Switch to English Language Passer en langue française Omschakelen naar Nederlandse Taal Wechseln Sie zu deutschen Sprache Passa alla lingua italiana
Members: 69,872   Posts: 1,520,095   Online: 802
      
Page 1 of 2 12 LastLast
Results 1 to 10 of 16
  1. #1
    hka
    hka is offline
    hka's Avatar
    Join Date
    Dec 2004
    Shooter
    Multi Format
    Posts
    2,122

    Calibreren volgens zonesysteem T-Max 100

    Beste allemaal heb vandaag voor het eerst dit forum ontdekt (sorry) en konstateer dat ik niet de enige ben die nog "natwerker" is. Na enige jaren van inaktiviteit mbt het foto- en dokawerk ben ik sinds een jaartje weer helemaal verslingerd aan mijn oude hobby zw/wit. Mooier is er nog steeds niet. Zoals gezegd ben ik er een tijdje uitgeweest en dat gaf me een goede gelegenheid om het hedendaagse beschikbare fotomateriaal eens nauwkeurig te inventariseren en mogelijk nieuwe keuzes te maken. Was verknocht aan FP4 en Promicrol, Multigrade IIIRC, jawel. Alle ups en downs daarvan meegemaakt. Welnu de keuze viel uiteindelijk na aanraden van een vakfotograaf op T-Max 100 en de daarbijhorende T-Max ontwikkelaar en een pak nieuw Multigrade IVRC (mooi spul en stabieler dan het oude III). Daar sta je dan met dat nieuwe spul je belicht een film en ontwikkeld om de eerste resultaten te bekijken, een testje zou je het kunnen noemen. Gelijktijdig kreeg ik een boekje van Henk Roelfsema, u allen bekend, Tussen Zwart en Wit geheten. In een adem uitgelezen en opnieuw aan de slag gegaan. Effectieve filmgevoeligheid vaststellen en daarna calibreren van ontwikkeling en de afdrukapparatuur. Gestructeerde aanpak om een zo zuiver en reproduceerbaar resultaat te verkrijgen.
    Mijn werkwijze en ervaringen hiermee zijn de volgende:
    filmgevoeligheid ingestelt op ISO 100 en vervolgens een setje met ISO 75 en als laatste nog een met ISO 50.
    Zoals Henk R. beschrijft maak je 3 opnamen achter elkaar waarvan 1 opn -2 stops, een met +1 stop en een met +2 stops. vergelijkbaar met zone III, VI en VII. Om het mezelf makkelijker te maken heb ik nog een vierde gemaakt die past in Zone V. Lekker makkelijk om de belichtingstijd bij het vergroten met de analyser te bepalen die geijkt staat op 18% grijs (zone V). uiteraard was in bovenstaande opstelling een grijskaart meegefotografeert.
    Een aantal van deze sessies met telkens een wit beeldje ertussen belicht op de film. Telkens een strookje afmetend en dat ontwikkelen in T-Max.
    N-ontwikkeltijd voor T-Max = 6'15". Negatief in koker en meten op Zone V en vervolgens met de gevonden tijd het negatief met de -2 stops belichting (zone III) eronder en vergroot (factor 12x) zonder filtercorrectie dus eigenlijk normaalpapier. Getest op de Calibratiekaart die bij het boek zit en geconstateerd dat ik ernaast zat (uitgaande van effectieve gevoeligheid van de film ISO 75). De tijd iets aangepast en de volgende druk kwam overeen. Nu het negatief met de +2 stops (zone VII) belichting erin en bij dezelfde tijd en diafragma afgedrukt en vergeleken met de Calibratiekaart. Zoals verwacht was de densiteit te licht. In termen van Henk R. is dat Zone VII + 1/3. Conclusie de ontwikkeltijd is te lang geweest voor de combinatie die ik gebruik. Rotatie ontwikkeling en een Diffuusvergroter. Met de hulpmiddelen uit het boek berekende ik een nieuwe ontwikkeltijd van 5'45". Het volgende strookje erin en gaan met de banaan. Na drogen opnieuw een setje vergrotingen gemaakt en ja hoor het resultaat komt overeen met de Calibratiekaart. Kortom de N-tijd is vastgesteld.
    Vandaaruit ging ik enthousiast door om een C1 test (compressie ontwikkeling, nuttig bij hoogcontrastonderwerpen) door te voeren. De ontwikkeltijd hiervoor kwam uit op 4'30". Hetzelfde proces als voorgaand voltrok zich weer en ook nu zat ik in een keer op de juiste grijsbalans. Alleen nog de E1 test (expansieontwikkeling, bij zeer laag contrast) doen en dan had ik het grootste gedeelte van deze calibratie wel gehad. Op een later tijdstip moet ik dan nog wel de C2 en E2 calibratie doen. Even terug naar de E1. De ontwikkeltijd ook hiervoor weer middels het boek vastgesteld en ontwikkeld en vergroot. Ook hier een resultaat wat overeen kwam met de beschreven waarden. Ik heb het gevoel dat ik met deze in feite simpele test een veel beter gevoel over de materie heb gekregen dan al die jaren daarvoor van het maar wat aanrommelen. Moraal van het verhaal, neem eens de tijd om deze test te doen je steekt er veel van op. Hierboven heb je al een aantal uitgangspunten waarmee een goede start kunt maken. Alles natuurlijk afhankelijk van je apparatuur. Condensorvergroter bijvoorbeeld is weer iets geheel anders. Door alle schakels die je gebruikt om de foto te maken en af te drukken in de test mee te wegen kom je uiteindelijk tot prachtige zwart/wit drukken zoals de oude meesters ze ook konden maken. Met het diepe doortekende zwart en met een mooie fluweelzachte tekening in het wit.
    Hoop dat je er iets aan hebt.

