PDA

View Full Version : Klein Chemisch Afval



Pages : 1 [2]

argentic
10-21-2007, 02:33 AM
Ik gebruik de seleentoner voordat ik ze archiefvast spoel, oftewel, de eindspoeling komt pas na het seleen (en daarna hypo) bad.

Door fixeer opgeloste resten zilverzouten in het papier worden net zo goed getoond als het beeldzilver. Kiep maar eens een afdruk rechtstreeks vanuit de fixeer (na even afstrijken) in de selenium. Dan begrijp je meteen wat ik bedoel.

Het is wat meer werk, maar goed spoelen voor n na de seleentoning is een garantie voor je afdrukken en bespaart zowel papier als seleentoner.

SoulSurround
10-21-2007, 04:23 AM
Het is wat meer werk, maar goed spoelen voor n na de seleentoning is een garantie voor je afdrukken en bespaart zowel papier als seleentoner.OK, wat noemen jullie "goed spoelen"? Hebben we het dan over 30 minuten spoelen in een archival washer met 4 liter/minuut?

gary mulder
10-21-2007, 04:47 AM
met 't gevaar dat iedereen hier over me heen valt. ;-) Als we het toch over 't milieu hebben is een besparing op watergebruik misschien ook aan de orde. Voor zo'n niet archival spoeling doe ik de (bariet) prints in een bak met water 20 - 25 graden en om de 5 minuten 't water in zijn geheel verversen. en dit 6 keer. Bij 't verversen 't zaakje goed uit laten druipen en de temperatuur is van belang. Bij controle hierna met kaliumpermagnaat oplossing zijn de print schoon.

Marco B
10-21-2007, 06:52 AM
Gary, waar test jou kaliumpermagnaat op?? :confused: Op restanten fixeer in het papier? En hoe kom je dan aan dit goedje?

Ik heb mij al een tijdje verbaast over alle "archival" discussies met spoelen enzo, maar dat er in de winkels daarvoor helemaal geen testkits meer beschikbaar zijn heden ten dage... :(

Ik heb wel eens gelezen dat b.v. Kodak daar een test voor had, maar of die uberhaupt nog geproduceerd wordt en waar je die dan zou kunnen krijgen geen idee.

Hetzelfde geldt voor resterend zilver (onvoldoende fixeren). Ook daarvoor lijkt niets meer in de handel.

Hoe testen jullie voor deze twee zaken??... Of gaat iedereen maar op zijn "guts feeling" af, wat ik nu noodgedwongen ook maar doe... Ik zou het wel eens een keer willen testen, om zeker te weten dat ik alles goed doe.

Matthijs
10-21-2007, 07:10 AM
Hoe testen jullie voor deze twee zaken??... Of gaat iedereen maar op zijn "guts feeling" af, wat ik nu noodgedwongen ook maar doe... Ik zou het wel eens een keer willen testen, om zeker te weten dat ik alles goed doe.

Om te controleren of er voldoende gefixeerd is, kan ik niet achteraf testen, maar ik gebruik een fixercontrole-goedje van Amaloco (naam is me even ontschoten). Ik ga er dan maar van uit dat als het fixbad nog goed is aan het begin van de dokasessie, al mijn afdrukken voldoende gefixeerd zullen zijn. Zo heel veel druk ik toch niet af in een middag.

Wat betreft spoelcontrole, ik heb afgelopen zomer in Amerika 'residual hypo test' (http://www.photoformulary.com/DesktopModules/StoreProductDetails.aspx?productID=154&tabid=9&tabindex=2&categoryid=37&selection=0&langId=0) van Photographers' Formulary gekocht. Dit is een vloeistof, waar je een druppeltje op een witte rand van je natte en afgezeemde afdruk moet leggen. Dit druppeltje laat je 2 min. staan en dan veeg je het weg met een stukje keukenrol of tissue. Blijft een oranje/roestige vlek achter, dan moet je verder spoelen. Een hele vage gelige vlek is volgens de handleiding de aanwijzing dat je 'good' hebt gespoeld, maar de voorkeur gaat natuurlijk uit naar geheel geen verkleuring. Overigens wordt wel het voorbehoud gemaakt dat deze test niet nauwkeurig genoeg is om archiefvaste spoelingen te controleren. Maar het is een indicatie natuurlijk.

Volgens mij maakt Amaloco ook een dergelijke test, maar die is wat omslachtiger, je moet dan een monster nemen van het spoelwater en dit in een reageerbuisje testen.

Wat betreft de verkrijgbaarheid van de hypo test: volgens mij verscheept PF niet buiten de VS (afgezien van Canada), dus of je moet er zelf heen en het gewoon in je koffer mee terug nemen, of je moet kijken of het zelf kunt maken.

Marco B
10-21-2007, 07:24 AM
Ja, met al die "terrorisme" maatregelen, waarbij zelfs een tubetje tandpasta of gel niet meer in de handbagage mee mag, verbaast het mij niets dat dat soort zaken niet meer verstuurd mogen worden. ;)

Leve de paranoia van de huidige tijd...:(

De fixeer test ik overigens wel.

