Verlichting in de doka

[LCEL]

Beste APUG leden, ik heb een vraag over de juiste verlichting in de doka tijdens het vergroten en afdrukken van z/w middenformaat negatieven op Ilford Multigrade 4 RC papier.
De afdrukken zijn op zich mooi scherp en contrastrijk, maar het lijkt wel over een licht grijs/blauwe sluier overheen ligt. Deze sluier zit ook op de randen van de afdruk waar geen beeld op geprojecteerd is.
De doka (badkamer) is lichtdicht, ik heb een test gedaan met fotopapier gedurende 10 minuten en daarna door het procede gehaald en dat is in orde.

Mijn vraag is, gebruik ik wel de juiste verlichting in de doka?
De lamp die ik gebruik is een Durst Tricolor met een verdraaibaar huis met 3 gekleurde filters, rood (gemarkeerd als color), groen (welke ik gebruikt heb) en oranje.
De lamp hangt circa 1 meter boven de natte hoek.

Gaarne hoor ik van jullie.

M. vr. gr.

[AgX]

MC papier is blauw als ook groen gevoelig, dus een groene filter is niet de beste keuze.

[Marc Leest]

De test is snel gedaan:
maak een vergroting met de dokalamp
en
maak een vergroting met alle dokalichten uit.

[gary mulder]

Waar ik argwaan van krijg is

licht grijs/blauwe sluier

. Een duidelijke blauwe verkleuring duid er op dat er iets anders aan de hand is. Maar het testen van dokalicht is zo i zo verstandig. Om te beginnen zou ik het oranje i.c.m. multigrade uitproberen. Testen doe je met een voorbelichte vel papier waar je een muntje op legt en dan pas de te testen dokalicht aan zet en ±5minuten wacht. Daarna in het donker ontwikkelen. Is het vel dan egaal grijs is je dokalicht Ok. Zie je het muntje terug is het balen. Voorbelichten is noodzakelijk om boven de drempelwaarde van het papier uit te komen.

[clogz]

Ben het met Gary eens. Kijk nog eens even op de Ilford website om te zien wat voor dokalicht men aldaar adviseert.

[LCEL]

Beste mensen, dank voor jullie advies.
Ik ga de volgende keer vergroten en afdrukken met het oranje doka licht.
Gisteravond heb ik 2 rollen Ilford kb ontwikkeld in de Paterson tank en deze zijn erg mooi geworden.
De temperatuur van de ontwikkelaar AM74, het stopbad S10 en de fixeer X89 heb ik goed in de hand, alles op 20 graden.
Daarna spoel ik met een syringe, ook op 20 graden, gedurende 10 minuten.
Het water van 20 graden komt uit een kunststof tank, grote emmer met deksel van 20 liter, welke met een verwarmingselement en een thermostaat op 20 graden gehouden wordt.
Een klein pompje houdt het water in beweging.
Na het spoelen doe ik 3 ml wetting agent H10 per film in de tank, vul ik de tank met water van 20 graden en agiteer met het deksel eraf de spoelen 1 minuut.
Dan haal ik de film uit de spoel zet de bovenste klem erop daarna de onderste klem met het gewichtje erin en strijk deze af met een Paterson afstrijk tang.
Vervolgens laat ik de film 24 uur hangen en daarna knip deze in stroken en berg deze op in zuurvrije negatiefbladen A4.

Tot zover gaat alles nog goed.

Bij het vergroten gebruik ik een Meopta Meochrome 5 met kleurenkop, de filters die in deze kop zitten gebruik ik niet.
Op het blad van de vergroter ligt een vergrotingsraam met verstelbare houders.
Om scherp te stellen van het negatief heb een Paterson en een Kaiser vergrotinglens met loupe. Ik gebruik 1 vel van het fotopapier op het bord om scherp te stellen ivm hoogteafwijkingen.
Vervolgens gebruik ik een Lici tricolor analyser met een meetcel om de belichtingstijd vast te stellen, dit apparaat is eigenlijk bedoeld voor vergroten in kleur heeft ook een instelling voor z/w en deze gebruik ik dan ook. De gevoeligheid van het papier heb ik eerst vastgesteld dmv een aantal proeven.
Eenmaal deze gevoeligheid ingesteld, en opgeschreven, werkt het super.
De analyser heeft aan de achterzijde een ingang voor de voeding van de vergroter en een ingang voor de voeding van het dokalicht.
De werkgang is,
belichting berekenen met de meetcel, dokalicht word uitgeschakeld
berekening van de belichting wordt opgeslagen,
met het dokalicht uit leg ik een vers fotopapier in het vergrotingsraam
en zet de schakelaar op exposure, het papier wordt belicht gedurende de berekende belichtingstijd, zodra deze is afgelopen gaat de verlichting van de vergroter uit en het dokalicht weer aan.
Direkt doe ik het papier in de ontwikkelaar AM6006, agitatie en tijd volgens voorschrift, stopbad S10 agitatie en tijd volgens voorschrift, fixeer X89 agitatie en tijd volgens voorschrift.
Spoelen gedurende 5 minuten op 20 graden.
Daarna leg ik de foto's op een strak gespannen doek van vitragestof en de volgende dag, als ik deze bekijk, zijn deze scherp, mooi contrast, echter met een blauw/grijze sluier.

Wat ik zeker fout gedaan heb, kwam ik pas vandaag achter, voor de 6X6 negatieven heb ik een vergrotingsobjectief gebruikt welke bedoelt is voor kleinbeeld, Schneider Kreuznach Componon S 2.8/50 en daar had ik een Belar 4.5/75 voor moeten gebruiken.

Het verschil mbt de werkwijze wat ik nu met analyser en 35 jaar geleden met proefstroken kan ook niet de aanleiding zijn tot de sluiervorming.

Volgende keer ga ik de kb negatieven vergroten en afdrukken, met oranje dokalicht.

Ik hou jullie op de hoogte.

M. vr. gr.

[Huub]

Ik zie twee mogelijke oorzaken: of je papier is verouderd of je dokalicht is niet goed.
Dat is eerste is te testen door een (deel van een) vel papier in het donker half te belichten - de ander helft hou je wit. Dat moet je geheel op de tast doen, maar met een beetje goede wil zal dat lukken. Is het wit nog steeds gesluierd, dan is je fotopapier niet goed meer.
Dat tweede is te testen met een goede sluiertest. Belicht een (deel van een) vel tot hij net licht grijs wordt - dat is vermoedelijk met gesloten diafragma slechts een paar seconde - papier heeft een zekere drempelwaarde voor het eerste grijs zichtbaar wordt. Haal hem uit je raam en leg er om de minuut een muntje op. Na een minuut of 5 tot 7 ontwikkelen, stoppen en fixeren. Herken je waar een of meer muntjes gelegen hebben, dan is je dokalicht de oorzaak.

[paulie]

ditch the crappy tricolour lamp and use some red led fiets lights.

i use 2 and they are great

[TomStr]

Of een lee filter (ik dacht 29) voor een willekeurige lamp, dat gebruik ik en dat werkt zonder problemen...
als je de lee filter wil proberen laat iets weten, dan zoek ik de juiste nummer op...

Tom

[van eynde ludo]

Ik werk al 25 jaar met de rode donkerkamer lamp van Philips nr.PF712e*H6.
En heb nog nooit problemen met gehad , alhouwel ik verschillende papieren gebruik , dit in verband met de verschillende procede's.
Maar mijn lamp hangt wel op enige afstand van de vergroter en baden.
Ludo.