KLEUR IS BALLAST, ZWART-WIT DE ESSENTIE

Zoals jullie weten heeft Fred de stelling 'KLEUR IS BALLAST, ZWART-WIT DE ESSENTIE ' op de APUG ( Dutch forum) site. Tijdens de workshop High Definition ontwikkelaars, liet ik weten dat kleur en zwart-wit (=licht) biologisch verschillend werken. Het licht wordt door de staafjes in ons oog opgevangen en gaat naar het lange termijn geheugen, terwijl kleur door de kegeltjes wordt verwerkt en naar het korte termijn geheugen. De werking van beiden is erg verschillend. Fred zag hierin een aanknoping met zijn stelling KLEUR IS BALLAST, ZWART-WIT DE ESSENTIE en vroeg zich af of de ondersteuning van zijn stelling niet kort enkrachtig is samen te vatten.
Besloten is om van het onderwerp een discussie te maken en dan zien we aan het eind van de rit of het kort en krachtig is samen te vatten.

Verder heeft Fred nog een tweede stelling in petto. Deze stelling komt er op neer dat bariet papier te verkiezen is boven PE papier.

Om deze onderwerpen niet door elkaar te laten lopen, zullen we starten met de stelling: KLEUR IS BALLAST, ZWART-WIT DE ESSENTIE.

Een eerste aanzet geef ik hier
Zoals gezegd komt het effect van zwart-wit (licht) in het lange termijn geheugen, en daarmee staat het in verband met ons gevoel ( sentiment in het engels of frans). Het effect van kleur komt in het korte termijn geheugen en staat in verband met de sensatie (sensation in het engels of frans). Als je het gevoel wil aanspreken, moet je bij het effect van licht ( zwart-wit) zijn, als je op kortstondige effecten uitbent, dan moet je bij kleur zijn. In de wereld van reclame speelt kleur een belangrijke rol. Mensen, die waarde aan het gevoel hechten, zeggen dan ook vaak dat kleur onbelangrijk is. Dat wordt soms op de volgende manier duidelijk gemaakt: Als je een landschap met bomen en andere begroeiing in de vroege ochtend ziet dan is het anders dan in de middag of avond. De kleur verandert niet. De vaak enorme veranderingen zijn het gevolg van veranderingen in het licht. Wat als kleur wordt aangezien is in werkelijkheid licht. Daarom wordt de studio van een schilder voorzien van diffuus licht op het noorden.

Schilders, die in olieverf schilderen, brengen het effect van licht in de onderschildering aan, de kleur komt dan als een 'extra' in de bovenschildering. In duur kleurendrukwerk heb je een 'zwartgang', die voor het licht moet zorgen. In de fotografie moeten we kiezen voor zwart-wit (licht) of voor kleur.

Het effect van licht op het gevoel was al heel lang bekend aan de fotografen ( en schilders). En het effect van licht heeft niet alleen betrekking op het gevoel. Ik citeer uit het fotografisch manual van H.P. Robinson ( Pictorial effect in photography) uit 1869, p. 116 in mijn herdruk: ' It gives depth, and roundness, and space,; it also contributesinfinitely to expression and sentiment; likeness, even can be altered by the way this great power is managed'.
Uiteindelijk voert dit terug op ideeen die door Leonardo da Vinci heeft geformuleerd.
En, dan komen we tot een belangrijk deel van de uiitspraak van H.P. Robinson;; de fotograaf kan het effect van licht gebruiken om de beschouwer te 'sturen'. Suzan Sontag heeft hier een boek aan gewijd. De fotograaf, die in zwart-wit werkt kan de beschouwer sturen. De fotografie is de waarheid immers?! Door de schaduwwerkingen naar zijn hand te zetten (via gradatie) in het drukprocede krijgt de foto een volslagen andere gevoelsmatige uitwerking. Maar via een softbox kun je het licht zo regelen dat een portret er 'acceptabel' uitkomt. En zo kun je nog wel doorgaan. De zwart-wit fotograaf heeft een arsenaal van mogelijkheden om de beschouwer een interessante wereld voor te toveren.
De fotograaf, die in kleuren werkt en zijn kleuren niet op orde heeft krijgt te horen dat hij de kleurzweem moet bijwerken.

Hiermee heb ik een aanzet gegeven op het onderwerp 'zwart-wit' of kleur.

Jed