Switch to English Language Passer en langue française Omschakelen naar Nederlandse Taal Wechseln Sie zu deutschen Sprache Passa alla lingua italiana
Members: 70,553   Posts: 1,544,967   Online: 743
      
Page 1 of 3 123 LastLast
Results 1 to 10 of 21
  1. #1

    Join Date
    May 2005
    Shooter
    Multi Format
    Posts
    103

    voorspoelen wijzigt ontwikkeltijd ?

    Ik heb iemand horen zeggen dat voorspoelen de benodigde ontwikkeltijd zou wijzigen, zodanig dat je in een Jobo CPE rotatiemachine geen verkorting van de aanbevolen ontwikkeltijd meer hoeft toe te passen.

    Kan iemand hier iets zinnigs over zeggen ?


    Paul.
    www.rolleiflexclub.nl
    www.pauljenner.nl

    we've got everything you need - satisfaction guaranteed

  2. #2

    Join Date
    Dec 2004
    Shooter
    ULarge Format
    Posts
    194
    Hoi Paul

    Ik heb nooit een vergelijking gemaakt tussen met en zonder voorspoelen. Ik gebruik de CPE2 voor het ontwikkelen van mijn 4x5 vlakfilm met HP5+ in 1+1 XTOL. Daarbij spoel ik altijd voor. Na enig testen ben ik op 7 minuten voor een N-ontwikkeling gekomen. Mijn negatieven zijn daarbij nog steeds aan de harde kant voor de condensor-vergroter die ik gebruik.
    Ilford schrijft op haar datablad voor om bij rotatieontwikkeling met voorspoelen ruim 10 minuten (12 minuten - 15% om precies te zijn) te gebruiken voor deze combinatie. Met 7 minuten zit ik daar dus nog een derde onder.
    Uit de diverse literatuur en info die op internet beschikbaar is, krijg ik het idee dat de reductie die je nodig hebt nogal afhankelijk is van je film-ontwikkelaar combinatie, in relatie tot je vergroter en het soort onderwerpen dat je fotografeert. De algemene lijn is om de aanwijzingen in het Ilford-materiaal te gebruiken als een begin en met zo'n 15% kortere tijd te starten en dan verder te experimenteren.

    Overigens: ik zou graag nog wat ervaringen willen delen met anderen aangaande deze problematiek. Ik kom namelijk in de problemen met mijn N-1 en N-2 ontwikkeling. Ik durf niet korter dan 5 minuten te ontwikkelen, en daar zit ik nu op met mijn N-1. Verder verdunnen is een oplossing, maar bij XTOL 1+1 moet ik tenminste 25 ml per vel 4x5 gebruiken, waardoor de hoeveelheid vloeistof groter wordt dan de standaardcontainers in de CPE2 aankunnen als ik 12 vel in een drum stop. Is natuurlijk wel een oplossing voor te vinden, maar handig vind ik het niet bij de hoeveelheden film die ik schiet. Herkennen anderen dit probleem en wat zijn mogelijke oplossingen? Ander film-ontwikkelaar combinatie?

    Huub

  3. #3
    hka
    hka is offline
    hka's Avatar
    Join Date
    Dec 2004
    Shooter
    Multi Format
    Posts
    2,122

    Idem...

    Quote Originally Posted by Huub S
    Overigens: ik zou graag nog wat ervaringen willen delen met anderen aangaande deze problematiek. Ik kom namelijk in de problemen met mijn N-1 en N-2 ontwikkeling. Ik durf niet korter dan 5 minuten te ontwikkelen, en daar zit ik nu op met mijn N-1. Verder verdunnen is een oplossing, maar bij XTOL 1+1 moet ik tenminste 25 ml per vel 4x5 gebruiken, waardoor de hoeveelheid vloeistof groter wordt dan de standaardcontainers in de CPE2 aankunnen als ik 12 vel in een drum stop. Is natuurlijk wel een oplossing voor te vinden, maar handig vind ik het niet bij de hoeveelheden film die ik schiet. Herkennen anderen dit probleem en wat zijn mogelijke oplossingen? Ander film-ontwikkelaar combinatie?