Een kleine waarschuwing hier trouwens: De Amaloco X-10 die jij waarschijnlijk gebruikt, slaat pas "om" bij circa 3g zilver / l . Dat is veeeeel meer dan de 0.5 g/l die voor een archival fixeerbad (op basis van een enkel-badssysteem) als veilig wordt beshouwd. Voor een tweebads-systeem met fixeren, is het zelfs ook teveel. Ilford geeft daarvoor 2g/l als maximum aan voor het eerste bad, waarna dit afgedankt moet worden en vervangen door het tweede bad, met verse fixeer als "nieuw" tweede bad dan.

Ik ben dan ook geheel overgestapt op testen met Tetenal fixeerbadstripjes, die wel al vanaf 0.5g/l zilver kunnen aantonen in de fixeer. Deze stripjes zijn ook relatief goed verkrijgbaar in Nederland.

gary mulder
10-21-2007, 10:05 AM
Gary, waar test jou kaliumpermagnaat op?? Op restanten fixeer in het papier?

't zijn diep paarse kristallen (zout) Een paar in wat water 1% geeft een rose oplossing. Voeg daar 1 a 2 druppels zwavelzuur aan toe. (voor de houdbaarheid) Pas op eerst de kaliumpermagnaat oplossen ! En dan 't zuur bij 't water, niet anders om. Dus ook niet 't water bij 't zuur. Maar 't zuur bij de oplossing. Als je een beetje van deze oplossing in een reageerbuis doet, daar een paar van de laatste druppels van de uitlekkende foto's doet en de rose kleur verdwijnt niet zit er "geen" fixeerzout meer in 't water wat van de foto's komt.

Overigens maak ik zelf niet zo druk over de houdbaarheid. bariets die ik 30 jaar geleden heb gemaakt zijn nog prima en ik verwacht dat ze nog wel 30 jaar goed blijven. En daarna wil ik de mensen die na mij komen toch niet opzadelen met mijn baksels. PE is een heel ander verhaal 15 jaar max......

Fotohuis
10-21-2007, 10:56 AM
X10 berust op een titratie methode van kaliumjodide en indien deze juist wordt uitgevoerd gaat deze om tussen 2,5-3,0g /ltr. Ag+ ionen.

Voor z/w films geen enkel probleem, PE papier ook niet en voor een twee bads bariet papier fixage eigenlijk ook niet tenzij je museum archiveringskwaliteit wilt halen en dan betwijfel ik of de Tetenal test strips voor 0,5g / ltr zilver ook voldoende nauwkeurig zijn.

In dat geval zou ik maar de voorkeur geven aan een ionen analyse welke prima te realiseren is vanaf 10mg/ltr (0,01 g zilver/ltr.) op de HPLC.

Zo worden overigens alle wetenschappelijke bepalingen gedaan.

Matthijs
10-21-2007, 11:48 AM
Ik ben dan ook geheel overgestapt op testen met Tetenal fixeerbadstripjes, die wel al vanaf 0.5g/l zilver kunnen aantonen in de fixeer. Deze stripjes zijn ook relatief goed verkrijgbaar in Nederland.

Bedankt voor de tip!

Marco B
10-21-2007, 12:14 PM
X10 berust op een titratie methode van kaliumjodide en indien deze juist wordt uitgevoerd gaat deze om tussen 2,5-3,0g /ltr. Ag+ ionen.

Voor z/w films geen enkel probleem, PE papier ook niet en voor een twee bads bariet papier fixage eigenlijk ook niet tenzij je museum archiveringskwaliteit wilt halen en dan betwijfel ik of de Tetenal test strips voor 0,5g / ltr zilver ook voldoende nauwkeurig zijn.

In dat geval zou ik maar de voorkeur geven aan een ionen analyse welke prima te realiseren is vanaf 10mg/ltr (0,01 g zilver/ltr.) op de HPLC.

Zo worden overigens alle wetenschappelijke bepalingen gedaan.

Bedankt voor de gedetaileerde toelichting, maar ik was toch niet van plan mijn toch al kleine appartementje om te bouwen tot een volledig ISO gecertificeerd chemisch lab :p

Vanuit mijn biologieachtergrond heb ik wel eens met HPLC te maken gehad, maar voor zo'n HPLC heb ik ruimte noch geld, noch zin om hem te moeten gaan onderhouden ;) :

http://en.wikipedia.org/wiki/HPLC

Het moet dus maar ietsje minder geavanceerd... ;)

hka
10-22-2007, 04:17 AM
Ilford adviseert voor baryta papieren het volgende spoelproces om tot een succesvolle (lees archiefvaste) uitspoeling van de prints te komen.

Bij een waterttemp. van 20C of hoger;
60 seconden fix (niet langer) (1+4) non hardening type
5 min. spoelen in stromend water
10 min. in HYPO
5 min. wassen in stromend water.

