste beschreven door Jed.
Ik denk dat bij het maken van de opname en druk de stemmingen als het ware automatisch meekomen.Ik merk pas achteraf dat ik door emoties wordt be´nvloed tijdens het maken van een beeld. Of je noemt het dat ik het automatisch doe. Als je meer wilt weten over jezelf, moet je je scherp bewust zijn van je emoties tijdens de opnamen en afdrukken, wat al een moeilijk punt is. Zeker als je een techneut bent, zoals ik.

Je neemt jezelf mee bij het maken van een opname of print. Je hele zelf, je emoties inclusief. Het moÚt dus wel effect hebben. Bij het lezen van The Picture Of Dorian Gray werd ik getroffen door de volgende omschrijving. Een schilder maakt een schilderij van een jongeman. Hij zegt: "Dat ben ik". Dat is raar, want hij schilderde toch die jongen en niet zichzelf? Als je zoveel tijd en energie -en dus ook emoties- stopt in een beeld, dan is het minimaal een handtekening van jezelf, zo niet dat je er iets in stopt.

Dan komt Jed ook met een punt waar ik nog niet aan dacht, de emoties op het moment van bekijken van het eindresultaat. Dat geldt voor je eigen werk, maar ook dat van anderen. Als een foto iets oproept, kan dat voor de hand liggend door de gebruikte kleuren zijn (Marc Leest) of door andere technieken (Fred). Of breng je meer over dat wat je uitdrukt in techniek en onderwerp?

Er zijn twee manieren om er tegen aan te kijken. Je neemt je emoties mee omdat die er nou eenmaal zijn. Je bent wel of niet bewust er van, maar je bent zoals alle fotografen. Of je bedenkt bewust dat je in een bepaalde emotie een beeld wilt maken. Dat impliceert dat je bewust bent van je emoties en dat je ze meer als gereedschap inzet. Maar hoe komt dat dan tot uiting in je beeld?

Jed Freudenthal
02-05-2010, 04:00 AM
Ik denk dat je je bewust kan zijn van je emoties. Maar dat betekent nog niet dat je dat bewust kunt vertalen naar een beeld. Om dat te doen ben je cerebraal bezig. En dat is nu net niet de toestand die bestaat als je emotioneel bent. Noem het maar een contradictie.
Daarom: bij de opname en het drukken, laat je gevoelens de vrije loop. Je foto is een document van je gevoelens. Een document dat je naderhand op een analyserende manier kunt bekijken.

Dat neemt allemaal niet weg, dat je je techniek niet kunt afstemmen op het weergeven van gevoelens. Dat is misschien wel de hoofdreden voor mij om in zwart wit (het volledige lichtspectrum) te werken. Deze beelden werken op het lange termijn geheugen en het gevoel.
Kleur (een deel van het lichtspectrum) heeft ook zijn mogelijkheden: korte termijn geheugen en een sensationele ervaring.
Ieder moet kiezen wat hem het meeste aanstaat. Deze keuze is uiteraard het gevolg van een cerebrale overweging.

En deze twee alineas geven een betje aan dat in de fotografie ( en net zo in de schilderkunst) het gevoelsmatige en cerebrale hand in hand gaan. Die handen raken op den duur wel heel verweven. Het gevoelsmatige, automatisch handelen bij opname en drukken, wordt gesteund door een cerebraal verkregen technische ervaring.

Jed

jelke
02-05-2010, 05:56 AM
wat mij in de (goede) stemming :D brengt is een oud verlaten kerkhof in de mist

van eynde ludo
02-05-2010, 07:48 AM
Voor mij is dat de lichtinval in gebouwen, nieuw of oud, als ik ergens licht zie binnenvallen kan ik niet snel genoeg mijn toestel in handen .
Bij het afdrukken speeld mijn gemoed of stemming zeker niet mee, probeer ze altijd goed te afdrukken, maar zoals al gezecht de muziek erbij nooit slecht.
Ludo.