    Huub
    Huub,
    Ik deel deze ervaring met je dat ontwikkeltijden korten dan 5 min. problemen opleveren bij gebruik van de CPA en CPP machines. Nou is me opgevallen dat ik er met Ilford films FP4+ (in Ilfosol en HRX-2) sneller last van heb, dit is ook zichtbaar in het midden over de totale lengte van de film als een iets donkere baan, dan bij gebruik van de T-Max 100. Die ontwikkel ik N-1 op 4'45" in T-Max dev. zonder deze bijverschijnselen. Dus voor mijn FP4+ ben ik derhalve ook aan het omswitchen naar DD-X ontwikkelaar. Voor het overige vergeet ik meestal die 15% minder omdat ik met een diffuus systeem werk. Als je niet wilt switchen kun je ook proberen de temp., mits de ontwikkelaar dat kan hebben, terug te brengen. Véél zal dat niet helpen om de tijd drastisch te verlagen. Wellicht net dat kleine beetje...om boven de 5' uit te komen.
    Voorspoelen doe ik nooit aangezien sommige ontwikkelaars gevoeliger zijn voor verdunning met het aanhangende water en derhalve de ontwikkelresultaten niet konstant zijn. De ontwikkelaars gebruik ik altijd als one shot. Wil in deze fase absoluut geen risico lopen.
    Een ander fenomeen dat ik tegenkom is bij de ontwikkeling van 4x5" is dat het aantal sheets dat je ontwikkeld ook van invloed is op de ontwikkeling. Zo kun je bij het ontwikkelen van 1 of 2 sheets een veel zwaarder negatief verwachten dan wanneer ik er 6 tegelijk doe uitgaande van dezelfde hoeveelheid ontwikkelaar nl 270 ml. Hoe zit dat bij jouw en hoe los je dit op?
    harry

    Release, the best you can do...

  4. #4
    Huib's Avatar
    Join Date
    Sep 2002
    Location
    NL-Limburg
    Shooter
    Plastic Cameras
    Posts
    319
    Images
    2
    Quote Originally Posted by hka
    Een ander fenomeen dat ik tegenkom is bij de ontwikkeling van 4x5" is dat het aantal sheets dat je ontwikkeld ook van invloed is op de ontwikkeling. Zo kun je bij het ontwikkelen van 1 of 2 sheets een veel zwaarder negatief verwachten dan wanneer ik er 6 tegelijk doe uitgaande van dezelfde hoeveelheid ontwikkelaar nl 270 ml. Hoe zit dat bij jouw en hoe los je dit op?
    Dat klinkt alsof je te weinig concentraat gebruikt voor 6 sheets. Voor elke ontwikkelaar heb je een minimum hoeveelheid nodig per cm2 te ontwikkelen oppervlakte aan film. 4 4x5 sheets komen overeen met 1 120 rolfilm die zo goed als overeenkomt met een rol kleinbeeld van 36 opnamen.

    Hoe meer je de grens van de capaciteit van de ontwikkelaar benaderd gaat dit steeds meer de ontwikkeling beinvloeden. Stel dat die 270ml 1+9 verdunning bevat dan heb je 27ml ontwikkelaar. Bij twee sheets dus 13,5ml per sheet, bij 6 sheets is dat nog maar 4,5ml afhankelijk van de ontwikkelaar zou je wel eens de capaciteit van die ontwikkelaar benaderen en dus behoorlijk afwijking gaan krijgen in de ontwikkeling van de film.

    Let er dus op dat je altijd genoeg concentraat in de verdunning heb zitten voor de hoeveelheid film die je wilt ontwikkelen!

    Huib (niet Huub)

  5. #5

    Join Date
    Jul 2004
    Shooter
    Large Format
    Posts
    75
    Voor wat voorspoelen, of 'pre wet' of 'pre rinse' betreft: http://www.jobo-usa.com/jq/jq9802.htm Naar beneden scrollen voor het artikel To Soak or not to Presoak.