Bij watertemp. lager dan 20C;
10 min. wassen in stromend water (single weight papier)
20 min. wassen in stromend water (double weight papier)

Scheelt enorm veel water en dus chemisch geknoei met allerlei testsetjes.
Overigens is dit al jaren mijn werkzijze.
De eerste printen uit mijn oudheid zien er allemaal nog even strak uit. We moeten oppassen dat we ons niet helemaal gek laten maken door alles wat er hier en daar geroepen wordt door deze en genen. Wetenschappelijk zal er wel een kern van waarheid in zitten maar de praktijk wijst toch kennelijk anders uit.

SoulSurround
10-22-2007, 06:51 AM
Bij een waterttemp. van 20C of hoger;
60 seconden fix (niet langer) (1+4) non hardening type
5 min. spoelen in stromend water
10 min. in HYPO
5 min. wassen in stromend water.En dan daarna de seleen? En dan weer spoelen?

Willie Jan
10-22-2007, 07:01 AM
Zijn er geen lakmoes achtige test strips verkrijgbaar?

hka
10-22-2007, 08:53 AM
En dan daarna de seleen? En dan weer spoelen?

Yes indeed.
Zelfde was procedure wordt hier ook aangeraden.

argentic
10-22-2007, 06:08 PM
5 min. spoelen in stromend water
10 min. in HYPO
5 min. wassen in stromend water.


Ik neem aan dat je Hypo Clearing Agent (Wash Aid, Natriumsulfiet) bedoelt? "Hypo" is een ander woord voor fixeer. Het lijkt me sterk dat je fixeer uitspoelt door fixeer toe te voegen...

hka
10-23-2007, 03:47 AM
Ik neem aan dat je Hypo Clearing Agent (Wash Aid, Natriumsulfiet) bedoelt? "Hypo" is een ander woord voor fixeer. Het lijkt me sterk dat je fixeer uitspoelt door fixeer toe te voegen...

Ja, dat was wel mijn bedoeling alleen had ik het beter als "HCA" kunnen omschrijven.
Goed dat je dat nog even rechtzet.

Willie Jan
10-24-2007, 06:19 AM
Formule:
Water (125 F) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 750 ml
Sodium Sulfite . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 g
Sodium bisulfite*. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 g
Water to make . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 liter
Dilute 1:9 for use.

Maakt iemand zelf de clearing agent hier?
Ik ben weer in de ban van bariet geraakt en als ik de spoeltijd van 45min kan verkorten... Chemie is het probleem niet om aan te komen als ik het al niet heb liggen.
Ik lees ook recepten waar iemand alleen de sulfiet gebruikt 15gram op een liter en net van te voren aanmaakt , en daarna wegkiept.

hka
10-25-2007, 03:59 AM
Sodium Bisulfite heb je alleen nodig als je films in de HCA dompeld. Dus voor papier kan je dat weglaten. Ik maak het ook zelf, appeltje en eitje zogezegd.
Sodium Sulfite kost max. ca. 2,50 euro per 100 g.
Met bovengenoemde formulering heb je 10 liter HCA. Daar kun je wel wat mee.

Met betrekking tot films kan ik je aanraden een ammonium thiosulfaat fixer te gebruiken (bijv Ilford Rapidfix of ook zelf maken. Jed heeft daarvoor een recept onder Chem recipes staan.) dan hoef je ook maar slecht 5 min te spoelen met stromend water.

Willie Jan
10-26-2007, 04:16 AM
Sodium Bisulfite heb je alleen nodig als je films in de HCA dompeld. Dus voor papier kan je dat weglaten. Ik maak het ook zelf, appeltje en eitje zogezegd.
Sodium Sulfite kost max. ca. 2,50 euro per 100 g.
Met bovengenoemde formulering heb je 10 liter HCA. Daar kun je wel wat mee.

Met betrekking tot films kan ik je aanraden een ammonium thiosulfaat fixer te gebruiken (bijv Ilford Rapidfix of ook zelf maken. Jed heeft daarvoor een recept onder Chem recipes staan.) dan hoef je ook maar slecht 5 min te spoelen met stromend water.

Harry,
is een oplossing met sodium sulfite onbeperkt houdbaar?
maw kan ik een fles met een 10% oplossing aanmaken en in de kast mikken voor als ik bariet ga drukken.

Groetjes.

Overigens, zou een bijeenkomst in december/januari geen gek idee zijn?
Ik heb er eigenlijk wel zin in.

hka
10-26-2007, 04:55 AM
Willie Jan,
De HCA in stock oplossing is houdbaar. Zodra je het verdund tot 1+9 dan is het na gebruik niet verstandig om het te bewaren. Ik gooi het na een sessie altijd meteen weg. Of je zoveel sulfiet in een 10% oplossing opgelost kunt krijgen weet ik niet maar wel weet ik dat het een behoorlijke tijd in beslag neemt om de 200 gram nu al in n liter stamoplossing te proppen. Temperatuur van het water moet dan wel rond de 50C gehouden worden. Misschien hebben anderen hier enige ervaring mee en daar ben ik zeer benieuwd naar. Ik maak nu telkens een 2,5 liter stamoplossing maar een 10% oplossing zie ik ook wel zitten. Scheelt veel ruimte en minder vaak aanzetten.