Merlin
02-05-2010, 05:27 PM
@jelke en van eynde ludo
Dat is nu precies andersom van wat ik wil. Natuurlijk laat je je be´nvloeden door je omgeving en het licht, zeg maar het beeld wat je kan maken. De vraag was echter hoe je vanuit je binnenste invloed kan uitoefenen op je uiteindelijke beeld. Een subtiel maar essentieel verschil. De meeste fotografen herkennen de eerste situatie, slechts weinigen kunnen hun gevoel vertalen in een beeld. Ach, was ik maar schilder geworden.

gary mulder
02-06-2010, 01:39 AM
Ik zie het verschil niet tussen het kiezen van specifieke muziek in de doka om in een bepaalde stemming te komen en kiezen van het licht tijdens de opname of het kiezen van je onderwerp. En om je eerlijk te zeggen denk ik dat de laatste 2 een grotere invloed op het beeld kunnen hebben dan de eerste..
Als ik in een sombere stemming ben gaat het mij niet lukken om leuke carnavals plaatjes te maken maar zal ik eerder zoeken naar onderwerpen waar ik me op dat moment verwant mee voel.

Merlin
02-06-2010, 08:11 AM
Ik zie het verschil niet tussen het kiezen van specifieke muziek in de doka om in een bepaalde stemming te komen en kiezen van het licht tijdens de opname of het kiezen van je onderwerp. En om je eerlijk te zeggen denk ik dat de laatste 2 een grotere invloed op het beeld kunnen hebben dan de eerste..
Als ik in een sombere stemming ben gaat het mij niet lukken om leuke carnavals plaatjes te maken maar zal ik eerder zoeken naar onderwerpen waar ik me op dat moment verwant mee voel.Ik werd me pas later bewust dat de muziek die ik opzet ÚÚn van de factoren is die me be´nvloed in het maken van een plaat. Dat staat niet in boeken over fotografie of afdruktechnieken, terwijl het licht en het onderwerp wat je noemt dat wel staan.
Je emotionele status be´nvloedt jouw beeld bij opname, zoals jij beschrijft. Mijn vraag is of je je emoties BEWUST kan inzetten voor een beeld wat je voor ogen staat. Stel dat je die opname van carnaval maakt, terwijl je bewust in een grafstemming bent. Waar uit zich dat dan in?

Ik moet steeds meer denken aan de connotatie van een beeld en wat dit doet op de betekenis en emotionele staat. Elke letter, elk woord dat geschreven, uitgesproken en gedacht is, elk beeld wat gezien wordt en gemaakt wordt heeft een emotionele aard en betekenis, die buiten de directe betekenis van het woord of beeld ligt. Wat is de eigenlijke betekenis van een beeld? Stel je sandwicht een neutraal beeld tussen twee opnamen van carnaval. De kijker zal het beeld interpreteren als een vrolijk beeld. Voeg je het neutrale beeld tussen beelden van een begrafenis, dan is het een droef beeld. Zet je een heel normale kunstzinnig foto van Rineke Dijkstra (http://www.rinekedijkstra.net/) (de best verkopende Nederlandse fotograaf) tussen kinderporno, dan wordt het erg verdacht (http://www.photoq.nl/articles/nieuws/actueel/2003/06/18/engelse-rel-rond-kinderporno-rineke-dijkstra/). Kun je beelden maken van iets vrolijks waar je depressief van wordt? (en andersom) Hoe dan?

http://www.photoq.nl/media/qwebupload/rineked.jpg

Jed Freudenthal
02-06-2010, 08:18 AM
Ik zie het verschil niet tussen het kiezen van specifieke muziek in de doka om in een bepaalde stemming te komen en kiezen van het licht tijdens de opname of het kiezen van je onderwerp. En om je eerlijk te zeggen denk ik dat de laatste 2 een grotere invloed op het beeld kunnen hebben dan de eerste..
Als ik in een sombere stemming ben gaat het mij niet lukken om leuke carnavals plaatjes te maken maar zal ik eerder zoeken naar onderwerpen waar ik me op dat moment verwant mee voel.

Ik kies specifieke muziek omdat die op mijn stemming aansluit. Overigens zal ik nooit muziek in de doka aanzetten. De doka is voor mij een plaats waar ik mij concentreer op technische handelingen. De proefstrook wordt gedroogd en beoordeeld buiten de doka onder normaal licht. 95% of meer van de doka-tijd heeft plaats bij gewoon licht, helemaal niet in de doka-ruimte. Die beoordeling omvat de keuze van papier, ontwikkelaar of ontwikkelaarcombinaties., zwaarte van de druk, uitsnede foto etc. Het is het werken met licht. Het resultaat van de beoordeling is erg afhankelijk van mijn stemming. De beeldkwaliteit is een spiegel van mijn stemming.