    Dan je tweede punt.
    De hoeveelheid film die je ontwikkelt in een bepaalde hoeveelheid ontwikkelaar is van invloed op de ontwikkeling. Ga maar na: 1 of 6 films op x ml concentraat...
    De remedie is eenvoudig: ontwikkel altijd een zelfde hoeveelheid film in dezelfde hoeveelheid gebruiksoplossing van één verdunning. Maw: zorg dat de hoeveelheid concentraat per opp. film altijd gelijk is.
    Als je om welke reden ook toch minder vlakfilms tegelijk wilt ontwikkelen dan kun je voor elke twee sheets die je minder ontwikkelt één volledig belichte sheet toevoegen. Gewoon één vel film onder de lamp houden dus en mee ontwikkelen. Je kunt je tijden dan gewoon handhaven.

    Jan N.

  6. #6

    Join Date
    Dec 2004
    Shooter
    ULarge Format
    Posts
    194
    Quote Originally Posted by hka
    Huub,
    Een ander fenomeen dat ik tegenkom is bij de ontwikkeling van 4x5" is dat het aantal sheets dat je ontwikkeld ook van invloed is op de ontwikkeling. Zo kun je bij het ontwikkelen van 1 of 2 sheets een veel zwaarder negatief verwachten dan wanneer ik er 6 tegelijk doe uitgaande van dezelfde hoeveelheid ontwikkelaar nl 270 ml. Hoe zit dat bij jouw en hoe los je dit op?

    Is me eigenlijk nooit zo opgevallen. Ook niet op toen ik nog apx100 gebruikte in rodinal, waar ik voor n-1 1:100 gebruikte. Nu is rodinal wrs. minder kritisch voor te weinig ontwikkelstof dan de ontwikkelaars die jij gebruikt, dus het kan best aan de hoeveelheid ontwikkelaar liggen.
    Extra negatieven mee ontwikkelen vind ik trouwens zonde. Dat fotografie niet de goedkoopste hobby is, is bekend, maar om nou elke keer enkele negatieven a 0,70 euro de vuilnisemmer in te gooien om het ontwikkelproces constant te houden, komt me overdreven voor. Daar moeten betere oplossingen voor te bedenken zijn.

    Mijn CPE2 koeler afstellen is in de zomer een probleem, omdat mijn doka dan vlot de 30 graden bereikt. Koelen met ijs is dan de remedie, maar vaak zie ik de temperatuur tijdens de ontwikkeling een graad omhoog komen. Het is dan al een hele klus om reproduceerbare resultaten te houden. Zal toch wel de combinatie grotere verdunning met minder negatieven in een drum worden, tenzij iemand nog een goede en bruikbare film-ontwikkelaarcombinatie weet. Met TMX heb ik niet zulke goede ervaringen - ik vind hem te vlak en heb hem (op kleinbeeld en rolfilm) ik jaren gelden al gewisseld voor delta100, waar ik wel goed mee uit de voeten kan.

    Huub

  7. #7
    hka
    hka is offline
    hka's Avatar
    Join Date
    Dec 2004
    Shooter
    Multi Format
    Posts
    2,122

    Anders bekeken...

    Quote Originally Posted by Huib
    Dat klinkt alsof je te weinig concentraat gebruikt voor 6 sheets. Voor elke ontwikkelaar heb je een minimum hoeveelheid nodig per cm2 te ontwikkelen oppervlakte aan film. 4 4x5 sheets komen overeen met 1 120 rolfilm die zo goed als overeenkomt met een rol kleinbeeld van 36 opnamen.Huib (niet Huub)
    Huib (niet Huub)
    Als ik dat vertaal dan zeg je in feite dat je wanneer je de opp. van een 6x6 neemt zo'n 498 cm2 er gaan 2 stuks 6x6 in een drum dus heb je 996 cm2 filmoppervlak te ontwikkelen. Dit zou dat gelijk staan met ongeveer 9 sheets 9x12 cm of 8 sheets 4x5". Jouw verhaal doortrekkend zeg je dat je daarvoor bij 1+9, 27ml ontwikkelaar nodig hebt aangevuld tot 270 water. Iedere sheet heeft dan 27:9 is maar 3 cc ontwikkelaar ter beschikking?? Kun je dan stellen dat je bij het ontwikkelen van zeg de helft 4 a 5 sheets de verdunning zodoende moet samenstellen dat je die verhouding hebt. Dan zou je de volgende mengverhouding krijgen, bij 4 a 5 sheets, volgens mij van 15 ml ontwikkelaar en aanvullen tot 270 ml. Bij 2 sheets is dat dan nog 6 ml ontw. en aanvullen tot 270 ml. Is dat juist gezien?? Is dit praktijk?
    harry

    Release, the best you can do...