  2. #2
    PieterB's Avatar
    Join Date
    Aug 2004
    Location
    near Aalter, Belgium
    Shooter
    35mm
    Posts
    809
    Images
    9
    Quote Originally Posted by hka
    Beste allemaal heb vandaag voor het eerst dit forum ontdekt (sorry) en konstateer dat ik niet de enige ben die nog "natwerker"
    Waarom verontschuldig je je hiervoor?
    Welkom bij apug!

    Bedankt voor je verhaal, ik vind de werkwijze wel interessant om je materiaal beter te leren kennen.
    Wat is volgens jou (jullie) nu het beste: diffuser of condensvergroter?
    Welk materiaal heb je nog nodig? Analyser? Waar goedkoop een goede te vinden?
    "The camera can be the most deadly weapon since the assassin's bullet. Or it can be the lotion of the heart - Norman Parkinson".

  3. #3

    Join Date
    Sep 2004
    Shooter
    Medium Format
    Posts
    98
    ..Een aantal van deze sessies met telkens een wit beeldje ertussen belicht op de film. Telkens een strookje afmetend en dat ontwikkelen in T-Max...
    Dit heb je dan zeker niet op rolfilm gedaan, of gebruikt je 220 film? Ik kan geen TMAX op 220 krijgen, alleen Tri-x 320. Je zegt in je identificatie dat je medium format gebruikt, vandaar dat ik dit vraag, het is geen aanval hoor Mijn ervaring is namelijk dat testen met een kb kamera en dat resultaat voor MF gebruiken geen zin heeft, juist vanwege al die punten die je noemt, je test de hele combinatie!

    Jeroen

  4. #4
    argentic's Avatar
    Join Date
    Sep 2002
    Location
    Echandelys, Auvergne, France
    Shooter
    4x5 Format
    Posts
    1,709
    Wat is volgens jou (jullie) nu het beste: diffuser of condensvergroter?
    Welk materiaal heb je nog nodig? Analyser? Waar goedkoop een goede te vinden?
    Niet de goedkoopste, maar wel de besten zijn de analysers van RH Design. Ze zijn hun geld echt dubbel en dwars waard. Al is het maar omdat je ze terug verdient met minder verspild papier. Ik heb de Zonemaster II en zou niet meer zonder willen. Ik gebruik hem zelfs intensief als negatiefdensitometer.
    Wilbert
    http://www.photovergne.com
    Cours photo en Auvergne

  5. #5
    argentic's Avatar
    Join Date
    Sep 2002
    Location
    Echandelys, Auvergne, France
    Shooter
    4x5 Format
    Posts
    1,709
    Quote Originally Posted by hka
    Beste allemaal heb vandaag voor het eerst dit forum ontdekt (sorry) en konstateer dat ik niet de enige ben die nog "natwerker" is.
    Van harte welkom op apug. Je bent bepaald niet de enige natwerker.
    Wilbert
    http://www.photovergne.com
    Cours photo en Auvergne

  6. #6
    hka
    hka is offline
    hka's Avatar
    Join Date
    Dec 2004
    Shooter
    Multi Format
    Posts
    2,122
    Quote Originally Posted by PieterB
    Waarom verontschuldig je je hiervoor?
    Welkom bij apug!

    Bedankt voor je verhaal, ik vind de werkwijze wel interessant om je materiaal beter te leren kennen.
    Wat is volgens jou (jullie) nu het beste: diffuser of condensvergroter?
    Welk materiaal heb je nog nodig? Analyser? Waar goedkoop een goede te vinden?
    Beste Pieter,
    Wat betreft het gebruikte vergrotersysteem (diffuus- of condersor) maakt voor het maken van een goede zw/w niet uit. Want in beide gevallen ga je het materiaal "afstellen" op de apparatuur. In het eerste geval (diffuus) zal het contrast in de film hoger moeten zijn. Ergo je gaat een paar dingen aanpassen allereerst de effectieve gevoeligheid van de film (gebaseerd op T-Max 100) met ca. een halve stop minderen naar ISO 75 (bij condersor is dat een hele stop naar ISO 50) daarna pas je de ontwikkeltijd aan (zie mijn voorbeeld) in dit geval wordt ie verlengd. Vervolgens voer je dezelfde sessie uit en dan heb je alles gecalibreerd op jouw systeem.
    Via Ebay heb ik onlangs een perfectie analyser gekocht voor een prikkie (95,00 euro spiksplinternieuw zo uit de koffer) nl. de LICI Colorstar 3000. Ook hier heb ik behoorlijk wat tijd geinvesteerd om hem goed in te ijken op zowel kleur als zw/w. Als je een grotere kans van slagen wilt hebben om iets leuks op het gebied van dokaaccessoires o.i.d. te vinden kijk dan op Ebay.de. Zelf haal ik daar alles vandaan ze hebben daar een een enorm aanbod.
    Last edited by hka; 12-23-2004 at 05:17 AM. Click to view previous post history.