En nu het licht. Of liever gezegd de lichtverdeling in de wereld om ons heen. Dit licht verandert razendsnel. (Wel heel anders dan het muziekstuk dat je al honderd keer hebt gehoord). Iedere seconde is het licht weer anders. Als ik de sluiter afdruk kan ik niet zeggen dat het een bewuste keuze is. Het is een reactie die door het gevoel gestuurd wordt.

In de portret fotografie heb je het licht onder controle, maar het model niet. Ik heb een Rolleiflex met een motordrive . Ik gebruik die motordrive nooit. Die drive zit er altijd naast. Portretfotografie luistert op de honderdste seconde. Ook niet echt een bewuste keuze. Het gevoel stuurt hier.

Bij de fotografische opname is snelheid essentieel. Als er iets is dat je snel kunt overzien, dan is het een beeld. Hier ligt de kracht van de fotografie in vergelijking met bijv. de schilderkunst. En door de vereiste snelheid is manipulatie van je gevoel uitgesloten. Als je emoties hebt bij de opname kun je ze niet ontwijken.

Jed

jelke
02-06-2010, 08:34 AM
@jelke en van eynde ludo
Dat is nu precies andersom van wat ik wil. Natuurlijk laat je je be´nvloeden door je omgeving en het licht, zeg maar het beeld wat je kan maken. De vraag was echter hoe je vanuit je binnenste invloed kan uitoefenen op je uiteindelijke beeld. Een subtiel maar essentieel verschil. De meeste fotografen herkennen de eerste situatie, slechts weinigen kunnen hun gevoel vertalen in een beeld. Ach, was ik maar schilder geworden.

sally mann brengt het heel mooi onder woorden;

until you actually set up the camera it's so funny you don't see the picture, until you commit the camera to it and then suddenly that was just a feeling turns into a photograph, it's the oddest phenomenon

het is een manier van beleven die je moeilijk onder woorden kunt brengen, als ik mijn hoofd onder mijn cameradoek stop vergeet ik alles om mij heen en gebeurd er van alles op het matglas, dat gevoel en ervaring probeer ik vast te leggen in het uiteindelijke beeld, het mooie van fotografie is de vrijheid die ik ervaar en het loslaten van de dingen i.p.v. daar ook nog controle over te hebben

WITZ
02-11-2010, 01:44 AM
Wat ik hier merk is de aloude fout dat je je emoties niet kunt sturen. Net alsof je emoties je overkomen.
Dat laatste is niet waar; je kunt baas zijn over je gevoel. In de psychiatrie is dit een bekend gegeven.
(Wees maar blij dat mensen dat kunnen, anders waren er nog veel meer vechtpartijen en zo.)
wat ik ermee wil zeggen is dus dat je je emoties ook kunt inzetten voor het doel wat je beoogt. Het vereist wat training, maar het zorgt er wel voor dat je soms iets anders kunt doen dan wat er verwacht wordt.
Ergens in dit draadje had iemand het over carnaval, het lijkt me wel leuk bijvoorbeeld om iets sombers te doen met carnaval (je hebt dan ineens een heel andere benadering van het onderwerp), wat veel meerwaarde kan geven voor je onderwerp.
Eigenlijk hebben we het hier gewoon over het verschil tussen impressionisme en expressionisme.

Misschien is dit iets om de discussie op een ander plan te brengen:
de situatie (waar je de foto van maakt) heeft een bepaalde sfeer (min of meer een objectief gegeven) door de lichtval, de opstelling van de objecten, etcetera.
Daarnaast heb je de emotie die die sfeer opwekt bij de toeschouwers (of de verschillende fotografen) dat is subjectief, omdat iedereen alles wat hij ziet op zijn eigen manier waarneemt en interpreteert. Vanuit die interpretatie ontstaan bepaalde emoties, die je al dan niet toelaat. Dat laatste is een bewuste keuze, die je volgens mijn bescheiden mening, zelf kunt maken. Je kunt je laten drijven op de emoties van dat moment, soms kun je ervoor kiezen om dat niet te doen, ook als fotograaf. (kijk maar naar nieuwsfotografen, die soms in heel spannende of bijzondere situaties zitten, maar daar toch redelijk "objectieve" foto's kunnen maken.