  8. #8

    Join Date
    Jul 2004
    Shooter
    Large Format
    Posts
    75
    Quote Originally Posted by Huub S
    Extra negatieven mee ontwikkelen vind ik trouwens zonde. Dat fotografie niet de goedkoopste hobby is, is bekend, maar om nou elke keer enkele negatieven a 0,70 euro de vuilnisemmer in te gooien om het ontwikkelproces constant te houden, komt me overdreven voor. Daar moeten betere oplossingen voor te bedenken zijn.
    Je moet natuurlijk ook niet elke keer enkele sheets in de vuinisbak gooien!
    Als je zo weinig ontwikkeld dat dat nodig is, stel je je standaardproces gewoon in op minder films per keer. Deze oplossing is goed voor die enkele keer dat het voorkomt dat je minder films te ontwikkelen hebt dan normaal. Zal je dat tien keer in een jaar gebeuren...

    Jan N.

  9. #9

    Join Date
    Dec 2004
    Shooter
    ULarge Format
    Posts
    194
    Quote Originally Posted by hka
    Huib (niet Huub)
    Als ik dat vertaal dan zeg je in feite dat je wanneer je de opp. van een 6x6 neemt zo'n 498 cm2 er gaan 2 stuks 6x6 in een drum dus heb je 996 cm2 filmoppervlak te ontwikkelen. Dit zou dat gelijk staan met ongeveer 9 sheets 9x12 cm of 8 sheets 4x5". Jouw verhaal doortrekkend zeg je dat je daarvoor bij 1+9, 27ml ontwikkelaar nodig hebt aangevuld tot 270 water. Iedere sheet heeft dan 27:9 is maar 3 cc ontwikkelaar ter beschikking?? Kun je dan stellen dat je bij het ontwikkelen van zeg de helft 4 a 5 sheets de verdunning zodoende moet samenstellen dat je die verhouding hebt. Dan zou je de volgende mengverhouding krijgen, bij 4 a 5 sheets, volgens mij van 15 ml ontwikkelaar en aanvullen tot 270 ml. Bij 2 sheets is dat dan nog 6 ml ontw. en aanvullen tot 270 ml. Is dat juist gezien?? Is dit praktijk?
    Ik denk dat je uit moet gaan van drie dingen.
    De eerste is de minimale hoeveelheid vloeistof die in de betreffende drum nodig is om alle film regelmatig in contact te brengen met de vloeistof. Die hoeveelheden staan op de betreffende drums vermeld. Voor mijn 4x5 negatieven is dat afgerond 300 ml voor de kleine drum en 600 ml voor de grote, die dan twee spoelen bevat. Het is raadzaam daar niet onder te komen, want anders krijg je onregelmatige ontwikkeling door te weinig vloeistof.
    Het tweede is de minimale hoeveelheid ontwikkelvloeistof die nodig is voor een bepaalde oppervlakte film. Ik kon geen gegevens over ilfosol vinden, maar van XTOL is dat bijvoorbeeld 100 ml voor een kleinbeeldfilm, 120 rolfilm of 4 vel 4x5, en voor rodinal is dat (uit mijn hoofd) 10 ml.
    Het derde is dat de mate van verdunning effect heeft op de ontwikkelintensiteit. Rodinal 1+25 is echt een stuk vlotter dan 1+50, om niet te spreken van 1+100. Daarom is die laatste verdunning handig als je zachte negatieven wilt hebben: je hebt dan alle ruimte om korter te ontwikkelen zonder onder een kritische grens te komen.
    Je moet in bovenstaande redenering dus en een minimale hoeveelheid ontwikkelaar aanhouden, tenminste tot de benodigde hoeveelheid vloeistof aanvullen en de verdunning constant houden. Met andere woorden: als je bij zeg 4 vel 4x5 of 1 rolfilm bij het gebruik van een verdunning 1+14 goed ontwikkelde negatieven hebt, maar bij 6 vel vlakfilm of 2 rolfilms bij dezelfde verdunning en hoeveelheid vloeistof onderontwikkelde negatieven, dan moet je je hoeveelheid vloeistof verhogen. Je gebruikt dan bij 2 stuks rolfilm 600 ml 1+14 ontwikkelaar, bij 6 vel vlakfilm 450 ml 1+14 ontwikkelaar. Verander je de verdunning, dan wijzigen zich de ontwikkeltijden.