  7. #7
    hka
    hka is offline
    hka's Avatar
    Join Date
    Dec 2004
    Shooter
    Multi Format
    Posts
    2,122
    Jeroen,
    Je hebt het helemaal goed.
    Naast het middenformaat werk ik ook met kb. inderdaad heb ik deze test op kb gedaan maar zoals gezegd moet ik het andere systeem ook nog doen. Komt tijd komt raad.
    Op 120 spoel gaat dat toch ook best. Kost iets meer film (zelfde emulsie gebruiken).
    Aantal beeldjes meten, malletje maken, en in het donker afknippen, vervolgens strookje ontwikkelen is geen probleem.
    Verder heb ik geconstateerd dat ik met een andere vergelijkbare test die ik heb uitgevoerd wel beide formaten heb doorgetest en dat daarbij uitkwam dat de onderlinge verschillen klein zijn. Als referentie is dit wel bruikbaar. Maar testen is weten en zeker weten is natuurlijk het beste uitgangspunt om prima en reproduceerbare resultaten te boeken.
    Last edited by hka; 12-23-2004 at 05:15 AM. Click to view previous post history.

  8. #8

    Join Date
    Sep 2004
    Shooter
    Medium Format
    Posts
    98
    hka,

    Bedankt voor je toelichting, Het idee met een malletje had ik al eens eerder gelezen, maar tot nu toe niet uitgevoerd op rolfilm. Met 220 film moet dat inderdaad goed te doen zijn.
    Ik wens je prettige kerstdagen en een mooi (fotografisch ) nieuwjaar.

    Jeroen

  9. #9
    argentic's Avatar
    Join Date
    Sep 2002
    Location
    Echandelys, Auvergne, France
    Shooter
    4x5 Format
    Posts
    1,709
    Quote Originally Posted by hka
    Gelijktijdig kreeg ik een boekje van Henk Roelfsema, u allen bekend, Tussen Zwart en Wit geheten. In een adem uitgelezen en opnieuw aan de slag gegaan. Effectieve filmgevoeligheid vaststellen en daarna calibreren van ontwikkeling en de afdrukapparatuur. Gestructeerde aanpak om een zo zuiver en reproduceerbaar resultaat te verkrijgen.
    Ja, Henk Roelfsema. Dat blijft een van de beste boekjes over het zone-systeem die ik ken. (Naast Phil Davis natuurlijk en het vorig jaar verschenen "Way beyond monochrome" van Lambrecht & Woodhouse.)

    Helaas zijn de twee boekjes van Roelfsema al lang niet meer nieuw te verkrijgen. En als je ze 2e hands vindt zitten de belichtingsschijf en de ontwikkel-calibrator er nooit meer bij. Doodzonde van zulke goede boekjes. Tja, in een consumptiemaatschappij telt niet de kwaliteit maar de verkoopbaarheid.
    Wilbert
    http://www.photovergne.com
    Cours photo en Auvergne

  10. #10
    hka
    hka is offline
    hka's Avatar
    Join Date
    Dec 2004
    Shooter
    Multi Format
    Posts
    2,122
    Quote Originally Posted by argentic
    Ja, Henk Roelfsema. Dat blijft een van de beste boekjes over het zone-systeem die ik ken. (Naast Phil Davis natuurlijk en het vorig jaar verschenen "Way beyond monochrome" van Lambrecht & Woodhouse.)

    Helaas zijn de twee boekjes van Roelfsema al lang niet meer nieuw te verkrijgen. En als je ze 2e hands vindt zitten de belichtingsschijf en de ontwikkel-calibrator er nooit meer bij. Doodzonde van zulke goede boekjes. Tja, in een consumptiemaatschappij telt niet de kwaliteit maar de verkoopbaarheid.
    Heb je enige informatie over het boek van Phil Davis (ISBN of review). Way beyond heb ik zojuist besteld. Zijn ze vergelijkbaar met het boekje van Roelfsema? Wat ik bijzonder prettig vindt van het boekje van HR is dat de door jou al gememoreerde calibrator en en belichtingsschijf erbij zitten. Vind ik iets dergelijks terug bij de andere boeken of wellicht iets dergelijks op een andere manier uitgevoerd. Met name deze 2 items zijn harde ijkpunten in de calibratie.
    Prettige Kerst.

Page 1 of 2 12 LastLast


 

APUG PARTNERS EQUALLY FUNDING OUR COMMUNITY:



Contact Us  |  Support Us!  |  Advertise  |  Site Terms  |  Archive  —   Search  |  Mobile Device Access  |  RSS  |  Facebook  |  Linkedin