Ik sta open voor correcties en aanvullingen op mijn mening.

aDieu,
Johan

Willie Jan
02-11-2010, 06:25 AM
Bij mij zal de emotie niet tot gevolg hebben dat ik andere onderwerp keuzes maak. Als ik me $%^^&*! voel, dan maak ik geen foto's.

In de doka heb ik ook muziek aan, meestal een Belgische zender omdat ik vind dat men in Belgie beter z/w foto's maakt dan in Nederland en ik heb zo'n idee dat het komt doordat de Belgen de radio in de doka aan hebben staan! :D

Op dit moment ben ik behoorlijk ziek van de politiek met al hun geklooi. Milieu, afghanistan,irak commissie en ga zo maar door. Dat heeft tot gevolg gehad dat ik maatschappelijke problemen ga uitbeelden in stillevens. Dit is tevens de opdracht voor een opleiding/cursus die ik volg.

Ik weet niet of je hier iets mee kan,
Maar we hebben allemaal een periode dat het effe nie gaat.

Jed Freudenthal
02-11-2010, 06:47 AM
Wat ik hier merk is de aloude fout dat je je emoties niet kunt sturen. Net alsof je emoties je overkomen.
Dat laatste is niet waar; je kunt baas zijn over je gevoel. In de psychiatrie is dit een bekend gegeven.
(Wees maar blij dat mensen dat kunnen, anders waren er nog veel meer vechtpartijen en zo.)
wat ik ermee wil zeggen is dus dat je je emoties ook kunt inzetten voor het doel wat je beoogt. Het vereist wat training, maar het zorgt er wel voor dat je soms iets anders kunt doen dan wat er verwacht wordt.

Ik sta open voor correcties en aanvullingen op mijn mening.

aDieu,
Johan

Ik geloof niet dat hier ergens staat dat je emoties niet zou kunnen sturen. Het gaat er hier om in hoeverre je gevoel (emoties) weerspiegeld worden in je foto.

De opname van een foto voltrekt zich in zo korte tijd, dat een praktische sturing van het gevoel onmogelijk is.
Het afdrukken van de foto, daarentegen vindt op een heel ander moment plaats en je kunt er alle tijd voor nemen. Ik zou mij kunnen voorstellen dat iemand het druk-procede gebruikt om emoties onder controle te krijgen, even aangenomen dat hij het druk-procede daarvoor wil gebruiken.
Persoonlijk zie ik de (vrije) fotografie als een middel om jezelf te ontmoeten, en niet als een therapeutisch middel.

Jed

WITZ
02-11-2010, 12:37 PM
De opname van een foto voltrekt zich in zo korte tijd, dat een praktische sturing van het gevoel onmogelijk is.
Het afdrukken van de foto, daarentegen vindt op een heel ander moment plaats en je kunt er alle tijd voor nemen. Ik zou mij kunnen voorstellen dat iemand het druk-procede gebruikt om emoties onder controle te krijgen, even aangenomen dat hij het druk-procede daarvoor wil gebruiken.
Persoonlijk zie ik de (vrije) fotografie als een middel om jezelf te ontmoeten, en niet als een therapeutisch middel.

Jed

Als je uit gaat van de tijd dat je sluiter open staat dan heb je gelijk. Voor zover ik weet gebeurt het ook nogal eens dat je alle tijd hebt om je foto te maken. Zeker de mensen van het grote formaat zijn lang bezig met die ene opname.
Een candid foto voltrekt zich in een veel groter tempo, dan moet je meer ÚÚn zijn met de situatie en de emotie van dat moment.
Als ik naar mezelf kijk dan merk ik dat ik, zeker wanneer ik een statief gebruik, veel meer bezig ben met wat ik nu eigenlijk precies weer wil geven, of anders gezegd wat ik over wil brengen. Dat kan gewoon een mooi beeld zijn, maar ook emotie. Ik heb me hevig beziggehouden met een strandfoto met een enorme wolkenbank. Uiteindelijk gekozen voor groothoek, veel lucht en wolken erop, een bandenspoor van een trekker vanuit de hoek naar het oneindige en een roodfilter voor de dramatiek, zonlicht van opzij.
(ik moet hem nog eens inscannen en hier weergeven, dan weet je wat ik bedoel).
Mijn doel was inderdaad een foto maken met vel dramatiek en spanning, een beetje beangstigend beeld.
Op dat moment was ik zeker niet bang, het was gewoon mooi zomerweer en ik had vakantie, wat wil je nog meer.... :D

Overigens als ik kijk naar de foto's van Cartier Bresson, of Ansel Adams dan geloof ik dat ze meer bezig waren om te zoeken naar de emotie die bij de situatie past, dan dat ze zich lieten leiden door hun emotie.