    En verder: als ik een dagje aan het fotograferen ben geweest, heb ik zelden een veelvoud van 6 negatieven van de diverse voorkomende contrasten. Ik heb dus bijna altijd ruimte over in mijn spoelen. Ik zie het als een van de voordelen van het formaat dat ik niet perse een hele film hoef te schieten, maar per negatief kan bedenken wat ik er mee wil.

    Huub

  10. #10

    Join Date
    May 2005
    Shooter
    Multi Format
    Posts
    103
    Quote Originally Posted by Huub S
    Na enig testen ben ik op 7 minuten voor een N-ontwikkeling gekomen ....
    Ilford schrijft op haar datablad voor om bij rotatieontwikkeling met voorspoelen ruim 10 minuten (12 minuten - 15% om precies te zijn) te gebruiken voor deze combinatie. Met 7 minuten zit ik daar dus nog een derde onder.
    ..... dat de reductie die je nodig hebt nogal afhankelijk is van je film-ontwikkelaar combinatie, in relatie tot je vergroter en het soort onderwerpen dat je fotografeert. De algemene lijn is om de aanwijzingen in het Ilford-materiaal te gebruiken als een begin en met zo'n 15% kortere tijd te starten en dan verder te experimenteren.
    Hallo Huub, dank voor je antwoord.

    Vreemd dat jij op een maar liefst 30 % kortere tijd uitkomt dan Ilford specificeert. Welke rotatiesnelheid gebruik je, laat je alterneren door die JoBo ? Mij werd verteld de laagste snelheid te gebruiken en NIET te alterneren en dat lijkt goed te werken ....

    Amaloco beschrijft in hun handleiding dat met rotatie-ontwikkeling zo'n 12 tot 14 % korter ontwikkeld moet worden. Bij mij thuis is dat, eh ...., tiepetiepe-tiep, dus 13 % korter. Daar houdt ik me voorlopig maar aan.
    Nu haal jij een quote aan, waarbij Ilford het presteert om zo'n beetje alle variabelen in één volzin te proppen
    In dat opzicht vraag ik me nu af wat voor onderwerpen jij zoal fotografeert met deze tijden en methode. Kun je daar een voorbeeldje van posten ?

    Mijn belangstelling gaat nu even uit naar het correct onwikkelen van de negatieven die ik geschoten heb op zaterdagnacht op Rollei R3. Of ik ze correct belicht heb is weer een ander verhaal Ik heb van RoVO al een redelijk uitgebreide uitleg gekregen om me op weg te helpen. Daar zit het voorspoelen al standaard in verwerkt. En passant melde hij me ook even om met AM74 nooit minder dan 25 ml concentraat te gebruiken per 120 of 135 film, om even op jullie verhaal terug te komen.

    Paul.
    www.rolleiflexclub.nl
    www.pauljenner.nl

    we've got everything you need - satisfaction guaranteed

Page 1 of 3 123 LastLast


 

APUG PARTNERS EQUALLY FUNDING OUR COMMUNITY:



Contact Us  |  Support Us!  |  Advertise  |  Site Terms  |  Archive  —   Search  |  Mobile Device Access  |  RSS  |  Facebook  |  Linkedin