Fotografie is een middel om jezelf uit te drukken. Jij noemt dat jezelf ontmoeten. dat kan wel; je kunt inderdaad iets ervaren wat je nog niet wist van jezelf, maar dan wordt het juist een therapeutisch middel.
Misschien is dat een leuk onderwerp voor een ander draadje. :confused:

aDieu,
Johan

Jed Freudenthal
02-12-2010, 05:08 AM
Als je uit gaat van de tijd dat je sluiter open staat dan heb je gelijk. Voor zover ik weet gebeurt het ook nogal eens dat je alle tijd hebt om je foto te maken. Zeker de mensen van het grote formaat zijn lang bezig met die ene opname.
Een candid foto voltrekt zich in een veel groter tempo, dan moet je meer ÚÚn zijn met de situatie en de emotie van dat moment.
Als ik naar mezelf kijk dan merk ik dat ik, zeker wanneer ik een statief gebruik, veel meer bezig ben met wat ik nu eigenlijk precies weer wil geven, of anders gezegd wat ik over wil brengen. Dat kan gewoon een mooi beeld zijn, maar ook emotie. Ik heb me hevig beziggehouden met een strandfoto met een enorme wolkenbank. Uiteindelijk gekozen voor groothoek, veel lucht en wolken erop, een bandenspoor van een trekker vanuit de hoek naar het oneindige en een roodfilter voor de dramatiek, zonlicht van opzij.
(ik moet hem nog eens inscannen en hier weergeven, dan weet je wat ik bedoel).
Mijn doel was inderdaad een foto maken met vel dramatiek en spanning, een beetje beangstigend beeld.
Op dat moment was ik zeker niet bang, het was gewoon mooi zomerweer en ik had vakantie, wat wil je nog meer.... :D

Overigens als ik kijk naar de foto's van Cartier Bresson, of Ansel Adams dan geloof ik dat ze meer bezig waren om te zoeken naar de emotie die bij de situatie past, dan dat ze zich lieten leiden door hun emotie.

Fotografie is een middel om jezelf uit te drukken. Jij noemt dat jezelf ontmoeten. dat kan wel; je kunt inderdaad iets ervaren wat je nog niet wist van jezelf, maar dan wordt het juist een therapeutisch middel.
Misschien is dat een leuk onderwerp voor een ander draadje. :confused:

aDieu,
Johan

Inderdaad, in die honderdste seconde moet alles juist zijn. Als je een landschap met snel voortdrijvende wolken hebt, verandert de lichtverdeling zo razendsnel en dat hele gebeuren moet je in alle snelheid bijhouden. En als er dan nog wind of bewegend water is, dan wordt het nog complexer. ik beschouw het landschap als het meest dynamische onderwerp dat er is.
Bij een studioportret is het licht onder controle. Maar je moet het model vervolgen in alle verandering.
Bij candid reageer ik op een algemene impressie van een situatie. Daar is snelheid minder van belang.
Als je ge-emotioneerd bent, en je wil je emoties onder controle houden, OK, doe dat, maar ga niet gelijk ook nog eens fotograferen.

Bij AA kan ik dramatiek in zijn fotos ontdekken. Dit bereikte hij weloverwogen door een roodfilter in te zetten. In zijn verdere handelingen kan ik alleen maar weloverwogen handelingen vaststellen.
HCB ken ik persoonlijk niet. Maar uit zijn fotos kan ik alleen het resultaat van snel overzien destilleren.

Ik maak een onderscheid tussen analyse en therapie. Een therapie is in mijn ogen een behandeling die een ongewenste situatie moet wegwerken. Jezelf ontmoeten is een zelfanalyse.
Als je een vergroting ( van jezelf) bekijkt, dan kun je zeggen: ik vind het mooi of lelijk. Basta. Je kunt je ook afvragen waarom je het mooi of lelijk vind. Dan ga je jezelf vragen stellen met als resultaat een zelfanalyse. En hiermee belanden we op een terrein waar boeken mee te vullen zijn.

Jed